III SA/Wa 1862/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18/10/2018 r. po rozpoznaniu wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/3/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do maja 2014 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 1000,- zł; 2. odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy pozostałym zakresie Reguły przyznawania prawa pomocy osobom fizycznym zostały zawarte w art. 245 § 1 - § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), co zostało już Stronie (korzystającej również z profesjonalnej pomocy prawnej) wyjaśnione w szeregu postepowaniach o prawo pomocy, w których brała udział. Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – Strona. M. G., dalej jako strona, pismem z 5/10/2018 r. złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz wnioskiem zawartym w formularzu PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych. W uzasadnieniu poinformował, o tym, że: - wszelkie środki pieniężne zostały zajęte w toku postępowania egzekucyjnego; - prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci (2013 i 2015 r); - nie ma środków na pokrycie wpisu sądowego - względem Skarżącego zostało wydanych szereg decyzji określających zobowiązania podatkowe w znacznym rozmiarze; - dochodzenie jego konstytucyjnych praw przed sądem nie powinno zostać mu odebrane z uwagi na niewydolność finansową; - zarobki miesięczne zony, podobnie jak Skarżącego, to kwota ok 1460 zł netto; - kwoty wynikające z różnicy pomiędzy miesięcznymi dochodami żony a wydatkami są pokrywane z niewielkich darowizn otrzymywanych od najbliższej rodziny (matki); - wartość posiadanych zasobów przez Skarżącego na dzień złożenia wniosku to 400 zł na rachunku bankowym Skarżący zadeklarował przekazanie (dwudziestu dwóch) za łączników, w tym zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, oświadczenia o niepobieraniu pomocy społecznej, faktury za dzierżawę budynku mieszkalnego, orzeczenia o niepełnosprawności, rachunku zysków i strat i in. Referendarz sądowy, wobec treści deklaracji Skarżącego, prowadzonych w nieodległym horyzoncie czasowym postępowań o prawo pomocy postulat realizacji szybkości postępowania i gwarancyjnego charakteru składania oświadczeń (pod groźbą odpowiedzialności karnej), odstąpił od zastosowania instrumentu z art. 255 P.p.s.a. Przede wszystkim należy wskazać Skarżącemu, ze ustawodawca odróżnił pojęcie "skargi" od "skargi kasacyjnej". Konsekwencją jest odróżnienie terminu "wpisu od skargi" od terminu "wpisu od skargi kasacyjnej (por. art. 230 § 2, art. 220 P.p.s.a. i in.). Zatem zwolnienie Skarżącego od wpisu od skargi w postanowieniu z 7 lipca 2017 r. III SA/Wa 1862/17 nie mogło rozciągać się na zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy zauważa, że wpis w badanej sprawie wynosi 50 tys zł Spór w sprawach dotyczy ewidencjonowania przez Skarżącego faktur VAT i ich wartości dowodowej. Zarazem w sprawach ze skarg Strony, w zbliżonym okresie czasu oraz w zbliżonym stanie faktycznym była badana – i poddana ocenie - jej sytuacja życiowa w zakresie tożsamym dla niniejszego postępowania. Szacunek dla dorobku prawnego (adhibenda est quaedam reverentia adversus homines et optimi cuiusque et reliquorum) i tożsamość sytuacji życiowej Skarżącego i jego rodziny nie są okolicznościami, które umożliwiają w niniejszej sprawie podjęcie odmiennego, od niedawno wydanych, rozstrzygnięć. Skoro przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a., to te przesłanki, w braku szczególnie uzasadnionych okoliczności, nie powinny być odmiennie traktowane w tej – w istocie - samej sprawie. W ocenie urzędnika sądowego, Skarżący (wielokrotnie) wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie stanowi wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 50 tys. zł, zaś sytuacja, w której znajduje się nie zmieniła się w sposób uzasadniający zmianę prawomocnej oceny w analogicznym sporze. Przemawiają za tym okoliczności, z których wynika, że Skarżący nie dysponuje obecnie praktycznie żadnymi środkami majątkowymi z uwagi na zajęcie ich w wyniku postępowań zabezpieczających i wykonawczych. W szczególności, miesięczne wydatki (wyliczone przez Skarżącego i wynikające z nadesłanych dokumentów) pokrywają w całości uzyskiwany dochód. Jak trafnie zauważył Sąd w orzeczeniach wydanych wobec Skarżącego, powyższe nie oznacza jednak, że Skarżący w ogóle nie jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania. W szczególności, uiszczenie przez Skarżącego wpisu (od skargi kasacyjnej) na poziomie 1.000 zł nie przekracza jego możliwości finansowych, ponieważ osiąga on osobiście dochody wysokości 1460 zł (nie wspominając o środkach z zabezpieczenia społecznego w kwocie ok 1200 zł). Również partycypowanie w kosztach sądowych w wysokości (w proporcji) 1/50 wymaganych z mocy prawa kosztów - wydaje się być godne i usprawiedliwione, zaś brak podstaw do przyjęcia wymaganych kosztów w innej wysokości. Tym samym możliwe jest częściowe uczestnictwo Skarżącego w kosztach sądowych, i to pomimo faktu, że Skarżący jest już zobowiązany do pokrycia części kosztów postępowania w innych sprawach. Również w tym zakresie urzędnik sądowy wykazuje poszanowanie dla wskazań z dorobku prawnego z orzeczeń wydanych względem Skarżącego, z którego wynika, że "Skarżący posiada bowiem stałe źródło dochodu, którego część może przeznaczyć na pokrycie wspomnianej kwoty. Taką też kwotę był on w stanie zapłacić na wcześniejszym etapie postępowania". Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.