III SA/Wa 1858/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Asesor WSA Marta Waksmudzka-Karasińska, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 2832 zł. ( dwa tysiące osiemset trzydzieści dwa złote ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 4) zwraca skarżącej kwotę 68 zł. ( sześćdziesiąt osiem złotych ) jako różnicę między uiszczonym wpisem, a należnym. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działające na podstawie art. 13 § 1 pkt 3, art. 19 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 15 i art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania B. K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2003 r. odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za lata 1998-1999 za dokonywanie czynności sprzedaży w obiekcie nr [...] położonym na byłym targowisku [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W dniu [...] września 2003 roku skarżąca złożyła do Urzędu W. dla Dzielnicy S. wniosek o stwierdzenie i zwrot nienależnie uiszczonej opłaty targowej za okres od 1996 do 1999 roku z tytułu prowadzenia działalności handlowej w obiekcie handlowym nr [...] położonym na targowisku [...] W uzasadnieniu wniosku B. K. wskazała, iż w wymienionych latach pobierana była od niej opłata targowa niezgodnie z przepisami art. 19 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 z późn. zm.) zwanej dalej "upol". Ponadto skarżąca podniosła, iż powinna opłacać podatek od nieruchomości a nie opłatę targową. W odpowiedzi na wniosek strony Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku, znak [...], odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za lata 1998 - 1999. Organ podatkowy I instancji ustalił na podstawie dokumentacji prowadzonej przez zarządcę targowiska [...] - Zarząd Terenów Publicznych, że Pani B. K. prowadziła czynności sprzedaży w okresie od 1 stycznia 1998 roku do 30 września 1999 roku w obiekcie nr [...] położonym na targowisku [...], którego była właścicielem. W związku z powyższym zobowiązana była - od dokonywanych czynności sprzedaży - do zapłaty opłaty targowej według stawek dziennych opłaty targowej określonej w wyżej uchwale Rady Miasta [...] w sprawie ustalenia dziennych stawek opłaty targowej, terminów płatności oraz sposobu jej poboru, (tekst jedn.: Zarządzenie Nr 1 Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 1 kwietnia 1999 r. -w sprawie opublikowania tekstu jednolitego uchwały Nr 453/XLIII/97 ze zm.). W związku z powyższym organ podatkowy uznał, że skarżąca zobowiązana była na podstawie art. 15 upol uiszczać opłatę targową. Od ww. decyzji pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie z żądaniem jej zmiany poprzez stwierdzenie nadpłaty w opłacie targowej na rzecz B. K. za lata 1998 - 1999 wskazując na rażące naruszenie prawa. Rozpatrując odwołanie SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO stwierdziło, że Zarząd Terenów Publicznych na podstawie § 5 pkt 1 lit. i) statutu Zarządu Terenów Publicznych stanowiącego załącznik do uchwały Nr 375/XXXV/96 Rady Gminy Warszawa - Centrum z dnia 11 lipca 1996 r. - w sprawie statutu Zarządu Terenów Publicznych, został upoważniony do prowadzenia w imieniu Gminy W. targowisk oraz pobierania opłaty targowej na rzecz Dzielnicy S. Zadanie statutowe w zakresie poboru opłaty targowej wykonywał w ten sposób, że pracownik Zarządu Terenów Publicznych przyjmował od kupców wpłacaną przez nich opłatę targową. Kupcy wpłacali opłatę targową w tej formie dobrowolnie, w kasie Zarządu Terenów Publicznych usytuowanej na targowisku. Żaden z kupców nie był wzywany do uiszczania opłaty targowej, mimo, że Zarząd Terenów Publicznych, jako jednostka organizacyjna Gminy W. miał upoważnienia inkasenta do poboru tej opłaty (statut Zarządu Terenów Publicznych). Zatem zarzut działania bez prawnej podstawy organ podatkowy drugiej instancji uznał za bezzasadny. Z decyzją tą nie zgodziła się skarżąca i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie: * art. 74 § 1 pkt. 1 i art. 75 § 1 ordynacji podatkowej wg stanu prawnego w okresie 1998-1999 - poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty, * art. 210 § 1 pkt. 4 i § 4 ordynacji podatkowej - poprzez niepodanie podstawy prawnej zaliczenia wpłaconych przez skarżącą kwot na poczet zaległej opłaty targowej, * art. 16 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych-poprzez nieuwzględnienie faktu, że skarżąca podlegała obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku od nieruchomości i z tego względu była zwolniona z obowiązku uiszczania opłaty targowej, * art. 21 § 1 pkt. 2 i art. 51 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 pkt. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (wg stanu prawnego za okres 1998-1999) – poprzez stwierdzenie, że na B. K. ciążyła zaległość podatkowa z tytułu opłaty targowej w sytuacji, gdy na terenie targowiska obowiązywała uchwała o inkasowym poborze tej opłaty i zarazem wyznaczony inkasent nie stawił się w spornym okresie ani razu w celu ustalenia zobowiązania i poboru opłaty; * art. 21 § 3 ordynacji podatkowej - poprzez przypisanie skarżącej zobowiązania ( i zaległości podatkowej) bez przeprowadzenia procedury opisanej w tym przepisie, * art. 125 i art. 122 ordynacji podatkowej - poprzez niedołożenie starań, aby sprawę wnikliwie rozpoznać, * art. 120 ordynacji podatkowej - poprzez załatwienie sprawy bez oparcia w przepisach prawa, art. 121 ordynacji podatkowej - naruszenie zasady zaufania do działań organów administracji publicznej poprzez ochronę wadliwej decyzji nie opartej na obowiązującym prawie. Pełnomocnik podniósł, iż skarżąca żądała stwierdzenia i zwrotu nadpłaty, wywodząc, iż po pierwsze, była podatnikiem podatku od nieruchomości, po wtóre, zarządca targowiska bezprawnie pobierał od niej opłatę targową w formie abonamentu, podczas gdy taka forma egzekwowania zobowiązań podatkowych jest nieprawidłowa i nieskuteczna, gdyż na targowisku obowiązywała uchwała ustalająca inkasowy pobór opłaty. Inkasent zaś ani razu nie stawił się przed skarżącą w celu ustalenia zobowiązania podatkowego. Pełnomocnik podnosi również, iż skoro skarżąca była podatnikiem podatku od nieruchomości, to była zwolniona z uiszczania opłaty targowej na podstawie art. 16 upol. Ponadto pełnomocnik skarżącej twierdzi, że zobowiązanie podatkowe w opłacie targowej nie powstało, ponieważ inkasent nie pobierał opłaty targowej z powodu dobrowolnego uiszczania opłaty targowej przez osoby handlujące. W rezultacie w ocenie skarżącej, skoro zobowiązanie nie powstało, albo nie było wymagalne, to nigdy nie przekształciło się w zaległość podatkową. Nie można więc było dokonywanych przez skarżącą wpłat zaliczać na poczet takiej zaległości. Ponadto skarżąca twierdzi, że zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty targowej z uwagi na inkasowy pobór opłaty powstaje poprzez doręczenie decyzji, za którą należy uznać w tej sprawie żądanie inkasenta do uiszczenia opłaty. Takiego żądania jednak nie było. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, przede wszystkim należy wskazać, iż organy podatkowe nie odniosły się do kwestii opodatkowania skarżącej podatkiem od nieruchomości. Skarżąca podnosiła kwestię opodatkowania podatkiem od nieruchomości od momentu złożenia wniosku z dnia 9 września 2003 r. Otóż ustalenie jakim podatkiem skarżąca była opodatkowana w latach 1998-1999 było istotne w niniejszej sprawie, ponieważ art. 16. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalniał od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z nieruchomościami lub obiektami budowlanymi nie złączonymi trwale z gruntem, położonymi na terenie targowiska. Mając to na uwadze należało zbadać przede wszystkim czy skarżąca nie była zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości, którego zapłata zwalniała z obowiązku uiszczania opłaty targowej. Jeżeli organ podatkowy ustali, że skarżąca zobowiązana była do uiszczania podatku od nieruchomości wtedy niewątpliwie nie była zobowiązana do uiszczania opłaty targowej a w konsekwencji należy rozstrzygnąć na nowo kwestię istnienia nadpłaty w opłacie targowej. Mając powyższe na uwadze decyzję należało uchylić, ponieważ naruszała art. 122 Ordynacji podatkowej. Przy czym naruszenie powołanego przepisu miało wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt powyżej ustawy. Natomiast o zwrocie nadpłaconej kwoty wpisu orzeczono na podstawie art. 225 cyt. ustawy.