III SA/Wa 1864/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-03

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, mimo posiadania znaczących zobowiązań i zajętego majątku?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego), uznając, że sytuacja finansowa strony, charakteryzująca się licznymi postępowaniami egzekucyjnymi, zajętym majątkiem i znacznymi zobowiązaniami, wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Pozwoliło to na rozpoznanie skargi przez sąd pierwszej instancji, jednocześnie odmawiając szerszego zakresu pomocy ze względu na brak wymagalnych innych kosztów i możliwość poprawy sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak stałego dochodu, pracy i zasiłku, a także na liczne postępowania egzekucyjne dotyczące jej majątku i wysokie zobowiązania. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego od skargi, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Nasiłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2009 r. wniosku H. M. – [...] "E." o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. M. – [...] "E." na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności dwunastu decyzji ostatecznych wydanych w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2002 r. postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego od skargi, 2. odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. H. M. (dalej zwany "Skarżącym") złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku oświadczył, że nie posiada stałego źródła dochodu, pracy oraz prawa do zasiłku. Wskazał, że przez 5 lat (do 29 sierpnia 2008 r.) przebywał w [...] w związku ze sprawą, która obecnie toczy się przed Sądem Okręgowym w K.. Należące do Skarżącego nieruchomości i ruchomości zostały zajęte, a następnie zbyte w drodze licytacji. Skarżący dodał, że niektóre składniki majątkowe nadal pozostają jego własnością, ale nie może nimi swobodnie rozporządzać w związku z wszczynanymi przeciwko niemu postępowaniami egzekucyjnymi. Skarżący wskazał należące do niego nieruchomości oraz toczące się przeciwko niemu postępowania komornicze. Wyjaśnił, że posiadane nieruchomości nie generują zysków, a jedynie zwiększają stan zobowiązań. Dodał, że nie posiada zdolności kredytowej. Zwrócił również uwagę na zły stan zdrowia, który pogorszył się w czasie jego osadzenia w jednostce penitencjarnej. Skarżący wyjaśnił również, że nie utrzymuje kontaktów z rodziną i mieszka "grzecznościowo" u znajomej. Do wniosku Skarżący załączył zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwania do zapłaty długu. Z powołanych pism wynika, że przedmiotem postępowań egzekucyjnych są należące do Skarżącego własnościowe spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych znajdujących się w S. przy ulicy:.[...] i [...] i G. [...], [...] i [...], jak również własnościowe spółdzielcze prawa do garażu znajdującego się w S. przy ulicy [...] oraz garażu nr [...] Zespół Garaży nr [...] w S. Skarżący przedstawił również zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z [...] marca 2009 r. i pismo w sprawie zajęcia wierzytelności przysługujących dłużnikowi z tytułu nadpłat w podatku dochodowym, należnego zwrotu w podatku VAT oraz innych wzajemnych rozliczeń, zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z [...]maja 2009 r. (sygn. akt KM [...]) i z dnia [...] maja 2009 r. (sygn. akt KM [...]), wniosek o dokonanie wpisu do Księgi Wieczystej o wszczęciu egzekucji z nieruchomości oraz wniosek o ujawnienie w Księdze Wieczystej przyłączenia się tego samego wierzyciela do toczącej się egzekucji z nieruchomości na podstawie innego tytułu wykonawczego. Skarżący przedstawił również nakazy zapłaty w postępowaniu upominawczym (pięć nakazów), wykaz zaległości wobec Urzędu Miasta K., zawiadomienie o zajęciu pozostałych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. oraz świadectwa lekarskie i kartę wypisową. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. Istotne jest również, że łączne zobowiązanie z tytułu wpisów we wszystkich sprawach zawisłych przed WSA Warszawie w związku ze skargami H. M. (IIISA/WA 1863/09-1865/09) wynosi 600 zł. Skarżący złożył na formularzu PPF oświadczenia zgodnie z którym nie pracuje, nie posiada stałego dochodu, nie ma prawa do zasiłku. Skarżący nie utrzymuje też kontaktów z rodziną i mieszka u znajomej. Załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy zawiadomienia o wszczęciu egzekucji wskazują, że wobec Skarżącego są prowadzone liczne postępowania komornicze, a ich przedmiotem są należące do Skarżącego prawa i nieruchomości. W tego powodu Skarżący nie może dysponować należącymi do niego składnikami majątkowymi. Przedmiotem postępowań egzekucyjnych są wszystkie należące do niego własnościowe spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, dwóch garażów i prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. Skarżący przedstawił kopie niektórych tytułów wykonawczych i nakazów zapłaty stanowiących podstawę prowadzenia postępowań egzekucyjnych. Wynika z nich, że na Skarżącym ciążą zobowiązania w wysokości 17.626.131,03 zł. W ocenie referendarza sądowego sytuacja, w której znalazł się Skarżący wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co oznacza, iż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zwolnienie Skarżącego z obowiązku zapłaty wpisu umożliwi rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wniesionej przez Skarżącego skargi. Z uwagi na możliwość korzystnej zmiany sytuacji finansowej i brak wymagalnych innych kosztów postępowania, przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w szerszym zakresie nie jest zasadne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło