III SA/Wa 1848/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2010r. postanawia odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 21 lutego 2017 r. Skarżący P.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, motywując to trudną sytuacją finansową spowodowaną m. in. trwającą kontrolą podatkową oraz zatrzymaniem należnego zwrotu podatku VAT w kwocie ponad 5.000.000 zł. Powołał się nadto na wszczęte wobec niego postępowanie egzekucyjne w toku którego zajęto rachunki bankowe, ruchomość oraz należności od kontrahentów. To wszystko sprawiło, że prowadzona przez Skarżącego działalność gospodarcza stopniowo zmniejszała swój zakres, a w rezultacie została zawieszona do stycznia 2016 r. Na działalność tą oraz zakupione nieruchomości posiadał kredyty, których aktualny stan podał. Nieruchomości te również zajęto, stąd ich sprzedaż jest niemożliwa. Skarżący podkreślił, iż nie posiada stałego źródła dochodu oraz środków pozwalających na utrzymanie siebie oraz rodziny, tj. niepracującej żony i dwóch córek. Skarżący ujawnił posiadane nieruchomości oraz wierzytelności. Do majątku zaliczył też samochód osobowy. Jako źródło utrzymania wskazał wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.850 zł brutto. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że obecnie nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego. W 2016 r. rozwiódł się z żoną. W wyroku rozwodowym Sąd ustalił udział ojca w kosztach utrzymania dzieci na poziomie 4.000 zł. Była żona w październiku 2016 r. podjęła pracę. Wcześniej zaś była bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wśród wydatków Skarżący wymienił alimenty (4.000 zł), opłatę za wynajęty pokój (400 zł+100 zł za prąd, wodę), jedzenie (1.500 zł), leki i suplementy (100 zł), ubrania (300 zł), koszty podróży (400 zł), podatek od nieruchomości położonych w W. i w W. przy ul. [...] (50 zł miesięcznie). Łącznie wydatki wynoszą 6.850 zł i są finansowane z wynagrodzenia za pracę oraz działalności gospodarczej. Dodatkowo Skarżący ponosi koszty obsługi prawnej. Opisując stan posiadania wyjaśnił, że w mieszkaniu przy ul. [...] w W. mieszkają córki wraz z matką i to ona ponosi koszty z nim związane. Mieszkanie przy ul. [...] w W. jest zajmowane przez nielegalnego posiadacza, z którym Skarżący prowadzi szereg spraw sądowych. Dom w T. jest wynajmowany w zamian za ponoszenie kosztów i opiekę nad matką Skarżącego. Do majątku Skarżący zaliczył także dwie działki, które nie są wynajmowane. Ujawnił, że w 2016 r. posiadał dwa kredyty hipoteczne. Ostatnie wpłaty z tego tytułu miały miejsce w styczniu i kwietniu ub.r. Ze względu na brak środków dalsze wpłaty były niemożliwe. Skarżący dodał, iż w przypadku nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz w T. toczą się egzekucje komornicze. Przedstawił dokumenty dotyczące egzekucji, wezwanie do zapłaty, umowy najmu, zaświadczenie o wpłatach na poczet kredytu, wniosek o wydanie zaświadczenia, pismo o stanie spraw związanych z lokalem położonym w W. przy ul. [...], wyciągi bankowe, oświadczenie byłej żony, umowy o pracę, wyrok rozwodowy, pozew o rozwód, zeznania podatkowe. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, że wydatki w kwocie 6.850 zł Skarżący pokrywa nie tylko z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1.850 zł brutto, ale również z przychodu z działalności gospodarczej. W rezultacie nie wiadomo na jakim poziomie przychód ten się kształtuje. Wskutek wniesionego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego. Następnie Skarżący, ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W formularzu PPF wyjaśnił, że miesięczne wydatki to: alimenty na dwie córki 4.000 zł, które nie są regulowane na bieżąco, opłata za wynajęty pokój 400 zł, prąd, woda – 100 zł, żywność 1.200 zł, leki i suplementy – 600 zł, ubrania – 200 zł, koszty podróży, 200 zł, podatki – 50 zl. Łączne wydatki Skarżący wyliczył na kwotę 6.850 zł. Natomiast przychody skarżącego wynoszą 1.192,13 zł. Skarżący wskazał też, że zawiesił działalność gospodarczą, a obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. W piśmie z 4 lipca 2017r. wyjaśnił, że od lipca 2017r. będzie uzyskiwał dochód na poziomie 457,50 zł. dochód ten prawdopodobnie zajmie żona skarżącego na poczet alimentów. Wskazał także, że nie posiada majątku, a na posiadanych nieruchomościach ustanowione zostały hipoteki. Wskazał także, że od lipca 2017r. będzie bezrobotny. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza sadowego. Zmiana postanowienia referendarza sądowego, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że podstawą odmowy przyznania Skarżącemu prawa pomocy było złożenie niejasnego, niewiarygodnego i w żaden sposób nieudokumentowanego oświadczenia o stanie majątkowym. Tymczasem Skarżący, występując ponownie o przyznanie prawa pomocy tym razem w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożył jedynie oświadczenie odnośnie sytuacji majątkowej, nie popierając złożonych oświadczeń żadnymi dokumentami np. wyciągami z rachunków bankowych, wypowiedzeniem umowy o pracę czy też dokumentów świadczących o posiadaniu zaległości z tytułu alimentów. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania mu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 w zw. z art. 167a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.