III SA/Wa 1857/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała wysokości wydatków na bieżące utrzymanie i nie wyjaśniła wszystkich okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej i mieszkaniowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak jest dowodów na wysokość wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, wyjaśnienia dotyczące kosztów utrzymania użyczonego mieszkania, a także niejasne są okoliczności związane z jego posiadaniem oraz ewentualnym prowadzeniem działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki w podatku VAT. Skarżąca podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura, nie posiada innych źródeł utrzymania ani pomocy, mieszka samotnie w użyczonym mieszkaniu i nie posiada kont bankowych. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak wystarczających dowodów dotyczących jej sytuacji majątkowej i mieszkaniowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
1. Pismem z dnia 9 stycznia 2008 r. Skarżąca E. S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata.
2. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPF, w którym wyjaśniła, że poza zajętą częściowo emeryturą (556,57 zł netto) nie posiada innych dochodów, ani źródeł ewentualnej pomocy. Nie posiada także kont bankowych. W ostatnim czasie Skarżąca nie zbywała żadnych ruchomości, ani nieruchomości. Mieszka samotnie w użyczonym mieszkaniu, opiekując się nim. W zeznaniach podatkowych za ubiegłe lata nie wykazywała innego - poza emeryturą - dochodu. Podkreśliła, że zeznania te zostały prawdopodobnie dołączone do innej sprawy. Do formularza PPF Skarżąca załączyła odcinek przekazu pocztowego (świadczenie za luty 2008 r.).
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
1. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
2. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
3. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).
4. Wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
5. Skarżąca nie wskazała (i nie udokumentowała) wysokości wydatków składających się na bieżące utrzymanie. Nie wyjaśniła przy tym czy pokrywa koszty związane z utrzymaniem użyczonego mieszkania.
6. Nie są też znane okoliczności w jakich Skarżąca weszła w posiadanie tego mieszkania oraz czy rzeczywiście - jak wskazuje - przebywa w nim sama (we wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca wspomina o awizacji w dniu 2 listopada 2007 r. dwóch przesyłek - w tym jednej skierowanej do "innej osoby").
Nadto z akt administracyjnych wynika, że jeszcze w lipcu 2007 r. korespondencja adresowana do Skarżącej kierowana była na adres: M., ul. [...], zaś adresem: M. ul. [...](wskazywanym przez Skarżącą jako adres zamieszkania) posługiwał się K. B. (obok Skarżącej wspólnik spółki cywilnej M., za zaległości której Skarżąca odpowiada).
7. Nie jest też jasne czy Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Wprawdzie w formularzu PPF podkreśliła, że emerytura jest jej jedynym źródłem utrzymania, niemniej w piśmie z dnia 14 czerwca 2007 r. (stanowisko organu I instancji co do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów, k. 172 akt administracyjnych) znajduje się wzmianka, iż do chwili obecnej spółka M. nie zlikwidowała działalności gospodarczej. W piśmie tym podano także były (z okresu powstania zaległości) i obecny ("wspólnikami tej spółki byli i są nadal") skład personalny spółki, gdzie wśród wspólników wymieniono m. in. Skarżącą.
8. Odnosząc się na koniec do sygnalizowanego przez Skarżącą braku zeznań podatkowych należy zauważyć, iż usunięcie tego braku jest możliwe poprzez wystąpienie z wnioskiem (do naczelnika właściwego urzędu skarbowego) o wydanie zaświadczenia o wysokości dochodu (zob. art. 306i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zaświadczenie takie organ podatkowy wydaje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie - bez pomocy państwa - sfinansować swojego udziału w niniejszym postępowaniu.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło