III SA/Wa 1886/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. J., S. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: 1. przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych), 2. odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. G. J. i S. J. (dalej "skarżący" lub "strona"), złożyli w Sądzie na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że Naczelny Sąd Administracyjny przyznał im prawo pomocy w zakresie zwolnienia z zapłaty wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, ponieważ Sąd uznał, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Skarżący podkreślili, że ich sytuacja materialna nie uległa zmianie, a stan zdrowia skarżącej pogorszył się, ponieważ z powodu powikłań związanych z uszkodzeniem rdzenia kręgowego w 2007 roku trzykrotnie przebywała w szpitalu. Skarżący nadal nie są w stanie ponieść kosztów sądowych, między innymi dlatego, że spłacają zaległość podatkową w wysokości 800 zł w miesiącu. G. J. oświadczyła, iż posiada uprawnienia radcy prawnego, ale nie wykonuje zawodu ze względu na stan zdrowia (pierwsza grupa inwalidzka). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z córką M., posiadają dom o powierzchni 299 m² (hipoteka), działkę o powierzchni 1392 m² (hipoteka). Z oświadczenia wynika także, iż z tytułu renty inwalidzkiej skarżąca uzyskuje dochód w kwocie 2.820,86 zł – jak podano – do wypłaty 1.325,68 zł, skarżący z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.054,20 zł - jak podano – do wypłaty 1606,53 zł, a ich córka jest zatrudniona na czas określony i zarabia 1.680 zł (netto – 1.200 zł). Łączny dochód netto trzyosobowej rodziny wynosi 4.132,21 zł i nie pokrywa wszystkich wydatków. Posiadany majątek w całości jest objęty zastawem hipotecznym (hipoteka kaucyjna); do spłaty skarżącej pozostała kwota 200.000 zł. Skarżący próbują zaoszczędzić środki poprzez rezygnację z zakupu koniecznych lekarstw. Ponadto zaciągają krótkoterminowe kredyty oraz pożyczki, które zamierzają spłacić w przyszłości. Mają też nadzieję, że córka będzie wspierać materialnie rodzinę po ukończeniu studiów. Ponadto skarżący wskazali, że są zadłużeni w bankach na łączną kwotę 47.000 złotych. Dług ten powstał w związku z wykorzystaniem przyznanych limitów debetowych na kontach posiadanych w banku [...] . - 20.000 zł, w banku [...] . - 10.000 zł oraz na kontach kredytowych w banku [...] . - 10.000 zł, [...] – 2.000 zł, [...] - 5.000 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi kasacyjnej wynoszący w niniejszej sprawie 200 zł oraz w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 1885/06 - 347 złotych, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy poprzez zwolnienie od zapłaty wpisu ponad kwotę 100 zł. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż sytuacja materialna skarżących nie uległa poprawie od czasu zwolnienia ich z zapłaty wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. W dalszym ciągu posiadany przez skarżących majątek nie umożliwia natychmiastowego zdobycia środków w celu zaspokojenia należności z tytułu kosztów sądowych, ponieważ jest obciążony hipoteką. W stałych miesięcznych kosztach utrzymania skarżący muszą uwzględnić spłatę zaległości podatkowej oraz obsługę kredytów i pożyczek, które przeznaczają również na bieżące utrzymanie. Podkreślić należy, że faktyczne dochody rodziny zmniejszyły się, ponieważ skarżący nie mogą aktualnie liczyć na pomoc finansową syna, ze względu na jego problemy zdrowotne. Skarżący uzyskują stałe dochody z tytułu emerytury i renty; łącznie 1.932 złote (netto). Domowy budżet wspomaga też córka, która zarabia około 1.200 złotych. Równocześnie skarżący posiadają wysokie koszty utrzymania, które związane są z ich zdrowiem wymagającym specjalistycznej opieki lekarskiej, kosztami utrzymania domu, spłatą kredytów i zaległości podatkowej. Ponieważ skarżący nie są pozbawieni źródła utrzymania, w ocenie referendarza sądowego mogą zapłacić kwotę 100 złotych, tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, co umożliwi przekazanie skargi kasacyjnej do sądu drugiej instancji. Za podjęciem takiego rozstrzygnięcia przemawia też okoliczność, że skarżący zostali zwolnieni od zapłaty części wpisu od złożonej skargi, a ich sytuacja materialna od tego czasu nie poprawiła się. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.