III SA/Wa 1892/12

Dnia 4 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do listopada 2006 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych T. F. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł, na formularzu PPF z 9 lipca 2012 r., o zwolnienie od kosztów sądowych. W osnowie wniosku oświadczył, że jego jedynym dochodem są wpływy z działalności gospodarczej D. T. F. w wysokości około 2.000-2.500 zł brutto miesięcznie. Z uwagi na problemy z wyegzekwowaniem zobowiązań zysk z tej działalności z trudem wystarcza na zaspokojenie potrzeb życiowych i spłatę kredytów. Gospodarstwo domowe prowadzi samotnie, nie posiada oszczędności, wartościowych ruchomości i nieruchomości. Skarżący - w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 11 lipca 2012 r. o załączenie wyciągów z rachunków bankowych, w tym związanych z działalnością gospodarczą, zestawienie faktur VAT, zestawienie dochodów i wydatków - wskazał, że Urząd Skarbowy W. zajął 9 lipca 2012 r. konto jego firmy, egzekwując kwoty wynikające z decyzji oraz załączył dokumentację zajęcia egzekucyjnego. Referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z 8 sierpnia 2012 r. odmówił Skarżącemu przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie od ww. postanowienia Skarżący podniósł, że odmowa przyznania mu prawa pomocy narusza publiczne prawo podmiotowe - ograniczając możliwość dostępu do Sądu. Zdaniem Skarżącego pełna dokumentacja dotyczącą zabezpieczeń dokonanych przez organ została przedstawiona, zaś Skarżący nie ma możliwości korzystania z środków pochodzących z działalności gospodarczej, które stanowią jego źródło utrzymania. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 28 sierpnia 2012 r. nadesłał wyciągi z rachunku bankowego swojej firmy z 30 kwietnia 2012 r. oraz swojego rachunku bankowego za okres od 30 kwietnia do 30 czerwca 2012 r., rozliczenie dochodu za styczeń – grudzień 2011 r. Zwrócił się ponadto o wyznaczenie dodatkowego siedmiodniowego terminu na skompletowanie pozostałych dokumentów. Skarżącemu 17 września 2012 r. przedłużono termin do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń do 28 września 2012 r., ale mimo upływu terminu, Skarżący nie nadesłał żadnych dodatkowych dokumentów. WSA w Warszawie postanowieniem z 15 listopada 2012 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA w Warszawie, postanowieniem z 4 stycznia 2013 r., na mocy art. 195 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") – uwzględniając zażalenie Skarżącego, uchylił ww. postanowienie WSA w Warszawie z 15 listopada 2012 r. Sąd stwierdził, że zażalenie Skarżącego było oczywiście uzasadnione, gdyż WSA w Warszawie, przesyłając zarządzenie z 17 września 2012 r. nie uwzględnił zmiany adresu Skarżącego na nowy, o czym Skarżący informował Sąd. Skarżącemu 7 stycznia 2013 r. przedłużono termin do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń do 21 stycznia 2013 r. Skarżący, w piśmie z 28 stycznia 2013 r., podniósł, że wobec niemożności terminowego wywiązania się z obowiązków nałożonych przez Sąd ww. zarządzeniem z 7 stycznia 2013 r., wnosi o uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w oparciu o dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poszerzony o okoliczność przez niego działalności gospodarczej, na potwierdzenie czego załączył "Potwierdzenie przyjęcia wniosku", wydane przez Prezydenta W. [...] listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" występującej w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powinien więc spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. W interesie Skarżącego – którego przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy dwukrotnie wzywano do przedłożenia stosownych dokumentów - leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005r. sygn. akt I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych przez Skarżącego okoliczności, jak również załączonych dokumentów należy zaś do Sądu. Wskazać należy, iż Skarżący nie wykonał w pełni, kierowanych do niego wezwań Sądu do przedłożenia stosownych dokumentów, jak również nie skorzystał z przedłużonego przez Sąd, na wniosek samego Skarżącego, terminu na złożenie dokumentów źródłowych i dodatkowych wyjaśnień, czym de facto uniemożliwił Sądowi ocenę sytuacji majątkowej Skarżącego. Skarżący nie nadesłał ani deklaracji podatkowych za 2011 r. ani zestawienia faktur VAT za ostatnie 3 miesiące, nie wskazał też wydatków, jakie ponosił przez ostatnie 3 miesiące. Podnoszona zaś przez Skarżącego okoliczność, iż Prezydent W. potwierdził, na podstawie art. 26 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.), przyjęcie wniosku Skarżącego o wpis (bądź wykreślenie wpisu) do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (zwanej dalej "CEIDG"), nie jest decydująca w sprawie. Zauważyć należy, iż czynności organu gminy związane z przyjęciem wniosku, przekształceniem go w formę dokumentu elektronicznego oraz przesłaniem do CEIDG nie obejmują wpisu do CEIDG, organem dokonującym wpisu jest bowiem Minister Gospodarki. Twierdzenie Skarżącego, iż zlikwidował on działalność gospodarczą jest tym samym gołosłowne. Sąd stwierdza, że stosownie do art. 255 P.p.s.a. tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej strony lub budzą wątpliwości. Nie skorzystanie przez Skarżącego ze stworzonej przez Sąd ww. możliwości, powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, w dalszym ciągu pozostawał niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń Skarżącego nie zostały wyjaśnione. Subiektywne przekonanie Skarżącego o zasadności jego wniosku, przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009r. sygn. akt I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro przepis art. 246 P.p.s.a. przenosi na Skarżącego obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki przyznania mu prawa pomocy, a Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, pomoc nie może zostać udzielona. Skoro Skarżący, nie wypełnił przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 255 P.p.s.a., należało uznać, że nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku. Sąd, mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.