III SA/Wa 1847/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 19997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1 i § 4, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm. dalej jako Ordynacja Podatkowa) określił Przedsiębiorstwu "P." sp. z o.o. w O. zaległość z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres lipiec 2000 r. - luty 2001 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...]zł. Decyzję tę doręczono spółce P. w dniu 8 lutego 2003 r. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ustalił odpowiedzialność J. Z., M. H. oraz M. K., jako członków zarządu spółki z o.o. P. za zobowiązania tejże spółki. W dniu 17 października 2005 r. M. K. wniosła odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. kwestionując również decyzję z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że jest ona bezpodstawna, bowiem w dniu 12 kwietnia 2001 r. na walnym zgromadzeniu wspólników Przedsiębiorstwa P. nastąpiło nabycie udziałów w tym przedsiębiorstwie przez M. H., który jako następca prawny spółki P. zobowiązał się do spłaty wszystkich zadłużeń spółki powstałych od dnia objęcia udziałów oraz przyjęto jej rezygnację z członka zarządu spółki. Orzeczenie, zatem o odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu jest bezpodstawne. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił decyzję z dnia [...] września 2005 r. natomiast postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. W skardze na powyższe postanowienie M. K. podniosła, że o decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. dowiedziała się z treści doręczonej jej decyzji z dnia [...] września 2005 r. (po otrzymaniu wypowiedzenia z pracy z dniem 31 stycznia 2002 r. wyjechała za granicę) stąd też wywiodła, że termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. został zachowany. W odpowiedzi na skargę podniesiono, że strona nie zwracała się do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dlatego też droga do merytorycznego rozpoznania sprawy na skutek odwołania wniesionego z uchybieniem terminu jest dla strony zamknięta. Wskazano również, że wątpliwe jest czy M. K. była stroną postępowania uprawnioną do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2002 r., bowiem decyzja ta, ustalająca wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Fundusz została doręczona Przedsiębiorstwu P., jako stronie postępowania. Stwierdzenie zaskarżonym postanowieniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania zamknęło formalnie drogę do ustalenia interesu prawnego skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., biorąc pod uwagę kryterium zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżony akt, jeżeli na podstawie akt sprawy stwierdzi, iż doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko, bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Zgodnie z art. 220 Ordynacji Podatkowej odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje stronie. Tak też skarżącą określono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dopiero w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powziął wątpliwości, co do legitymacji skarżącej do wniesienia odwołania. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia decyzji lub postanowienia, które podlegają kontroli sądu administracyjnego, jest to miejsce na przedstawienie argumentacji organu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów w skardze, ale w kwestiach, które były przedmiotem rozpatrzenia przez organ na podstawie art. 122 Ordynacji Podatkowej. Przepis ten nakłada na organy podatkowe oraz inne prowadzące postępowania na podstawie przepisów Ordynacji Podatkowej podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Powyższy przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącą bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania. Jak już wyżej wspomniano organ odwoławczy w ogóle nie zajął się w przedmiotowym postępowaniu ustaleniem, czy odwołanie pochodziło od strony postępowania. Decyzja z dnia [...] listopada 2002 r. była skierowana do spółki z o.o. P., natomiast odwołanie złożyła M. K., która jak wynika z uzasadnienia odwołania była członkiem zarządu w/w spółki do dnia 12 kwietnia 2001 r., już, zatem ta informacja stanowi, iż nie miała żadnych podstaw do reprezentacji spółki P. a występuje jako osoba fizyczna, co jednoznacznie wskazuje na brak legitymacji do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Zgodnie z przepisem art. 228 Ordynacji Podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania, 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Jak wynika z powyższego w pierwszej kolejności mając na uwadze wykładnię gramatyczną należy ustalić, czy nie istnieją przesłanki stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i przyczyn o charakterze podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych wystąpi m.in. wtedy, gdy: 1) brak przedmiotu zaskarżenia (zaskarżono akt niebędący decyzją podatkową), 2) przedmiot zaskarżenia istnieje, ale nie spełnia określonych wymogów (decyzji nie doręczono lub nie ogłoszono stronie, czynność organu podatkowego nie jest decyzją administracyjną, a jest np. czynnością materialno-techniczną). Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nieposiadającą legitymacji do jego wniesienia, (przy czym chodzi tutaj o osobę niebędącą stroną w sprawie ani adresatem decyzji, czy też niemającą zdolności do czynności prawnych). W przedmiotowej sprawie, zatem, należało najpierw ustalić, czy odwołanie wniesione zostało przez stronę postępowania a dopiero po pozytywnym ustaleniu w tym zakresie, należy ustalać czy odwołanie zostało wniesione w terminie przez stronę. Taka kolejność postępowania wynika wprost z konstrukcji art. 228 Ordynacji Podatkowej. W przedmiotowym postępowaniu takie ustalenie nie nastręczało trudności, gdyż w uzasadnieniu odwołania skarżąca wyraźnie stwierdziła, iż z dniem 12 kwietnia 2001 r. przestała być członkiem zarządu spółki a więc odwołanie wniosła jako osoba fizyczna. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1c, art. 134 § 1, art. 135, a także, art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.