III SA/Wa 1869/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-02

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu, może liczyć na zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie zastosował się do wezwania referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku. Brak wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie szeregu dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Skarżący nie zastosował się do wezwania. W konsekwencji referendarz odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za rok 1988 z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W skardze z 17 września 2009 r. Z. F. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż nie posiada żadnego majątku, a jego jedynym źródłem dochodów jest darowizna od dzieci z K. w wysokości 1.000 zł. miesięcznie. Pismem z 29 października 2009 r. Wnioskodawca został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto został wezwany do: wskazania Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), referendarz sądowy wezwał skarżącego w terminie 7 dni do: wskazania kim jest p. B. M. mieszkająca ze skarżącym pod tym samym adresem oraz wyjaśnienia, czy prowadzi ona ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, wskazania wysokości miesięcznej pomocy otrzymywanej przez skarżącego od członków rodziny (ze wskazaniem osób, które takiej pomocy udzielają), nadesłania zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o ewentualnym korzystaniu z takiej pomocy, przedstawienia szczegółowego zestawienia nieruchomości posiadanych przez skarżącego, ze wskazaniem ich charakteru, wartości, sposobu użytkowania i uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym za 2008 r., ewentualnie zaświadczenia o nieskładaniu zeznań podatkowych, wskazania i udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącego w 2009 r. (np. z tytułu zasiłków, renty, innych źródeł), nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące, wskazania wysokości miesięcznych wydatków składających się na bieżące utrzymanie skarżącego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków) - ze wskazaniem kto pokrywa koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi i czynszem, podatkami z tytułu posiadanych nieruchomości), wskazania innych okoliczności, które uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 14 października 2009 r. Do dnia dzisiejszego skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowity. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Ustosunkowując się do powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącego referendarz sądowy, w oparciu o przepis art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się. Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło