III SA/Wa 1863/16
PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Paulina Paczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi 24 500 zł, a stałe wydatki 6 300 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca, dysponując znacznymi dochodami gospodarstwa domowego i ponosząc relatywnie niskie wydatki, jest w stanie pokryć koszt opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez stronę i ma zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy strona wykaże niemożność poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Strona skarżąca, M. K., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wnioskodawczyni wskazała, że kontynuuje edukację wyższą, co uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej, a jej dochód z najmu naczep wynosi 4500 zł miesięcznie. Wskazała również na wysokie dochody i majątek matki, z którą prowadzi gospodarstwo domowe. Sąd ocenił, że dochód gospodarstwa domowego strony jest znaczący i pozwala na pokrycie wnioskowanej opłaty.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ustalającej odpowiedzialność spadkobiercy za zaległości spadkodawcy z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnoprawnych za poszczególne okresy od 2011 r. do 2013 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
M. K., reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2017 r., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W formularzu wniosku wskazała, że wniosek uzasadnia koniecznością kontytuowania edukacji na uczelni wyższej oraz procesu kształcenia, który uniemożliwia Skarżącej podjęcie pracy zarobkowej. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu matki oraz uzyskuje dochód z najmu naczep w wysokości 4500 netto miesięcznie, który przeznacza na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką. W skład jej majątku wchodzi ½ udziału we własności samochodu osobowego marki [...]. Matka Skarżącej posiada nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym o pow. 630 m2, nieruchomość rolną o pow. 17 ha, ½ udziału we własności samochodu osobowego [...], zaś dochody brutto matki Skarżącej wynoszą ok. 32.000 zł miesięcznie.
Skarżąca podała, że na dochód gospodarstwa domowego składa się: dochód matki Skarżącej tj. ok. 10.000 zł z tytułu najmu samochodów ciężarowych, ok. 7.000 zł z tytułu najmu nieruchomości, ok. 3.000 zł ze sp. z o.o. oraz dochód Skarżącej z tytułu najmu naczep ok. 4.500 zł – łączny dochód gospodarstwa domowego Skarżąca określiła na 24.500 zł.
Jako zobowiązania i stałe wydatki Skarżąca wskazała: bieżące koszty związane z eksploatacją nieruchomości 2.000 zł, odzież 1.000 zł, żywność 2.000 zł, środki czystości 800 zł, paliwo 500 zł – łącznie 6.300 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 13 02 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Stosownie do art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.
Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że dochód gospodarstwa domowego Skarżącej wynosi 24.500 zł miesięcznie, zaś stałe wydatki wynoszą 6.300 zł. Zatem pod odjęciu od dochodu stałych wydatków, w gospodarstwie domowym Skarżącej składającym się z dwóch osób, pozostaje miesięcznie kwota 18.200 zł. Sytuacja majątkowa i finansowa Skarżącej wskazuje, że Skarżąca z całą pewnością nie należy do osób ubogich, które stać na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie referendarza sądowego z kwoty 18.200 zł Skarżąca jest w stanie wygospodarować kwotę 100 zł, należną z tytułu opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło