III SA/Wa 1841/13

Dnia 22 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [..] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Skarżącą") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2011 r.. Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wskazanej skargi w kwocie 100.000 zł. Skarżąca w odpowiedzi na powyższe wezwanie na urzędowym formularzu PPPr z dnia 20 sierpnia 2013 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu na jej trudną sytuację finansową, brak środków na opłacenie wpisu sądowego a także brak majątku trwałego wynikający ze specyfiki prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej. Podniosła także, iż w wyniku działań organu egzekucyjnego zablokowano jej wszystkie rachunki bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. W tym też stanie rzeczy Skarżąca z dniem 11 lipca 2013 r. zawiesiła swoją działalność gospodarczą. Do przedmiotowego wniosku Skarżąca załączyła kserokopie następujących dokumentów: decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2012 r. o dokonaniu zabezpieczenia należności podatkowych na majątku Skarżącej, pisma z 26 kwietnia 2013 r. o przekazaniu akt wg właściwości w celu prowadzenia egzekucji, deklaracji VAT za I i II kwartał 2012 r., deklaracji VAT za I kwartał 2013 r, wniosku Skarżącej o wydanie deklaracji VAT za III i IV kwartał 2013 r., postanowienia Prokuratury Rejonowej W. z dnia [...] stycznia 2012 r. o zablokowaniu środków pieniężnych; postanowienia Prokuratury Okręgowej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. o zabezpieczeniu majątkowym; tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2012 r., zawiadomienia z dnia [...] października 2012 r. dotyczącego zajęć zabezpieczających z dnia [...] kwietnia 2012 r., decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. o określeniu wysokości nadwyżki podatku naliczonego w podatku od towarów i usług i wysokości zobowiązania podatkowego, odwołania Skarżącej z dnia 20 maja 2013 r. wyciągi z rachunku bankowego w [...] oraz protokołu ze Zgromadzenia Wspólników Spółki O. z dnia 28 czerwca 2013 r. Następnie Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową w piśmie z dnia 4 września 2013 r. wskazała, iż niemożliwe było sporządzenie pełnej informacji o jej stanie należności i zobowiązań. Skarżąca posiada niespłacone zobowiązania wobec kancelarii prawnej oraz sporne zaległości podatkowe w wysokości 62.313.627 zł i 7.233.614 zł. W związku z formalnym zakończeniem przez Skarżącą jej działalności gospodarczej w dniu 11 lipca 2013 r. i faktycznym w pierwszej połowie 2012 r., nie ponosi ona obecnie żadnych kosztów związanych z bieżącym funkcjonowaniem, zaś niezbędne wydatki związane z obsługą księgową, prawną, kosztami dokonywania wpisu zmian w sądzie rejestrowym reguluje jej wierzyciel. W skarżącej Spółce nie były dokonywane dopłaty. Natomiast bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r. nie został sporządzony przez Skarżącą z uwagi na brak dokumentacji księgowej. Ponadto w związku z blokadą rachunku bankowego w [...] należącego do Skarżącej, nie jest możliwe uzyskanie wyciągów z tego rachunku. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia 11 września 2013 r., odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca, pismem z dnia 24 września 2013 r., wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 września 2013 r. W uzasadnieniu przedmiotowego sprzeciwu Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem referendarza sądowego zawartym w zaskarżonym orzeczeniu, zgodnie z którym brak sprawozdania finansowego skarżącej Spółki za 2012 rok uniemożliwia pełną ocenę jej sytuacji finansowej. Zdaniem Skarżącej wskazany dokument nie ma priorytetowego znaczenia dla oceny jej sytuacji finansowej, zaś jego przedłożenie lub brak nie może warunkować uzyskanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast taka ocena jest w pełni możliwa na podstawie innych przedłożonych przez Skarżącą dokumentów. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na fakt, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. umorzył prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne z uwagi na stwierdzenie, iż w dalszym toku egzekucji nie jest możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Następnie Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do udzielenia informacji co do źródła sfinansowania wpisów sądowych od skarg kasacyjnych złożonych przez Skarżącą w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, jak również wynagrodzenia jej pełnomocników w tych sprawach, wskazała w piśmie z dnia 24 października 2013 r., iż koszty te pokrywa jej wierzyciel – Kancelaria [...]. Ponadto w piśmie z dnia 5 grudnia 2013 r. Skarżąca poinformowała, iż po uchyleniu i przekazaniu do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2013 r. o umorzeniu prowadzonego wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego, wskazany organ nie wydał dotychczas żadnego orzeczenia w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei stosownie do treści przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zaś jedynym wymagalnym kosztem postępowania na tym etapie jest wpis sądowy od skargi w wysokości 100.000 zł. Wyjaśnić należy ponadto, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie przyznanie prawa pomocy, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 853/11 oraz z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 154/12 i II FZ 155/12). Sąd zauważa jednak, że aby rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, a więc dokonać analizy zdolności płatniczych Skarżącej w zestawieniu z wymaganymi kosztami sądowymi, Sąd musi mieć dostęp do pełnej informacji o jej sytuacji majątkowej, ponieważ informacja zawarta w formularzu PPPr jest często niewystarczająca do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej strony. To wnioskodawca winien wykazać, że stan jego majątku uniemożliwia regulowanie należności sądowych, a zatem powinien wykazać, w sposób nie budzący wątpliwości, stan swojego majątku. Skarżąca w niniejszej sprawie, pomimo wezwania skierowanego do niej przez referendarza sądowego nie przedstawiła pełnej informacji o swojej sytuacji finansowej ograniczając się do wykazania złożonymi przez siebie dokumentami okoliczności świadczących o swojej niekorzystnej sytuacji finansowej spółki, co uniemożliwiło ocenę zasadności przedmiotowego wniosku. Jednakże wyniki analizy nadesłanych przez Skarżącą dokumentów wskazujących na prowadzenie egzekucji, dokonanie zabezpieczenia, czy też odzwierciedlających stan jej rachunków bankowych, nie mogą być w ocenie Sądu podstawą przyznania prawa pomocy, jeśli nie zostały skonfrontowane z danymi wynikającymi z bilansu czy z rachunku zysków i strat, ponieważ to z nich wynika - co do zasady - sytuacja finansowa i majątkowa danego podmiotu gospodarczego. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż celem sprawozdania finansowego jest dostarczenie informacji o sytuacji finansowej, wynikach działalności oraz zmianach w sytuacji finansowej podmiotu. Analiza tych dokumentów pozwoliłaby na wyciągnięcie wniosków na temat funkcjonowania przedsiębiorstwa Skarżącej oraz tego jakimi zasobami majątkowymi i kapitałowymi ono dysponuje. Sąd zważył również w tym miejscu, iż okolicznością wskazującą na brak po stronie Skarżącej środków na uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie nie może być umorzenie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej z uwagi na stwierdzenie, iż w dalszym toku egzekucji nie jest możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Zauważyć bowiem należy, iż z informacji przekazanych przez samą Skarżącą wynika, że wspomniane postanowienie zostało uchylone przez organ odwoławczy, zaś organ pierwszej instancji nie wydał dotychczas kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie. Reasumując Sąd stwierdził, że niewystarczające udokumentowanie sytuacji majątkowej Skarżącej mogło jedynie prowadzić do konstatacji, że wniosek Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd z uwagi na powyższe, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 259 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.