III SA/Wa 1895/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-03

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której jedynym źródłem utrzymania jest niska renta chorobowa, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli jest w stanie uiścić niewielką kwotę (np. 100 zł)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której jedynym źródłem utrzymania jest niska renta chorobowa, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Kwota 100 zł, stanowiąca niewielką część wymaganego wpisu, może być uznana za możliwą do wygospodarowania lub pożyczenia, co pozwoli na merytoryczne rozpoznanie sprawy i realizację prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, wskazując na swoją trudną sytuację majątkową i niskie dochody z renty chorobowej. Podkreśliła, że jej sytuacja nie uległa zmianie od czasu, gdy podobne wnioski były pozytywnie rozpatrywane. Skarżąca podała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest renta chorobowa w wysokości 775-597 zł, z której opłaca leki i leczenie. Nie posiada oszczędności ani konta bankowego. Wniosek dotyczył wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 3.995 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2005 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł Skarżąca – B. R. , działając poprzez pełnomocnika złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1895/11. Pełnomocnikowi Skarżącej, przy piśmie z dnia 23 czerwca 2012 r., przesłano odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 23 czerwca 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma - wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 3.995 zł, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na ww. wezwanie Sądu Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Podniosła, iż jej stan majątkowy nie uległ zmianie od czasu pozytywnego rozpatrzenia podobnych wniosków rozpoznawanych w 2011 r. i 2012 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w tym w sprawie niniejszej – w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponadto zgodnie z art. 245 § 4 P.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej uch części albo określonej kwoty pieniężnej. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie wyjaśnić należy, że wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 3.995 zł. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności ze złożonego uprzednio formularza PPF, decyzji przyznającej rentę i zeznania podatkowego, jedynym źródłem utrzymania Skarżącej jest renta chorobowa, której wysokość kształtuje się między 775 zł a 597 zł. Z renty tej Skarżąca opłaca zakup leków. Ponadto Skarżąca od kilku lat leczy się [...]. Nie posiada konta bankowego, ani żadnych oszczędności i korzysta z dożywotniej służebności lokalu w domu należącym do jej córki. Podkreślenia wymaga, że referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. zwolnił Skarżącą od wpisu od skargi w niniejszej sprawie - ponad kwotę 100 zł. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 163/11, również zwolnił Skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. Sąd, oceniając złożone w sprawie dokumenty i mając na względzie oświadczenie Skarżącej, iż jej sytuacja majątkowa nie zmieniła się, stwierdza, że wskazane powyżej okoliczności uzasadniają przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł. W ocenie Sądu bowiem Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że 100 zł to około 1/40 wyznaczonego wpisu od skargi kasacyjnej. Kwotę taką, nawet przy niewielkich dochodach Skarżącej, można wygospodarować lub w ostateczności pożyczyć. Podkreślić należy, że wpłacenie tej kwoty spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku, rozstrzygającego spór co do istoty. Zrealizowane zostanie więc, stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawo Skarżącej do sądu. Sąd, zważywszy na całość przedstawionej powyżej argumentacji oraz na podstawie art. 243, art. 245 § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło