III SA/Wa 1890/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-31

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony na podstawie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Sąd przyznał zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie mają dostatecznych środków na ich poniesienie, jednak odmówił ustanowienia radcy prawnego, wskazując, że przepisy postępowania przed WSA nie przewidują obowiązku ustanawiania profesjonalnego pełnomocnika, a sąd zapewnia stronom bez pełnomocnika odpowiednią pomoc i pouczenia.
Stan faktyczny
Skarżący W. i K. W. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący wykazali niskie dochody z emerytur rolniczych oraz wysokie wydatki na leczenie, pożyczkę i media. Podkreślili również konieczność zakupu opału na zimę. Przedstawili dokumenty potwierdzające wysokość emerytur.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. i K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia 1. przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący W. i K. W. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego motywując to chorobą Skarżącego, wydatkami na lekarzy i leki oraz niskim dochodem. Źródłem utrzymania Skarżących są emerytury rolnicze w łącznej wysokości 1.567,90 zł. Do majątku zaliczyli dom oraz mieszkanie. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący podali wysokość wydatków wśród których wymienili spłatę pożyczki (530 zł), opłaty za energię (150 zł), gaz (50 zł), wodę (30 zł), wydatki na lekarstwa i przejazdy do lekarza (430 zł). Skarżący korzystają z utrzymania córki, która otrzymała gospodarstwo rolne w listopadzie 2011 r. Skarżący powołali się nadto na konieczność zakupu we wrześniu opału na zimę, co pochłonie ok. 1.000 zł. Przedstawili decyzje o wysokości emerytur. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżących z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżący utrzymują się z emerytur rolniczych, których wysokość została w ostatnim czasie pomniejszona z tytułu potrąceń. Aktualnie łączna ich kwota wynosi 967,93 zł. Kwota ta w całości przeznaczana jest na wydatki związane ze spłatą pożyczki, leczeniem oraz opłatami za energię elektryczną, gaz i wodę. Uwzględniając powyższe oraz to, że kwota, którą dysponują Skarżący pozwala właściwie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (w tym kosztów leczenia koniecznych po przebytym przez Skarżącego [...]) uznać należało, iż Skarżący wykazali, że nie mają dostatecznych środków na opłacenie kosztów sądowych. W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie ich od tych kosztów. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie radcy prawnego należy zauważyć, że brak jest konieczności ustanawiania profesjonalnego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie przewidują bowiem "przymusu adwokackiego". Skarżący mają ustawowo zapewnione prawo do informacji, którego wyrazem jest sformułowana w art. 6 p.p.s.a. zasada udzielania pomocy stronom (por. postanowienie NSA z 16 stycznia 2006 r., II GZ 143/05). Zgodnie z tym przepisem Sąd udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Istotną gwarancją procesową jest również to, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie lub czynność organu administracji, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten daje więc podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego strona nie podnosi zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że Sąd zbada zasadność skargi niezależnie od obecności na rozprawie pełnomocnika, czy też Skarżących (por. postanowienie NSA z 18 października 2005 r., II FZ 670/05). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło