III SA/Wa 1866/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-05

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona dobrowolnie zrezygnowała z usług pełnomocnika z wyboru, można uznać, że nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dobrowolna rezygnacja z usług pełnomocnika z wyboru nie stanowi zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Dochody konkubenta skarżącej oraz posiadane przez niego oszczędności pozwalają na pokrycie kosztów sądowych i profesjonalnej pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżąca V. J. wniosła o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na brak własnych dochodów i oszczędności, utrzymując się z dochodów konkubenta oraz ponosząc wysokie koszty związane ze spłatą kredytów i bieżącym utrzymaniem. Po pierwotnym odmowie przyznania prawa pomocy, skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi z wyboru i ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy, przedstawiając nowe oświadczenia i dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej swojej i konkubenta.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2017r.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2017r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi V. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2017r. Skarżąca V. J. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wskazała, iż jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, bez oszczędności i źródeł dochodu – na utrzymaniu rodziny i konkubenta, który uzyskuje łączny dochód w wysokości 8.629,59 zł. Podkreśliła, że wielkość ciążących na niej zobowiązań przekracza możliwości wynajęcia pomocy prawnej. Do zobowiązań tych zaliczyła kredyty i pożyczki (ich spłata pochłania miesięcznie 5.502,19 zł) oraz koszty bieżącego utrzymania w łącznej wysokości 2.900 zł. Skarżąca oświadczyła, że posiada dom (zajęty przez urząd skarbowy), zaś jej konkubent udział spadkowy po ojcu oraz samochód. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z 23 sierpnia 2017r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu referendarz wskazał, że Skarżąca posiada pełnomocnika z wyboru w osobie adwokata K.M. . Ponadto zapłata ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej nie wywoła negatywnego wpływu na możliwość utrzymania Skarżącej i jej konkubenta. Następnie Skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi z wyboru, o czym adwokat K. M. poinformował Sąd pismem z 30 sierpnia 2017r. po czym ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, bez oszczędności i źródeł dochodu – na utrzymaniu rodziny i konkubenta, który uzyskuje łączny dochód w wysokości 8.629,59 zł. Podkreśliła, że wielkość ciążących na niej zobowiązań przekracza możliwości wynajęcia pomocy prawnej. Do zobowiązań tych zaliczyła kredyty i pożyczki (ich spłata pochłania miesięcznie 5.502,19 zł) oraz koszty bieżącego utrzymania w łącznej wysokości 2.900 zł. Skarżąca oświadczyła, że posiada dom (zajęty przez urząd skarbowy), zaś jej konkubent udział spadkowy po ojcu oraz samochód. Ponadto skarżąca nadesłała oświadczenia, z których wynika, że Skarżąca nie posiada rachunków bankowych, nie uzyskuje dochodów i nie składa zeznań podatkowych. Nadesłała oświadczenie majątkowe swojego konkubenta, z którego wynika między innymi, że posiada on środki w walucie polskiej w wysokości 40.000 zł. Nadesłała także wyciąg z rachunku bankowego swojego konkubenta. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza sadowego. Zmiana postanowienia referendarza sądowego, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Skarżąca i jej konkubent utrzymują się z wynagrodzenia konkubenta w kwocie 8.629,59 zł. ponadto konkubent Skarżącej posiada środki zgromadzone w walucie polskiej w kwocie 40.000 zł. Z kwoty tej Skarżąca jest w stanie uiścić należne w sprawie koszty. Natomiast nie można mówić o zmianie okoliczności, w sytuacji gdy Skarżąca dobrowolnie zrezygnowała z usług adwokata. Przy czym miesięczny dochód konkubenta Skarżącej oraz zgromadzone oszczędności pozwalają stwierdzić, że Skarżąca ma możliwość uiścić kwotę 100 zł od ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej ale też pokryć koszty usług profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 w zw. z art. 167a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło