III SA/Wa 1872/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżący – P. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie uzyskuje dochodów i nie posiada żadnego majątku. Bieżące koszty związane z jego utrzymaniem pokrywa matka – B. Z. Do wniosku skarżący załączył wyciągi z osobistego rachunku bankowego, z których wynika, że jedynymi operacjami dokonywanymi za pośrednictwem tego rachunku jest zlecenie stałe miesięcznej składki ubezpieczenia na życie w wysokości 239,03 zł. Skarżący nadesłał również wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego dla T&T P., na którym obroty wynoszą od 40 do 120 zł miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył ponadto zeznanie podatkowe PIT-36L za 2016 r., w którym wykazał przychód w wysokości 7.584,65 zł (koszty 137.928,76 zł). Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), wezwano skarżącego do: wyjaśnienia, od kiedy i związku z jakimi okolicznościami pozostaje bez dochodów, wyjaśnienia, jakie są dalsze losy prowadzonej jeszcze w 2016 r. przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej pojazdów (powyższe wynika z zeznania podatkowego), tj. czy skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalność w tym zakresie, czy zawiesił lub zlikwidował działalność (udokumentowanie tych okoliczności oraz wysokości ewentualnych przychodów uzyskiwanych z tego tytułu), wyjaśnienia oświadczenia skarżącego o pozostawania na wyłącznym utrzymaniu matki w nawiązaniu do okoliczności pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu w Z. Sp. z o.o. (Autoryzowany Dealer [...]), przedstawienia jakie są miesięczne koszty utrzymania skarżącego (wyżywienie, utrzymanie mieszkania/domu, opłaty za media inne niezbędne) i od jak dawna koszty te w całości ponosi matka skarżącego. W odpowiedzi skarżący wskazał, że trudno mu precyzyjnie określić datę, od której pozostaje bez dochodów. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie została zlikwidowana, ani zawieszona, ale nie przynosi dochodów tylko straty. Podejmowane są obecnie próby ściągnięcia zaległych wierzytelności, regulowania zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i pozyskania funduszy na ten cel. Skarżący wyjaśnił ponadto, że od początku pełnienia przez niego funkcji prezesa zarządu w Z. Sp. z o.o. nie pobiera z tego tytułu wynagrodzenia. Skarżący oświadczył również, że nie prowadzi ewidencji miesięcznych kosztów utrzymania, zwłaszcza że to nie on ponosi te koszty. Nie jest w stanie precyzyjnie określić od kiedy koszty związane z jego utrzymaniem ponosi w całości jego matka. W jego ocenie okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny jego aktualnej zdolności do ponoszenia kosztów sądowych. Do pisma skarżący załączył zeznania PIT-36L za 2016 i 2015 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, w przedmiotowym postępowaniu skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący nie wyjaśnił dostatecznie swojej sytuacji majątkowej. Skarżący utrzymuje, że w 2016 r. nie osiągnął dochodu, nie otrzymuje wynagrodzenia, nic nie posiada. Pełni funkcję prezesa w Z. Sp. z o.o., lecz nie pobiera z tytułu sprawowania tej funkcji wynagrodzenia. Fakt sprawowania niedochodowej funkcji prezesa zarządu powoduje dla Skarżącego brak możliwości podjęcia zatrudnienia (zob. również oświadczenia założone w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1461/17). Skarżący oświadczył, że utrzymuje się jedynie dzięki pomocy matki, jednak mimo wezwania, nie przedstawił miesięcznej kalkulacji uzyskiwanej pomocy oraz ponoszonych wydatków twierdząc, że nie prowadzi takiego zestawienia. Taka postawa skarżącego bezsprzecznie świadczy o braku podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Z oświadczeń skarżącego nie wynika bowiem jakimi środkami dysponuje i ewentualnie do jakiej kwoty mógłby partycypować w kosztach sądowych. W ocenie referendarza sądowego, przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności nie wskazują, aby skarżący znajdował się w takiej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów związanych z jego udziałem w sprawie na ogół obywateli (a do tego sprowadza się przyznanie prawa pomocy). Skarżący nie jest osobą bezrobotną, nie poszukuje też pracy, z uwagi na to, że pełni funkcję prezesa zarządu w Zaborowski sp. z o.o. To, że funkcję tą sprawuje, jak twierdzi, nieodpłatnie, nie kwalifikuje go automatycznie jako osoby ubogiej. Sytuacja ta zdaje się być wolnym wyborem skarżącego i w pewnym sensie sposobem na życie i jako sama w sobie nie może stanowić o ubóstwie i konieczności zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych. Ponadto, co niemniej istotne, skarżący jest przedsiębiorcą. Jak sam oświadczył prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie została zlikwidowania, ani zawieszona, mimo że – jak twierdzi – nie przynosi ona żadnych dochodów tylko same straty. Skarżący wskazał również, że podejmuje próby regulowania zobowiązań i pozyskania funduszy na ten cel. Z powyższego wynika więc, że skarżący dysponuje lub ma możliwość dysponowania środkami finansowymi na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie sposób więc przyjąć, że nie jest w stanie ponieść jedynego na tym etapie kosztu postępowania jakim jest wpis od skargi w wysokości 100 zł. Oceniając całość oświadczeń i wyjaśnień skarżącego, w tym ocenę dokonaną w postanowieniu z 9 sierpnia 2017 r. (sygn. akt III SA/Wa1461/17) referendarz sądowy stoi na stanowisku, że skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny swojej sytuacji finansowej. Z kolei w sytuacji, w której wnioskodawca nie przedstawia wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej, bądź też przedstawia niepełne lub niejasne dane – co miało miejsce w niniejszej sprawie – to powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Przyznanie tego prawa jest bowiem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie na podstawie wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów (posiadanych środków finansowych) i ponoszonych wydatków. Nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej jest w takiej sytuacji pochopne przerzucenie całości ciężaru poniesienia kosztów ze skarżącego na Budżet Państwa, tym samym ogół obywateli. W związku powyższym mając na uwadze, z jednej strony, wysokość należnego w sprawie wpisu sądowego (100 zł), z drugiej zaś strony, uchylenie się od rzetelnego przedstawiania sytuacji finansowej skarżącego, referendarz sądowy nie znalazł podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.