III SA/Wa 186/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-18

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada znaczne oszczędności, dochody z diety poselskiej oraz majątek ruchomy i nieruchomy, może zostać uznana za osobę uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Strona, która dysponuje znacznymi oszczędnościami, stałymi miesięcznymi dochodami przekraczającymi wymagalne koszty sądowe oraz majątkiem ruchomym i nieruchomym o znacznej wartości, nie może zostać zaliczona do osób ubogich w rozumieniu przepisów o prawie pomocy. Uiszczenie kosztów sądowych z posiadanych środków nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu strony i jej rodziny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący J.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu wskazał na ponoszone wydatki związane z działalnością społecznie użyteczną i zadłużeniem, mimo posiadania znacznych oszczędności, dochodów z diety poselskiej, nieruchomości, ruchomości oraz udziałów w spółkach.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 18. 02.2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].11.2014 Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy J. P. (dalej jako strona bądź skarżący), wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF z 17.01.2015 r, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że: - ponoszone wydatki na działalność społecznie użyteczną oraz koszt zadłużenia uniemożliwiają stronie pokrycia kosztów wpisu od skargi; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci (ur. [...] r i [...] r); - posiada mieszkanie w W. o pow 85 m kw., obrazy i meble o wartości [...] zł, samochód [...] i [...] oraz [...] , księgozbiór o wartości ok [...] zł, zegarek [...] , [...] udziałów w kapitale zakładowym M. sp z o.o., [...] udziałów w K. Sp. z o.o. w likwidacji, otwartą linię sprzedażową wartości ok [...] zł, oszczędności w kwocie ok 43 tys. zł i niespełna 16 tys. .eur., działkę w K. o wartości ok [...] mln zł, akcje i udziału w spółkach o wartości oszacowanej na s 3 formularza PPF ab initio (s. 44 akt sądowych). Strona poinformowała o tym, że utrzymuje się z dochodu w wysokości ok 12 tys. zł miesięcznie, na który składają się wpływy z tytułu diety poselskiej i uposażenia poselskiego. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy zauważa, że jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi (w badanej sprawie ok 10566,- zł). Przede wszystkim do tego, wymienionego powyżej, wymagalnego kosztu sądowego należy odnosić wniosek skarżącego, ponieważ powstały każdorazowo obowiązek zapłaty zależności należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która to sytuacja może zmieniać się. Referendarz sądowy nie kwestionuje prawdziwości deklaracji skarżącego i przyjmuje zadeklarowany przez stronę stan faktyczny, zarysowany w części historycznej postanowienia, za podstawę rozważań w zakresie wniosku o prawo pomocy. Jak wynika z oświadczeń strony, prowadzona przez stronę działalność społecznie użyteczna oraz ponoszone koszty zadłużenia nie uniemożliwiają stronie zgromadzenia (i dysponowania) oszczędnościami w wysokości 43700 zł oraz 15900 eur, nie wspominając już o posiadaniu papierów wartościowych (udziałów i akcji). Strona dysponuje także stałymi comiesięcznymi wpływami w wysokości przekraczającej kwotę wymagalnych kosztów sądowych (wpisu od skargi) w sprawie oraz jest właścicielem ruchomości o znacznej wartości (kilka samochodów, meble, księgozbiór, itp.). Zestawienie tych faktów jest przyczyną konieczności uznania, że strony nie należy zaliczać w poczet osób ubogich, ponieważ jej majątek i dochody przekraczają wartość wskaźników charakterystycznych dla osób ubogich (informacje zawarte na stroni Instytutu Pracy i Polityki Społecznej). Co więcej, uiszczenie przez stronę wymagalnych należności z tytułu wpisu od skargi z posiadanych oszczędności (euro bądź złotych polskich) czy z bieżących wpływów nie spowoduje skutku, o którym ustawodawca wzmiankował w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., tj. "uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny", ponieważ strona wciąż będzie dysponowała wolnymi środkami pieniężnymi oraz majątkiem (ruchomym i nieruchomym) o znacznej wartości. Wobec zaistniałych okoliczności, na które zresztą strona sama powołała się, referendarz sądowy, działając – niestety - także jako dysponent środków publicznych, nie znajduje sposobu na korzystne dla skarżącego rozstrzygniecie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też referendarz sądowy uznał, że nie został spełniony warunek przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym i - na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. - postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło