III SA/Wa 189/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2008 r. wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 100 zł (słownie: "sto" złotych), 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. J. (dalej "skarżący" lub "strona") w skardze na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 31 stycznia 2008 roku referendarz sądowy WSA w Warszawie wezwał skarżącego do złożenia wniosku na formularzu PPF oraz do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. Skarżący w terminie nadesłał wypełniony formularz wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że pozostaje bez pracy od 1 stycznia 2002 roku, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ([...]), leczy się na nadciśnienie. Dodał, że pomimo prób podjęcia zatrudnienia, nie zdołał znaleźć pracy. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwoma synami, a podstawą utrzymania całej rodziny jest pensja żony, która pracuje jako [...]. Miesięczny dochód rodziny stanowi kwota netto 1.759,31 złotych. Skarżący wskazał, że jego rodzina przeznacza około 200 złotych miesięcznie na lekarstwa, ponosi też koszty dodatkowego ubezpieczenia - 250 złotych oraz "inne składki". Ponadto skarżący spodziewa się faktury z rozliczeniem zużycia gazu i energii elektrycznej, co stanowić będzie łączny wydatek około 360 złotych. Opisując posiadany majątek wskazał mieszkanie o powierzchni 62,50 m.kw. i oświadczył, że nie posiada majątku o wartości przekraczającej 3000 euro. Dodał też, że jego syn utrzymuje się samodzielnie i prowadzi "własną politykę życiową". Do formularza PPF skarżący załączył zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez jego żonę, wyciąg bankowy z jej konta za styczeń 2008 roku, fakturę za usługę Multimedia Internet, blankiet opłaty za ubezpieczenie skarżącego, fakturę z tytułu korzystania z telewizji, telefonu komórkowego i stacjonarnego, faktury za zużycie gazu, energii elektrycznej i blankiet opłaty czynszowej za mieszkanie. Przedstawił też zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w K. stwierdzające, że skarżący jest zarejestrowanym bezrobotnym od 7 lutego 2005 roku, nie posiada prawa do zasiłku, nie otrzymał żadnych zasiłków w 2007 roku oraz nie otrzymał żadnych ofert pracy, decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku stałego, zaświadczenia urzędu skarbowego o dochodach skarżącego oraz jego żony za 2006 rok, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydane w 2006 i 2007 roku oraz zaświadczenie o stanie zdrowia skarżącego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w kwocie 100 zł, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od zapłaty wpisu od skargi. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest wynagrodzenie żony w wysokości netto 1759,31 zł. Uczący się syn otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości 68 złotych miesięcznie. Skarżący nie wskazał innych źródeł dochodu oraz majątku ruchomego i nieruchomego (oprócz mieszkanie, które zapewnia potrzeby mieszkaniowe rodziny i nie przynosi dochodów). Do kosztów bieżącego utrzymania należy zaliczyć wydatki w wysokości około 1047 złotych, w tym czynsz (564 złote), opłata za użycie energii elektrycznej (195 złotych), gazu (39 złotych), ubezpieczenie skarżącego (99 złotych). Oprócz powyższego do stałych miesięcznych wydatków, które obciążają wynagrodzenie żony skarżącego należy spłata pożyczki mieszkaniowej - 100 złotych oraz opłata za członkowstwo w [...] - 50 złotych. Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego wydatki na leki stanowią koszt około 200 złotych miesięcznie (wydatki te nie zostały udokumentowane), opłata za korzystanie z internetu to wydatek w wysokości 66 złotych miesięcznie, opłacenie telewizji to wydatek 59,40 złotych, a opłata za telefony stacjonarny i komórkowy - 40 złotych. Podkreślić należy, iż po odliczeniu od dochodów rodziny (1759,31 złotych oraz 68 złotych) opisanych stałych miesięcznych wydatków i nieuznanie za konieczne koszty utrzymania wydatków na internet, telefony i telewizję, trzyosobowa rodzina dysponuje kwotą około 780 złotych, a więc około 260 złotych przypada na jednego członka rodziny. Ponadto wobec skarżącego orzeczono niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Zgodnie z orzeczeniem może on pracować jedynie na stanowisku przystosowanym oraz wymaga czasowego wsparcia i pomocy innej osoby, co ogranicza możliwość znalezienia zatrudnienia. W związku powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Wskazać bowiem należy, iż skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny. Przyznanie prawa pomocy w takim zakresie umożliwi rozpoznanie skargi przez Sąd. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.