III SA/Wa 1899/07

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia w 1998 r. przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 15.387 zł Skarżący G. W. wniósł na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że w związku z długotrwałym aresztowaniem i wywołaniem tzw. afery [...] w sposób trwały utracił zdolność zarobkowania w swoim dotychczasowym zawodzie. Poza nieruchomością rolną (zajętą w postępowaniu egzekucyjnym) Skarżący nie posiada żadnego majątku. Podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwiema córkami i synem. Dochód z wynagrodzenia za pracę określił na kwotę 930 zł brutto miesięcznie. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał pismo z dnia 27 grudnia 2007 r. w którym wyjaśnił, że w ciągu ostatnich dwóch lat nie zbył ani nie objął żadnych udziałów w Stadninie [...] J. sp. z o.o. oraz Stadninie [...] P. sp. z o.o. Nieruchomość rolna położona w gminie L. jest obciążona hipoteką, przy czym w tak krótkim terminie nie jest możliwe uzyskanie odpisu z księgi wieczystej. Była żona Skarżącego utrzymuje częściowo małoletnią A.W. łożąc na nią kwotę 1.000 zł. Pozostałe dzieci są na utrzymaniu Skarżącego. Skarżący nie jest w stanie przedłożyć rachunków za czynsz i energię elektryczną gdyż mieszka w mieszkaniu służbowym. Nie posiada rachunków bankowych w kraju. Pieniądze na opłacenie wpisów w innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach pochodziły z pożyczki od ojca Skarżącego. Kwota zasądzona przez Sąd została rozdysponowana na ponowne wpisy i koszta procesów w tym wynagrodzenie adwokatów. Kwotę tę uzyskała kancelaria adwokacka na swój rachunek. Lokal przy ul. [...] w W. jest własnością pracodawcy. Skarżący nie zbył w ciągu ostatnich dwóch lat ruchomości i nieruchomości. Wynagrodzenie Skarżącego jest zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. W toku postępowania skarbowego zabezpieczono wskazaną wyżej nieruchomość rolną oraz udziały we wspomnianych spółkach. Wyegzekwowano także z rachunków bankowych kwotę ponad 1.000.000 zł. W toku postępowania karnego zaś zabezpieczono równowartość ok. 700.000 zł. Do pisma Skarżący dołączył ponaglenie dłużnika zajętej wierzytelności, zawiadomienia o zajęciu, pismo z dnia 2 listopada 2005 r. o wysokości wynagrodzenia, postanowienie Sądu z dnia 3 grudnia 2007 r. o przyjęciu do akt rejestrowych zawiadomienia o zajęciu udziałów, roczne obliczenie podatku PIT-40 za 2006 r., zaświadczenie z dnia 21 grudnia 2007 r. o wysokości wynagrodzenia, zajęcie wynagrodzenia i wierzytelności, pismo z dnia 19 marca 2007 r. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). Skarżący konsekwentnie twierdzi, iż jedynym jego źródłem dochodu jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 936 zł brutto miesięcznie, z czego 60% (405,12 zł netto) podlega zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie nie zdołał wykazać, iż z pozostałej mu po potrąceniu kwoty ok. 400 zł jest w stanie pokryć koszty utrzymania siebie i dodatkowo jeszcze trójki swoich dzieci, nawet jeśli na jedno z nich (małoletnią A. W.) była żona łoży co miesiąc kwotę 1.000 zł, a Skarżący – z racji zajmowania mieszkania służbowego – nie ponosi kosztów z mieszkaniem tym związanych (czynsz, energia elektryczna). Zwłaszcza że - jak należy przypuszczać - dwoje z dzieci kontynuuje naukę w szkole wyższej (wyjaśnienia w tym względzie Skarżący ograniczył do stwierdzenia: "uczą się"). Ubocznie jedynie należy zauważyć, iż Skarżący nie nadesłał dokumentów, z których wynikałoby, że wydatki związane z zajmowanym przez niego lokalem rzeczywiście ponosi pracodawca. Nieprzekonywujące jest również oświadczenie Skarżącego o braku rachunków bankowych w kraju. Stwierdzeniu temu przeczy fakt, iż w sprawie III SA/Wa 1898/07 (gdzie jako Skarżąca występuje była żona Skarżącego) wpłaty wpisu w wysokości 11.387 zł dokonano z rachunku należącego do G. W., o czym świadczy adnotacja na poleceniu przelewu "w ciężar rachunku: W.G." (k. 44 akt sądowych III SA/Wa 1898/07). Poza tym oświadczenie: "nie posiadam rachunków bankowych w kraju" zdaje się sugerować, iż rachunki takowe Skarżący posiada poza granicami kraju. Tych jednakże nie ujawnił. Znamienne jest także to, iż źródło pochodzenia środków finansowych na wpisy w sprawach III SA/Wa 610/05, III SA/Wa 2817/05, III SA/Wa 3205/05 i III SA/Wa 3292/06, III SA/Wa 2871 i 2872/06 Skarżący określił jako "pożyczka od mojego Ojca". Tymczasem pożyczka jest świadczeniem z natury rzeczy zwrotnym, zaś Skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób – z dochodu wynoszącego ok. 400 zł miesięcznie – zamierza spłacić kwotę 40.832 zł. Oceniając kondycję finansową Skarżącego nie można też tracić z pola widzenia faktu, iż w latach ubiegłych dysponował on znacznymi kwotami pieniężnymi, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy historie operacji na rachunkach pieniężnych oraz inwestycyjnych posiadanych przez Skarżącego zarówno w kraju (m. in. D [...], F. [...], C [...], D [...], B[...]), jak i za granicą (m. in. N. [...] w L., D. [...], M. [...]). Skarżący natomiast nie wykazał, że w toku prowadzonych wobec niego postępowań zabezpieczono (nieruchomość rolna, udziały w dwóch spółkach, kwota ponad 1.700.000 zł) całość zgromadzonego wcześniej majątku, w tym zasobów pieniężnych W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie uiścić należnego w sprawie wpisu – jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego - w wysokości 15.387 zł. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.