III SA/Wa 1888/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Alojzy Skrodzki, , Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] im. [...] w B. (dawniej: Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. [...]Akademii Medycznej w B.) na postanowienie Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że uchylone postanowienie nie może być wykonywane, 3) zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00,- zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargą z dnia [...] sierpnia 2004r. Szpital [...] im. [...] wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2004r. utrzymującego w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2003r. w przedmiocie zaliczenia na poczet zaległości we wpłatach na PFRON za marzec i maj 2000r., za miesiące od lipca do listopada 2000r. oraz za marzec 2001r. nadpłat w tych wpłatach powstałych w kwietniu 2001r. oraz kwietniu i maju 2002r. (w łącznej kwocie [...] zł) na skutek dokonania wpłat wyższych od należnych. Daty powstania nadpłat nie są przedmiotem sporu między stronami, nie jest sporna także ich wysokość. Okolicznością sporną jest natomiast istnienie zaległości za okresy wskazane w wydanych postanowieniach. Zdaniem Strony skarżącej zaległości takie w dacie dokonania zaliczenia nadpłat nie istniały, bowiem objęte zostały postępowaniem restrukturyzacyjnym wszczętym na podstawie wniosku Szpitala z dnia [...] listopada 2002r. Skarżący szpital wskazuje na treść art. 17 i art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), przepisy te jego zdaniem przesądzają o tym, że zaległości te jako znane na dzień 31 grudnia 2001r. winny być objęte restrukturyzacją. Strona podnosi, że na decyzję o restrukturyzacji nieobejmującą tych zaległości złożyła odrębną skargę do sądu. Jej zdaniem jednakże, po dniu wydania w/w decyzji nie mogą być uznane za prawnie skuteczne postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości powstałych przed dniem 31 grudnia 2001r. w zakresie w jakim z mocy prawa decyzja ta powinna je objąć. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie art. art. 76 § 1, 76a § 1, 120, 121 § 1, 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137. poz. 926 ze zm.) W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę nie odniósł się do twierdzeń strony, że w/w zaległości przestały istnieć w związku z objęciem ich postępowaniem restrukturyzacyjnym. Okoliczność ta nie była także przedmiotem rozważań uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezesa Zarządu PFRON (nb także strona w złożonym zażaleniu nie podnosiła tej kwestii). Minister wskazał na wynikający z art. 21 ust. 1 oraz art. 49 ust.2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) obowiązek deklarowania i dokonywania comiesięcznych wpłat w terminie do 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat. Powołał się także na art. 76 § 1 ordynacji podatkowej przewidujący obowiązek zaliczania z urzędu nadpłat na zaległości podatkowe wraz z odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie narusza prawo, aczkolwiek powody jego uchylenia są inne aniżeli zarzuty podniesione w skardze. Stosownie do art. 76 § 1 i art. 76 a § 1 i § 2 ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje w przypadku nadpłat określonych w art. 73 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej (a taki charakter, co nie jest sporne, miały nadpłaty Strony skarżącej) z dniem powstania nadpłaty tj. dokonania wpłat w wysokości wyższej od należnej. Przy zaliczaniu nadpłat na zaległości podatkowe przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio. W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Postanowienie to winno odpowiadać wymogom określonym w art. 217 § 1 i 2 oraz 210 § 4 w związku z art. 219 ordynacji podatkowej. Utrzymane w mocy przez Ministra Polityki Społecznej postanowienie Prezesa Zarządu PFRON nie wskazuje w jaki sposób (na jakie kwoty zaległości, z jakim dniem, w jakiej części na odsetki, a w jakiej na należność główną) dokonano zaliczenia nadpłat w łącznej kwocie [...] zł powstałych w różnych okresach na zaległości z różnych okresów wraz z odsetkami. Takie ogólnikowe sformułowanie sentencji postanowienia i lakoniczne uzasadnienie powoduje, że rozstrzygnięcie to nie podaje się ocenie. Nie sposób ocenić, czy prawidłowo dokonano zaliczenia w/w kwot na zaległości i odsetki, czy prawidłowo określono moment zaliczenia i co za tym idzie dzień do którego biegły odsetki. Takie rozstrzygnięcie -zdaniem Sądu- stanowi o naruszeniu przepisów postępowania (art. 217 § 1 i 2 oraz 210 § 4 w związku z art. 219 ordynacji podatkowej), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało je uchylić. W związku z zarzutami skargi dotyczącymi nieistnienia zaległości - na poczet których zaliczono nadpłaty - z powodu objęcia ich restrukturyzacją, rozważenia wymaga, czy w postanowieniu o zaliczeniu nadpłat na zaległości możliwe jest badanie rodzaju i wielkości zaległości podlegających restrukturyzacji, gdy w kwestii tej dokonano rozstrzygnięć w odrębnej decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] czerwca 2003r. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie jest to dopuszczalne, bowiem zakres postępowania restrukturyzacyjnego jest przedmiotem osobnego postępowania, a organ działający na podstawie art. 76 i 76a § 1 ordynacji nie może dokonywać odrębnych ustaleń w tym samym zakresie przy okazji wydawania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty. Stronie przysługują środki zaskarżenia wobec decyzji w sprawie restrukturyzacji, a ewentualna zmiana tej decyzji stanowić będzie podstawę do dokonania ponownego rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia nadpłaty. Zważyć bowiem należy, że orzeczenie to ma jedynie charakter deklaratywny, dzień wydania postanowienia nie jest dniem zaliczenia nadpłaty, postanowienie stwierdza skutki następujące w dacie wynikającej z przepisów ordynacji podatkowej. O zakazie wykonywania uchylonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty postępowania Sąd zasądził na podstawie art. 200 w/w ustawy.