III SA/Wa 1885/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych), 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. G. J . (dalej "skarżąca" lub "strona") złożyła w Sądzie na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że Naczelny Sąd Administracyjny przyznał jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia z zapłaty wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, ponieważ Sąd uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Skarżąca podkreśliła, że jej sytuacja materialna nie uległa zmianie, a stan jej zdrowia pogorszył się, ponieważ z powodu powikłań związanych z uszkodzeniem rdzenia kręgowego w 2007 roku trzykrotnie przebywała w szpitalu. Skarżąca nadal nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, między innymi dlatego, że spłaca zaległość podatkową w wysokości 800 zł w miesiącu. Oświadczyła, iż posiada uprawnienia radcy prawnego, ale nie wykonuje zawodu ze względu na stan zdrowia (pierwsza grupa inwalidzka). Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem S. i córką M., posiada dom o powierzchni 299 m² (hipoteka), działkę o powierzchni 1392 m² (hipoteka). Z oświadczenia wynika także, iż z tytułu renty inwalidzkiej skarżąca uzyskuje dochód w kwocie 2.820,86 zł – jak podano – do wypłaty 1.325,68 zł, mąż skarżącej z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.054,20 zł - jak podano – do wypłaty 1606,53 zł, a jej córka jest zatrudniona na czas określony i zarabia 1.680 zł (netto – 1.200 zł). Łączny dochód netto trzyosobowej rodziny wynosi 4.132,21 zł i nie pokrywa wszystkich wydatków. Posiadany majątek w całości jest objęty zastawem hipotecznym (hipoteka kaucyjna); do spłaty skarżącej pozostała kwota 200.000 zł. Jej mąż nie posiada odrębnego majątku. Skarżąca próbuje zaoszczędzić środki poprzez rezygnację z zakupu koniecznych lekarstw. Ponadto zaciąga krótkoterminowe kredyty oraz pożyczki, które zamierza spłacić w przyszłości. Ma nadzieję, że jej córka będzie wspierać materialnie rodzinę po ukończeniu studiów. Ponadto skarżąca wskazała, że jest zadłużona w bankach na łączną kwotę 47.000 złotych. Dług ten powstał w związku z wykorzystaniem przyznanych jej limitów debetowych na kontach posiadanych w banku [...]. .. - 20.000 zł, w banku [...]. . - 10.000 zł oraz na kontach kredytowych w banku [...] - 10.000 zł, [...] – 2.000 zł, [...] - 5.000 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi kasacyjnej wynoszący w niniejszej sprawie 347 złote oraz w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 1886/06 - 200 złotych, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy poprzez zwolnienie od zapłaty wpisu ponad kwotę 100 zł. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż sytuacja materialna skarżącej nie uległa poprawie od czasu zwolnienia z zapłaty wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. W dalszym ciągu posiadany przez skarżącą majątek nie umożliwia natychmiastowego zdobycia środków w celu zaspokojenia należności z tytułu kosztów sądowych, ponieważ jest obciążony hipoteką. W stałych miesięcznych kosztach utrzymania skarżąca musi uwzględnić spłatę zaległości podatkowej oraz obsługę kredytów i pożyczek, które przeznacza również na bieżące utrzymanie. Podkreślić należy, że faktyczne dochody rodziny zmniejszyły się, ponieważ skarżąca nie może aktualnie liczyć na pomoc finansową syna, ze względu na jego problemy zdrowotne. Skarżąca uzyskuje stałe dochody z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 1.325,68 złotych netto, jej mąż otrzymuje emeryturę w kwocie 1.606,53 złote netto. Domowy budżet wspomaga też córka, która zarabia około 1.200 złotych. Równocześnie skarżąca posiada wysokie koszty utrzymania, które związane są z jej zdrowiem wymagającym specjalistycznej opieki lekarskiej, kosztami utrzymania domu, spłatą kredytów i zaległości podatkowej. Ponieważ skarżąca nie jest pozbawiona źródła utrzymania, w ocenie referendarza sądowego może zapłacić kwotę 100 złotych, tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, co umożliwi przekazanie skargi kasacyjnej do sądu drugiej instancji. Za podjęciem takiego rozstrzygnięcia przemawia też okoliczność, że skarżąca została zwolniona od zapłaty części wpisu od złożonej skargi, a jej sytuacja materialna od tego czasu nie poprawiła się. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.