III SA/Wa 189/20

WyrokWSA w Warszawie2020-04-27

Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Piotr Dębkowski, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT, uznając uchybienie terminu za zawinione przez stronę?
Ratio decidendi
Organ administracji skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Spółka ponosi odpowiedzialność za wadliwe zaadresowanie przesyłki zawierającej zażalenie, co uniemożliwiło jej skuteczne doręczenie w terminie.
Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT. Zażalenie zostało nadane z błędnym adresem, zwrócone do nadawcy i ostatecznie złożone po terminie. DIAS odmówił przywrócenia terminu, uznając uchybienie za zawinione przez spółkę. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przywrócenia terminu oraz przekazania sprawy przez organ niewłaściwy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2019 r. oddala skargę Postanowieniem z [...] września 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej NUS), wydanym wobec M. [...] sp. z o.o. z/s w W., przedłużył termin zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2019 r. do 31 stycznia 2020 r. W treści postanowienia strona została pouczona o prawie wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS) w terminie 7 dni za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Postanowienie doręczono spółce 19 września 2019 r. Pismem z 24 września 2019 r. (złożonym w [...] Urzędzie Skarbowym w W. 21 października 2019 r.) spółka wniosła zażalenie na postanowienie NUS. Ponadto, pismem z 21 października 2019 r. (złożonym w [...] Urzędzie Skarbowym w W. 21 października 2019 r.) spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z [...] listopada 2019 r., wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej Op), DIAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu DIAS wskazał, że termin do wniesienia wspomnianego środka odwoławczego upływał w tej sprawie 26 września 2019 r. Zażalenie wniesione 21 października 2019 r. okazało się zatem spóźnione. DIAS podkreślił, że z treści wniosku o przywrócenie terminu wynikało, iż koperta zawierająca zażalenie, zaadresowana do DIAS, została zwrócona do nadawcy z adnotacją "błędny adres". NUS, którego adres widniał na kopercie, nie otworzył koperty, nie sprawdził jej zawartości, więc nie można mu zarzucić niedopełnienia obowiązku przekazania zażalenia do właściwego organu. DIAS uznał, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. W szczególności nie można bowiem stwierdzić, że dołożono należytej staranności powierzając obieg korespondencji w kancelarii właściwie przeszkolonemu pracownikowi i zapewniono odpowiedni nad nim nadzór, a następnie, że pracownik napotkał przeszkodę od niego niezależną, uniemożliwiającą dokonanie powierzonych mu czynności w terminie. W konsekwencji DIAS uznał, że uchybienie terminu było przez spółkę zawinione, a zatem nie mógł wydać postanowienia o jego przywróceniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka wniosła o uchylenie postanowienia DIAS w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona zarzuciła DIAS naruszenie: 1) art. 162 § 1 i 2 Op, poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia; 2) art. 170 § 1 i 2 Op, poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak przekazania zażalenia przez NUS do DIAS; DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 236 § 2 pkt 1 Op, zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Na podstawie art. 239 Op, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Stosownie do art. 223 § 1 Op, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że właściwym organem odwoławczym, do którego należało wnieść zażalenie był DIAS, zaś organem, w którym należało złożyć ów środek odwoławczy był NUS. Z wydruku "śledzenia" przesyłki zawierającej zażalenie, nadanej 24 września 2019 r., wynika, że próba jej doręczenia, odmowa przyjęcia przez NUS oraz zwrot do nadawcy nastąpił 25 września 2019 r. W ocenie Sądu, NUS miał prawo tak postąpić, gdyż na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jako adresata przesyłki, wskazano DIAS. Odmowa przyjęcia przesyłki była zatem uzasadniona. NUS nie miał podstaw by uznać, że przesyłka nie jest kierowana do innego organu. Co więcej, doręczyciel nie miał podstaw faktycznych, aby wydać przesyłkę innemu podmiotowi, niż wskazanemu na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie można zatem twierdzić, że w dniu nadania przesyłki, tj. 24 września 2019 r. zażalenie zostało skutecznie wniesione do DIAS za pośrednictwem NUS. Nastąpiło to dopiero 21 października 2019 r., kiedy to przesyłkę złożono osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji, zaś ów organ nie miał już wątpliwości, że przesyłka jest kierowana do niego. Ponadto, w stanie faktycznym tej sprawy nie znajdowały zastosowania art. 170 § 1 i 2 Op. Zgodnie bowiem z art. 170 § 1 Op, jeżeli organ podatkowy, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je organowi właściwemu, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Stosownie zaś do art. 170 § 2 Op, podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem terminu określonego przepisami prawa uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. W ocenie Sądu, w dniu 24 września 2019 r. nie wystąpiła sytuacja wniesienia podania (zażalenia) do niewłaściwego organu, gdyż w ogóle nie doszło do wniesienia podania. Podanie nie może zostać uznane za wniesione, jeśli nie zostało w ogóle doręczone adresatowi. Powyższe przepisy miałyby zastosowanie, gdyby organ podatkowy otrzymał podanie, zaś zapoznawszy się z jego treścią, wobec uznania się za niewłaściwy, przesłał je organowi właściwemu. Taka sytuacja wystąpiłaby np., gdyby zażalenie dotarło bezpośrednio do DIAS, albowiem organem właściwym do jego przyjęcia i podjęcia czynności w fazie międzyinstancyjnej był NUS. W sprawie niniejszej, w dniu 24 września 2019 r. zażalenie nie zostało w ogóle doręczone, a zatem nie zostało wniesione do jakiekolwiek organu. Powyższa data, nie mogła zatem zostać uznana jako dzień wniesienia zażalenia w oparciu o art. 170 § 1 i 2 Op. Stąd zarzut naruszenia powyższych przepisów należało uznać za nieuprawniony. W konsekwencji Sąd stwierdza, że zasadnie przyjęto za datę wniesienia zażalenia dzień 21 października 2019 r. To z kolei sprawia, że zażalenie okazało się spóźnione, gdyż termin do jego wniesienia upłynął 26 września 2019 r. Nie mniej jednak, zgodnie z art. 162 § 1 Op, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem Sądu, DIAS słusznie uznał, że spółka nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu było przez nią niezawinione. Spółka kapitałowa, działająca poprzez swoje organy oraz upoważnione osoby, ponosi odpowiedzialność za zaniedbania tych osób. Innymi słowy, winnym zaniedbania pracownika spółki jest sama spółka. To rzeczą spółki jest bowiem właściwe przeszkolenie i nadzór nad jej pracownikami. W rozpoznawanej sprawie odpowiedzialność za niedoręczenie przesyłki zawierającej zażalenie w terminie ponosi niewątpliwie jej nadawca czyli spółka. To ona bowiem w sposób wadliwy zaadresowała przesyłkę oraz wadliwie wypełniła druk zwrotnego potwierdzenia odbioru. Podając nazwę organu, który nie mieści się pod wskazanym adresem, w zasadzie uniemożliwiła skuteczne doręczenie przesyłki. NUS, niewskazany jako adresat, nie mógł jej otrzymać, zapoznać się z jej treścią, a w konsekwencji nadać bieg zażaleniu. Z tych też powodów, zarzut naruszenia art. 162 § 1 i 2 Op, należało uznać za niezasadny. Ze względu na powyższe okoliczności skarga okazała się bezzasadna i należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło