III SA/Wa 1896/05

WyrokWSA w Warszawie2005-10-05

Skład orzekający: Jakub Pinkowski, Krystyna Chustecka, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo zobowiązanego, zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne", które kwestionuje wymagalność zobowiązania i stosowanie uciążliwego środka egzekucyjnego, powinno być traktowane jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie jako skarga na czynności egzekucyjne w rozumieniu art. 54 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo zobowiązanego, mimo błędnego nazwania "skargą na czynności egzekucyjne", powinno być traktowane jako zarzuty dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i braku wymagalności obowiązku, zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy (Minister Finansów) prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że pierwotne pismo strony nie spełniało wymogów skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.), a powinno być rozpatrzone w trybie art. 33 u.p.e.a. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów było zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec K.B. z tytułu zaległości podatkowych. Strona wniosła pismo zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne", kwestionując wymagalność zobowiązań i stosowanie uciążliwego środka egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w B. oddalił tę skargę. Minister Finansów, rozpatrując zażalenie, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że pismo strony powinno być traktowane jako zarzuty z art. 33 u.p.e.a. WSA w Warszawie oddalił skargę K.B. na postanowienie Ministra Finansów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w przedmiocie oddalenie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku K.B. na podstawie wystawionych przez Wójta Gminy w P. tytułów wykonawczych w związku z nieuregulowaniem należności z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2002 (I i II kwartał) oraz podatku rolnego z 2003 r. ([...] i[...] kwartał),dokonując zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2003 r. zajęcia świadczenia emerytalnego. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone stronie w dniu [...] listopada 2003 r. Pismem z dnia [...] listopada 2003 r. zatytułowanym skarga na czynności egzekucyjne strona wniosła o zaprzestanie prowadzenia egzekucji ze świadczenia emerytalnego twierdząc, że dochodzone zobowiązania nie istnieją. Ponadto strona wniosła o zawieszenie czynności egzekucyjnych, do czasu wyjaśnienia sprawy w przedmiocie uznania nieruchomości, której jest posiadaczem, za nieużytek. Dyrektor Izby Skarbowej w B. Ośrodek Zamiejscowy w S. wystąpienie Strony w części dotyczącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego przekazał zgodnie z właściwością Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w L.; pozostałą część pisma z dnia [...] listopada 2003 r. uznał jako skargę na czynności egzekucyjne. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w B. pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. stosownie do art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia powoływana jako K.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.- w dalszej części uzasadnienia powoływana jako u.p.e.a.) poinformował o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 3 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W odpowiedzi na powyższe pismo zobowiązany zażądał zwolnienia go od pobierania podatków z uwagi na fakt, że będąca w jego posiadaniu działka o pow. [...] ha stanowi nieużytki zalane wodą. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. oddalił powyższą skargę stwierdzając, iż w sprawie nie wystąpiły przestanki do jej uznania za zasadną. Organ podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu nie mogą być rozpatrywane kwestie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Możliwość wniesienia zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi daje art. 33 u.p.e.a. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie może być rozpoznawana prośba o umorzenie dotychczas naliczonych podatków objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Urząd Gminy w P. oraz wyjaśnił, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny, czyli Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. zobowiązany, złożył do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o zmianę postanowienia i uznanie. przedmiotowej działki za trwały nieużytek. W uzasadnieniu zażalenia strona zażądała ponadto wystąpienia do Ministra Rolnictwa o nakazanie przeprowadzenia badań przedmiotowej działki i zakwalifikowanie jej jako nieużytku trwałego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Minister Finansów uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Finansów stwierdził, że wystąpienie strony z dnia [...] listopada 2003 r. nie wskazywało na okoliczności będące przedmiotem skargi w rozumieniu art. 54 u.p.e.a. Z treści pisma bowiem nie wynika, iż zobowiązany kwestionuje prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej, a jedynie odnosi się do braku wymagalności zobowiązania i zajęcia "jedynych" należności emerytalnych jakie posiada. W ocenie organu odwoławczego powyższe wskazuje, że powyższe pismo skarżącego należało potraktować jako zarzuty stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i braku wymagalności obowiązku, które podlegają rozpatrzeniu w trybie art. 33 u.p.e.a. Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem Ministra Finansów i w dniu 16 czerwca 2005 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i uznanie. przedmiotowej działki za nieużytek i zwolnienie tej działki z podatków w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę Minister Finansów podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje; Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów administracyjnych (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i mógłby jedynie uchylić zaskarżone postanowienie bądź stwierdzić jego nieważność, gdyby stwierdził, że narusza ono przepisy prawa w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (powoływana w dalszej części uzasadnienia jako u.p.p.s.a.). W niniejszej sprawie sąd takich naruszeń prawa w działaniach organów administracji publicznej nie stwierdził. Dodatkowo należy podnieść należy, że kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne nie może być rozumiana jako zastąpienie organów administracji w załatwieniu sprawy administracyjnej, bowiem kompetencja do działania w tym zakresie należy do organów administracji. Zadaniem sądu administracyjnego polega na dokonaniu kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu lub czynności administracji publicznej nie przyjmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować działanie tego organu. Przyjęcie przez sądy administracyjne kompetencji organu administracji publicznej do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wyjście poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, Warszawa 2005, s. 13). Mając powyższe na uwadze, rozpoznający sprawę skład orzekający nie mógł przychylić się do wniosku skarżącego o uznanie przedmiotowej działki za nieużytek i zwolnienie tejże nieruchomości w całości z podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a. – rozpatrzył wniesioną skargę dokonując rozstrzygnięcia jedynie w granicach danej sprawy. Granice te wyznaczył całokształt prawnych aspektów stosunku administracyjnego, który jest objęty treścią zaskarżonego postanowienie. W związku z tym, mimo podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów nieprawidłowości postępowania organów egzekucyjnych, Sąd w niniejszym wyroku mógł odnieść się wyłącznie do kwestii zgodności z prawem postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [....] uchylającego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...]i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dokonana przez Sąd ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia pozwala stwierdzić, że skarga jest niezasadna. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia słusznie wskazał bowiem, że z treści pisma strony z dnia [...] listopada 2003 r. zatytułowanego "skarga na czynności egzekucyjne" nie wynikało, aby organ egzekucyjny miał obowiązek rozpatrzyć sprawę jako skargę w rozumieniu art. 54 u.p.e.a. Zobowiązany nie kwestionował przecież prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, lecz wskazywał na okoliczności odnoszące się do braku wymagalności zobowiązania i zajęcia "jedynych" należności emerytalnych jakie posiada (karta nr 29 akt administracyjnych). Minister Finansów zasadnie zatem uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. wyjaśniając, że powoływane wyżej wystąpienie p. K.B. należało potraktować jako zarzuty zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i braku wymagalności obowiązku, które podlegają rozpatrzeniu w trybie art. 33 u.p.e.a. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 u.p.e.a. nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu (zob. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, niepublikowane.) Z treści tego ostatniego przepisu nie można wywieść wniosku, że możliwe jest złożenie skargi na postanowienie egzekucyjne rozumiane jako wszystkie podejmowane w celu wyegzekwowania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Organ nadzoru (Dyrektor Izby Skarbowej w B.) nie miał prawa zinterpretować pisma z dnia [...] listopada 2003 r., mimo jego błędnego nazwania "skargą na czynności egzekucyjne", w sposób wskazany przez stronę. Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że K.B. jako zobowiązanemu doręczono zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...] listopada 2003 r. natomiast zarzuty dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i braku wymagalności obowiązku zobowiązany wniósł w dniu [...] listopada 2003 r. W konsekwencji należało uznać, że strona dochowała terminu przysługującego do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W dacie wniesienia pisma stronie skarżącej przysługiwało prawo do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie art. 33 pkt 1- 10 u.p.e.a. Z tych wszystkich względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie Ministra Finasów byo prawidłowe, nie naruszało przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., rozstrzygnął jak w sentencji wyroku.

Powołane przepisy

art. 10 § 1 ustawyart. 18 ustawyart. 33 u.p.e.a.art. 54 u.p.e.a.art. 1 § 1art. 145 ustawyart. 134 § 1 u.p.p.s.art. 33 pkt 1art. 151 u.p.p.s.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło