III SA/Wa 1894/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-20
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa zmianie od czasu przyznania mu prawa pomocy w innych sprawach, a dochody nie pozwalają na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie kosztów sądowych, zasadne jest uwzględnienie wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżąca R. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Skarżąca argumentowała swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody z rent i zasiłków, utrzymanie trojga dzieci oraz brak możliwości podjęcia pracy z powodu konieczności aktualizacji prawa wykonywania zawodu. Przedłożyła dokumenty potwierdzające wysokość dochodów i wydatków.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 100 zł; 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 100 zł; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca R. M. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie pracuje i nie posiada żadnego majątku. Skarżąca ma na utrzymaniu troje dzieci, które wychowuje sama. Na najmłodszą córkę otrzymuje 500 zł z funduszu alimentacyjnego. Starsza córka uczy się w szkole [...], nie pracuje, otrzymuje rentę po zmarłym ojcu w wysokości 400 zł. Syn jest osobą [...] i pobiera rentę socjalną, która wraz z rentą rodzinną i zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.023 zł. Mieszkanie, które Skarżąca zajmuje zostało jej użyczone w zamian za pokrycie kosztów utrzymania. Skarżąca bezskutecznie poszukuje pracy, gdyż ma niezaktualizowane prawo wykonywania zawodu [...]. Aktualizacja taka wymaga 6-miesięcznej pracy w [...] bez wynagrodzenia, na co Skarżąca nie może sobie pozwolić. Łączna kwota rent i zasiłków wynosi 2.500 zł, zaś koszty utrzymania 2.240,73 zł. W piśmie z 17 lipca 2012 r. Skarżąca wyjaśniła, że przez koszty utrzymania mieszkania należy rozumieć opłaty za energię elektryczną, gdyż z uwagi na jej sytuację materialną czynsz i inne opłaty ciążą na właścicielu mieszkania. Podała, że suma dochodów wynosi aktualnie 2.163 zł i składają się na nią: alimenty dla córki 500 zł, renta rodzinna dla córki 435,66 zł, renta rodzinna i socjalna dla syna 983,71 zł, dodatek pielęgnacyjny 153 zł, zasiłek rodzinny 91 zł. W związku ze zmniejszeniem się deklarowanego wcześniej dochodu wydatki rodziny również proporcjonalnie zmniejszyły się. Skarżąca przedłożyła dokumenty obrazujące wysokość uzyskiwanych dochodów.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada innych źródeł utrzymania poza tymi, które ujawniła. Nie jest zarejestrowana jako bezrobotna. Podała wydatki składające się na bieżące utrzymanie, wśród których wymieniła prąd (110 zł), edukację dzieci, wyżywienie i środki czystości (1.100 zł), leki i leczenie, w tym koszty terapii (200 zł), bilety komunikacji (120 zł), odzież (570 zł) i inne (60 zł). Łącznie wydatki wynoszą 2.160 zł. Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. Rachunek bankowy posiada jedynie starsza córka. Z pełnomocnikiem została ustalona kwota ryczałtowa wynagrodzenia w wysokości 500 zł, płatna po prawomocnym zakończeniu postępowania oraz dodatkowo wynagrodzenie za sukces. Skarżąca przedstawiła fakturę za energię, wyciągi bankowe, paragony.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy miał na uwadze to, że przyznano jej już prawo pomocy w sprawach III SA/Wa 908 i 909/12. Zwolniono ją wówczas od wpisu od skargi, argumentując, że kwota ok. 2.163 zł miesięcznie (pochodząca głównie z renty rodzinnej, socjalnej, zasiłku pielęgnacyjnego oraz zasiłku rodzinnego) stanowi środki na utrzymanie czteroosobowej rodziny, w skład której wchodzi m.in. córka w wieku szkolnym oraz [...] syn. Nie są to wpływy finansowe pozwalające poczynić oszczędności wystarczające na pokrycie kosztów sądowych. Co prawda fakt przyznania Skarżącej prawa pomocy w innych sprawach, nie obliguje referendarza sądowego do automatycznego powielenia zapadłych w nich rozstrzygnięć, niemniej w przypadku gdy – jak w niniejszej sprawie - sytuacja Skarżącej nie uległa zmianie referendarz sądowy uznał, że zasadne jest zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi także w niniejszej sprawie (w chwili obecnej jest to jedyny wymagany koszt sądowych). Sytuacja materialna Skarżącej jest bowiem tego rodzaju, iż - z przytoczonych wyżej względów - nie jest ona w stanie zgromadzić środków potrzebnych na jego uiszczenie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło