III SA/Wa 1862/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7/07/2017 r. po rozpoznaniu wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]3/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do maja 2014 r. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej 1000,- zł; 2. odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) M. G., dalej jako strona, pismem z 13/06/2017 r. oraz wnioskiem zawartym w formularzu PPF z 12/06/2017 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych. W uzasadnieniu poinformował, o tym, że: - wszelkie środki pieniężne zostały zajęte w toku postępowania egzekucyjnego; - prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci (2013 i 2015 r); - nie ma środków na pokrycie wpisu sądowego - względem Skarżącego zostało wydanych szereg decyzji określających zobowiązania podatkowe w wielomilionowym rozmiarze; - dochodzenie jego konstytucyjnych opraw przed sądem nie powinno zostać mu odebrane z uwagi na niewydolność finansową; - zarobki miesięczne zony, podobnie jak Skarżącego, to kwota ok 1460 zł netto; - kwoty wynikające z różnicy pomiędzy miesięcznymi dochodami żony a wydatkami są pokrywane z niewielkich darowizn otrzymywanych od najbliższej rodziny; - wartość posiadanych zasobów przez Skarżącego na dzień złożenia wniosku to 130 zł na rachunku bankowym Skarżący zadeklarował przekazanie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, umowy o pracę, rachunek zysków i strat, wyciągi z rachunku bankowego, oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy społecznej i in. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji finansowej Skarżącego, m.in. informacji o dochodach, które Skarżący osiągnął z tytułu obrotu papierami wartościowymi, wysokości (i źródeł pochodzenia) wynagrodzenia pełnomocnika i in. 3) Referendarz sądowy zauważa, że wpis w badanej sprawie wynosi 100 tys zł Spór w sprawach dotyczy ewidencjonowania przez Skarżącego – świadomie lub w braku ostrożności wymaganej od przedsiębiorcy - w rejestrze sprzedaży/zakupów faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistego obrotu. Zarazem w sprawach ze skarg Strony, w zbliżonym okresie czasu oraz w zbliżonym stanie faktycznym była badana – i poddana ocenie - jej sytuacja życiowa w zakresie tożsamym dla niniejszego postępowania. Szacunek dla dorobku prawnego i tożsamość sytuacji życiowej Skarżącego i jego rodziny nie są okolicznościami, które umożliwiają w niniejszej sprawie podjęcie odmiennego, od niedawno wydanych, rozstrzygnięć. Dlatego urzędnik sądowy wskazuje, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a., zaś te przesłanki, w braku szczególnie uzasadnionych okoliczności, nie powinny być odmiennie traktowane Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Niewykonanie tego obowiązku, z uwagi na jednoczesne zaistnienie dwóch zasygnalizowanych zmiennych, tj. szacunek dla dorobku prawnego oraz wyczerpujące udokumentowanie sytuacji Skarżącego w załącznikach dołączonych do formularza PPF - nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi do Sądu I instancji – także z uwagi na prawomocną ocenę sytuacji finansowej Skarżącego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że Skarżący wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie stanowi wpis od skargi w kwocie 100 tys. zł. W ocenie referendarza sądowego, przemawiają za tym okoliczności, że Skarżący nie dysponuje obecnie praktycznie żadnymi środkami majątkowymi z uwagi na zajęcie ich w wyniku postępowań zabezpieczających i wykonawczych. Dochód rodziny z tytułu zatrudnienia wynosi 2.920 zł, natomiast miesięczne wydatki (wyliczone przez Skarżącego) pokrywają w całości uzyskiwany dochód. Również nieujawnione – i to pomimo wystosowanego wezwania - przychody z tytułu obrotu papierami wartościowymi, z uwagi na ich wartość oraz wysokość kosztów sądowych, do których Skarżący był zobowiązany w nieodległej perspektywie czasowej - nie mogą zmienić podjętej oceny. Jak trafnie zauważył Sąd względem Skarżącego, powyższe nie oznacza jednak, że Skarżący w ogóle nie jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania. W szczególności, uiszczenie przez Skarżącego wpisu na poziomie 1.000 zł nie przekracza jego możliwości finansowych, ponieważ osiąga on wraz z żoną dochody w łącznej wysokości 2920 zł. Również partycypowanie w kosztach sądowych w wysokości (w proporcji) 1/100 wymaganych z mocy prawa kosztów - wydaje się być usprawiedliwione. Tym samym możliwe jest częściowe uczestnictwo Skarżącego w kosztach sądowych, i to pomimo faktu, że Skarżący jest już zobowiązany do pokrycia części kosztów postępowania w innych sprawach. 4) Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.