III SA/Wa 185/08

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej podatek od darowizny postanawia przyznać skarżącej H. R. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł Skarżąca H. R. wniosła na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując że ma 83 lata i utrzymuje się z emerytury po zmarłym mężu w wysokości 678,88 zł. Skarżąca mieszka sama. Poza nieruchomością rolną (0,38 ha) nie posiada żadnego majątku. 2. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała pismo z dnia 25 lutego 2008 r., w którym wyjaśniła, że nie dysponuje zeznaniem podatkowym za 2006 r. – prawdopodobnie zaginęło. Na leki Skarżąca wydaje ok. 130 zł miesięcznie. Nie posiada rachunku bankowego. Wpis sądowy w wysokości 100 zł należny w sprawie III SA/Wa 1490/07 sfinansowały po połowie córki Skarżącej (nie wiedziała, że mogła ubiegać się o zwolnienie z zapłaty tej sumy). Skarżąca jest starszą schorowaną osobą – praktycznie nie opuszcza domu. Zakupy robią sąsiadki, znajomi, rodzina. Skarżąca mieszka samotnie na obrzeżach miasteczka. Do pisma dołączyła odcinki poświadczające wysokość emerytury, obrazujące wysokość opłat za energię elektryczną (w sezonie zimowym mieszkanie jest dogrzewane), opłat za telefon, zeznanie PIT-37 za 2005 r. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: 1. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 2. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 3. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 4. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 678,88 zł (dane z przekazu pocztowego za luty 2008 r.). Do wydatków związanych z bieżącymi opłatami Skarżąca zaliczyła: - koszty zakupu leków – ok. 130 zł; - opłaty za energię elektryczną (w miesiącach od listopada 2007 r. do marca 2008 r. ok. 250 zł jako że w sezonie zimowym mieszkanie jest dogrzewane); - opłaty za telefon (ok. 80 zł miesięcznie). Wydatki związane z bieżącymi opłatami (bez wydatków na żywność) kształtują się zatem na poziomie ok. 460 zł miesięcznie. 5. Zestawiając tę kwotę z wysokością uzyskiwanego przez Skarżącą dochodu (678,88 zł) referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych wyżej - cel, w tym na opłacenie kosztów sądowych mógłby doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji Skarżącej. Innymi słowy uznał, iż Skarżąca nie jest w stanie bez pomocy państwa sfinansować swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Z tych też względów jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny. 6. Przyznając Skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie referendarz sądowy miał jednocześnie na uwadze jej wiek (83 lata) oraz stan zdrowia (Skarżąca praktycznie nie opuszcza domu). Stwierdził mianowicie, że mało prawdopodobne jest, iż w najbliższej przyszłości sytuacja materialna Skarżącej ulegnie poprawie. 7. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.