III SA/Wa 1859/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia: odrzucić wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi T.S. (zwany dalej: "Skarżącym") wniósł w niniejszej sprawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Na podstawie zarządzenia z dnia 15 czerwca 2016 r. Skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Następnie wobec nie uiszczenia przez Skarżącego w wyznaczonym terminie wpisu od jego skargi, tut. Sąd postanowieniem z dnia 12 września 2016 r. odrzucił przedmiotową skargę. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, odpis powyższego postanowienia został doręczony Skarżącemu w dniu 16 września 2016 r. Pismem z dnia 21 września 2016 r. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia 12 września 2016 r., wnosząc jednocześnie we wskazanym piśmie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od jego skargi. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że z uwagi na utratę płynności finansowej nie był w stanie uiścić w wyznaczonym terminie wpisu od skargi, jednakże obecnie Skarżący może uiścić ten wpis, po przywróceniu mu przez Sąd terminu do dokonania tej czynności. W tej sytuacji Skarżący został wezwany na podstawie zarządzenia z dnia 29 września 2016 r. do wskazania, czy wobec złożenia pismem z dnia 21 września 2016 r. zażalenia na postanowienie z dnia 12 września 2016 r. o odrzuceniu skargi, podtrzymuje on także zawarty w piśmie z dnia 21 września 2016 r. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący odpowiadając na powyższe wezwanie wskazał w piśmie z dnia 7 października 2016 r., iż podtrzymuje swój wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący wyjaśnił dodatkowo, że nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu od skargi było spowodowane zajęciem przez organ egzekucyjny jego rachunku bankowego, w wyniku czego Skarżący nie dysponował środkami na uiszczenie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji jednoczesnego wniesienia środka odwoławczego od rozstrzygnięcia odrzucającego pismo z powodu uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności, omawiane instytucje procesowe wykluczają się wzajemnie. Należy mieć bowiem na uwadze, że w przypadku gdy strona kwestionuje ocenę sądu, że do uchybienia terminu doszło, tzn. gdy twierdzi, że czynności dokonała w terminie, a sąd błędnie uznał, iż terminowi uchybiła, powinna wnieść środek odwoławczy. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności strona powinna wnieść w sytuacji, gdy nie kwestionuje ona faktu, że uchybiła terminowi, jednakże w jej ocenie to uchybienie nie było zawinione i następnie wskazuje przyczyny usprawiedliwiające niedokonanie czynności w terminie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt II CZ 129/99; z dnia 4 października 2001 r., sygn. akt I CZ 116/01; z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01; z dnia 3 października 2002 r., sygn. akt I CZ 120/02 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 61/04). Powyższe oznacza więc, że omawiane instytucje procesowe oparte są na przeciwstawnych przesłankach - podstawą skorzystania ze środka zaskarżenia jest przekonanie, że do uchybienia terminu nie doszło, natomiast wniosek o przywrócenie terminu opiera się na twierdzeniu, że do tego uchybienia doszło, lecz jest ono niezawinione. Tak więc złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna. Zauważenia wymaga przy tym, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Ponadto pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji więc, gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia sądu rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. Pogląd ten, ukształtowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i zaakceptowany w doktrynie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 czerwca 1957 r., sygn. akt II CZ 123/57; z dnia 2 września 1993 r., sygn. akt II CRN 83/93; z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01; literatura powołana w "Kodeksie postępowania cywilnego z komentarzem" pod red. prof. dr. J. Jodłowskiego i SN dr hab. K. Piaseckiego, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1989 r., t. I, s. 277), jest także w pełni aktualny na gruncie regulacji przyjętych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu uznać należy zatem, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi przepis art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CZ 40/97, niepubl.). Natomiast przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uznać trzeba za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r., sygn. akt CKN 1261/99). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że bezsporne w sprawie jest to, iż Skarżący pismem z dnia 21 września 2016 r. wniósł zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 12 września 2016 r., odrzucające jego skargę z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. W tym samym piśmie Skarżący wystąpił również z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponadto Skarżący, wezwany przez Sąd do złożenia oświadczenia w kwestii wycofania albo podtrzymania jego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, podtrzymał ten wniosek. Skarżący nie wycofał również wniesionego przez siebie zażalenia. W ocenie Sądu, z uwagi na całość wskazanej powyżej argumentacji, uznać należy, że ww. wniosek o przywrócenie terminu został złożony przedwcześnie, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 88 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.