III SA/Wa 19/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-30

Skład orzekający: Piotr Przybysz, Tomasz Janeczko, Honorata Łopianowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela uznającym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne, jeśli organ odwoławczy uchylił postanowienie wierzyciela i orzekł co do istoty sprawy, uznając zarzuty za zasadne?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie wierzyciela i orzekając co do istoty sprawy w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nie jest związany stanowiskiem wierzyciela. W takiej sytuacji ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, wiążącym organ egzekucyjny, jest postanowienie organu odwoławczego. Uchylone postanowienie wierzyciela nie wywołuje już skutków prawnych.
Stan faktyczny
Burmistrz P. (wierzyciel) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec O. S.A. (dłużnik) w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 rok. Dłużnik zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując m.in. nieistnienie obowiązku i jego niewymagalność z uwagi na niedoręczenie decyzji podatkowej. Organ egzekucyjny początkowo uznał zarzuty za nieuzasadnione, jednak organ odwoławczy (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) uchylił postanowienie wierzyciela i uznał zarzuty za zasadne. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, uznając, że organ ten był związany stanowiskiem organu odwoławczego. Burmistrz P. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, argumentując, że organ egzekucyjny powinien być związany jego pierwotnym stanowiskiem o niezasadności zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Honorata Łopianowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Burmistrza P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Pismem z dnia 7 grudnia 2015r. Burmistrz P. (zwany dalej: "Wierzyciel" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowienie z dnia [...] listopada 2015r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] września 2015r., nr [...]w przedmiocie zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. S.A. (zwana dalej: "Spółka", "Dłużnik") na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...] wystawionego przez Burmistrza P., którym wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 rok w łącznej kwocie 46.769,00zł należności głównej, a także odsetki liczone od dnia upływu terminu płatności. Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z dnia 10 grudnia 2014r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. (dalej: "Bank") Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz Bankowi wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego w dniu [...] grudnia 2014r. W dniu 16 grudnia 2014r. Bank zrealizował w całości ww. zajęcie rachunku bankowego. Pismem z dnia 18 grudnia 2014r. Spółka, na podstawie art. 33 pkt 1, 2, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014, poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), zgłosiła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Spółka stwierdziła, że przedmiotowa egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku z uwagi na to, iż organ nie doręczył Dłużnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2009r. oraz w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Wskazała, że egzekucja dotyczy obowiązku nieistniejącego, gdyż do dnia wniesienia przedmiotowych zarzutów nie doręczono Spółce decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2009r. Z tych względów, w ocenie Spółki, uzasadniony jest zarzut nieistnienia obowiązku. Również w związku z niedoręczeniem ww. decyzji oraz z uwagi na fakt, iż decyzji pierwszoinstancyjnej Burmistrza P. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, obowiązek wynikający ze wskazanej w tytule wykonawczym decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. nie był wymagalny. W konsekwencji decyzja Burmistrza P. nie jest wykonalna, zaś określony w niej obowiązek jest niewymagalny (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). W ocenie Spółki, w tym stanie rzeczy niedopuszczalna jest również egzekucja administracyjna zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji organu pierwszej instancji, która ze względu na nienadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie podlega wykonaniu. Odnośnie zaś do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Spółka uznała, że błędne oznaczenie odsetek, a także błędne oznaczenie, iż egzekwowana należność jest wymagalna, powoduje, że wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie został zrealizowany. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. przekazał przedmiotowe zarzuty Wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wobec powyższego, Burmistrz P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r., nr[...], uznał zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Wskazał, iż decyzja z dnia 8 grudnia 2014r. określająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2009r. wraz z postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji nieostatecznej zostały doręczone w dniu 12 grudnia 2014r. Zatem egzekucja ustalonej w decyzji I instancji należności jest w zupełności zasadna. Zdaniem Wierzyciela naliczenie odsetek zostało dokonane poprawnie, stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015, poz. 613 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa", "O.p."). Natomiast egzekucja podjęta na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 8 grudnia 2014r. spełnia wymagania określone w art. 27 u.p.e.a. i oznaczenie, iż egzekwowana należność jest wymagalna, jest poprawne. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., w związku z otrzymaniem ww. postanowienia, pismem z dnia 10 marca 2015r. wystąpił do Burmistrza P. wskazując na brak pouczenia w przedmiotowym postanowieniu. W dniu 20 marca 2015r. Burmistrz P. przekazał do Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. postanowienie z dnia [...] lutego 2015r. o tożsamej treści, zawierające pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia. Przedmiotowe postanowienia Spółka zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] maja 2015r., nr[...], uchyliło w całości postanowienie Burmistrza P. z dnia [...] lutego 2015r. i orzekło co do istoty sprawy, uznając zgłoszone zarzuty za zasadne. Organ odwoławczy na podstawie ustalonego stanu faktycznego zauważył, że przedmiotowa decyzja Burmistrza P. z dnia [...] grudnia 2014r. została przesłana pełnomocnikowi Spółki na adres G. Sp. k. ul. [...] W." i doręczona w dniu 12 grudnia 2014r. Natomiast zgodnie z wnioskiem Spółki z dnia 7 lipca 2014r. (uzupełnionym pismem z dnia 10 października 2014r.), dotyczącym doręczania pism w postępowaniu podatkowym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, przedmiotowa decyzja została doręczona Spółce za pomocą środków komunikacji elektronicznej w dniu 22 grudnia 2014r. Powyższą okoliczność potwierdza znajdujące się w aktach sprawy Urzędowe Poświadczenie Doręczenia ([...]). Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało, że przedmiotowa decyzja weszła do obrotu prawnego w dniu 22 grudnia 2014r., czyli w dacie doręczenia Spółce za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a nie, jak przyjął Burmistrz P., w dniu 12 grudnia 2014r. Również postanowienie z dnia [...] grudnia 2014r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji doręczono Spółce także za pomocą środków komunikacji elektronicznej w dniu 22 grudnia 2014r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy Urzędowe Poświadczenie Doręczenia ([...]). Zatem przedmiotowe postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności weszło do obrotu prawnego w dniu 22 grudnia 2014r. Z kolei tytuł wykonawczy nr [...]został wystawiony przez Wierzyciela w dniu 8 grudnia 2014r. i skierowany do egzekucji do Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W., który wszczął na jego podstawie egzekucję w dniu 11 grudnia 2015r. Wobec powyższego oraz mając na uwadze unormowanie art. 239a O.p., organ odwoławczy wskazał, iż w dacie wszczęcia egzekucji, tj. w dacie doręczenia Spółce odpisu tytułu wykonawczego, obowiązek wynikający z decyzji jeszcze nie zaistniał - z uwagi na brak uprzedniego doręczenia decyzji, jak również obowiązek nie był wymagalny - z uwagi na brak uprzedniego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Powyższe odnosi się również do odsetek naliczonych i wyegzekwowanych od kwoty zobowiązania podatkowego. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało za zasadne zarzuty: nieistnienia obowiązku w momencie wszczęcia egzekucji co do kwoty głównej i odsetek (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności obowiązku w momencie wszczęcia egzekucji co do kwoty głównej i odsetek (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), niedopuszczalności egzekucji w momencie wszczęcia egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Zasadny jest również zarzut niezawierania przez tytuł wykonawczy stwierdzenia wymagalności obowiązku, o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Wobec powyższego Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r., nr[...], uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2 u.p.e.a. za uzasadnione i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki, natomiast zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, iż skoro wierzyciel uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. za uzasadnione, to postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie tych zarzutów nie może być inne. Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Organ egzekucyjny stwierdził bowiem, iż wnosząc zarzut w trybie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. podstawą jego zgłoszenia może być niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. W przedmiotowej zaś sprawie obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi podlega egzekucji. Wskazał, iż zarzut oparty na ww. podstawie mógłby być uzasadniony, gdyby np.: właściwa była egzekucja sądowa, a nie administracyjna, bądź dłużnik korzystał z immunitetu. W ocenie organu egzekucyjnego, o tym, czy egzekucja jest dopuszczalna, w przedstawionym wyżej znaczeniu, przesądza przepis prawa materialnego, a nie art. 33 pkt 6 u.p.e.a. określający jedynie jedną z podstaw zarzutów. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. podkreślił również, iż badanie dopuszczalności egzekucji, jak i ocena przez organ egzekucyjny, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a., następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego - stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 ww. ustawy organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę i doręcza jego odpis zobowiązanemu. Organ egzekucyjny uznał za bezzasadny także zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Uznał, że tytuł wykonawczy wystawiony przez Burmistrza P. spełniał wymogi zawarte w art. 27 u.p.e.a. Dodatkowo wskazał, że na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W ramach tego zarzutu nie mieści się podważenie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu, za jaki odsetki te należy naliczyć. Pismem z dnia 7 października 2015r. Burmistrz P. złożył zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W., wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej uznania za uzasadnione zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. oraz umorzenia egzekucji prowadzonej wobec Zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr 0001/2[...]14, i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Burmistrz P., powołując się na art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazał, że organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela z uwzględnieniem, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Dodał, iż w przypadku zarzutów znajdujących oparcie w art. 33 pkt 1 - 5 u.p.e.a. w postępowaniu zażaleniowym także organ odwoławczy jest związany stanowiskiem wierzyciela. W ocenie Burmistrza P. wprawdzie art. 34 § 1 in fine u.p.e.a. stanowi wyraźnie wyłącznie o związaniu organu egzekucyjnego, oczywistym jest jednak, że organ odwoławczy kontroluje postanowienie organu egzekucyjnego. W żadnej mierze nie ma zaś kompetencji do kontroli ostatecznego postanowienia wierzyciela. W zażaleniu podniesiono również, iż Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. dokonał błędnych ustaleń faktycznych uznając, że wierzyciel w rozpatrywanej sprawie uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej za zasadne, ponieważ w postanowieniu z dnia 25 lutego 2015r. wydanym przez Wierzyciela dotyczącego jego stanowiska w sprawie zarzutów zobowiązanego, Wierzyciel uznał wszystkie zarzuty zobowiązanego za bezzasadne. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] września 2015r. W uzasadnieniu organ II instancji zauważył, że w niniejszej sprawie stanowisko Wierzyciela zostało zaskarżone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. uchyliło w całości postanowienie Burmistrza P. z dnia [...] lutego 2015r. i orzekło co do istoty sprawy uznając za zasadne zarzuty wniesione przez zobowiązanego. Zgodnie z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: "kpa") decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Zatem w obrocie prawnym, jako ostateczne stanowisko wierzyciela funkcjonuje jedynie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2015r. Zatem, w opinii organu II instancji, stwierdzić należy, że Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W., będąc związanym stanowiskiem wierzyciela odnośnie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., prawidłowo uznał zarzuty zgłoszone w ww. trybie za uzasadnione. Z tego też względu niezasadny jest również podniesiony przez Burmistrza P. zarzut dokonania przez organ egzekucyjny błędnych ustaleń faktycznych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podkreślił, że związanie organu egzekucyjnego w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015r. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 34 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. za zasadne utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. na podstawie rzekomego uznania przez wierzyciela - Burmistrza P. - zarzutów zobowiązanego za zasadne, które to uznanie zostało wyrażone w treści postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2015r., w sytuacji, w której organ podatkowy, w każdym stanie sprawy, uznał zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. za nieuzasadnione. Skarżący powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu z dnia 7 października 2015r. dot. uznania zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w trybie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. za uzasadnione, w sytuacji gdy wierzyciel uznał je za nieuzasadnione. Podniósł, że treść art. 239b § 1 O.p. nie wskazuje jednoznacznie na okoliczność, że decyzja wymiarowa w momencie wydania postanowienia musi być doręczona, co uzasadnia twierdzenie, że możliwe jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej, ale jeszcze nie doręczonej. Zdaniem Skarżącego, podjęcie działań zmierzających do zapłaty zaległości mogło nastąpić przed doręczeniem zobowiązanemu tak decyzji wymiarowej, jak też postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto Skarżący stwierdził, że stanowisko wierzyciela, zgodnie z treścią art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., władny jest wydać jedynie organ podatkowy będący wierzycielem danej należności. W tym stanie rzeczy Skarżący przyjął, że nie można uznać za zasadne stwierdzenia organu I instancji o zastąpieniu stanowiska wierzyciela przez postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., jak również potwierdzenia zasadności tego stanowiska przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. W tym stanie rzeczy, w opinii Skarżącego, należało przyjąć, że Burmistrz P. kwestionował zasadność uznanych za zasadne zarzutów zobowiązanego w każdym stanie przedmiotowej sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli zaskarżone postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest oczywiście bezzasadna. Spór pomiędzy stronami dotyczy tego, czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela uznającym zarzuty za niezasadne – w sytuacji, gdy organ II instancji uchylił postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów i uznał zarzuty za zasadne. Zdaniem Skarżącego jedynie organ podatkowy będący wierzycielem danej należności jest władny wydać postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela wobec zarzutów. Organ stoi zaś na stanowisku, że w obrocie prawnym jako ostateczne stanowisko funkcjonuje jedynie postanowienie organu II instancji, które jest wiążące dla organu egzekucyjnego. W sporze tym rację należy przyznać organowi, a nie Skarżącemu. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. organ odwoławczy rozpatrując zażalenie na postanowienie wierzyciela zawierające stanowisko w sprawie zarzutów wydaje postanowienie, w którym uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Nie można zatem wywodzić, że organ odwoławczy rozpoznając zażalenie w takiej sytuacji jest związany stanowiskiem wierzyciela. Oznaczałoby to bowiem, że organ odwoławczy nie byłby uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy co do jej meritum – mógłby jedynie albo utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, albo uchylić je i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia lub umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Brak również podstaw do formułowania tezy, że uchylone przez organ odwoławczy postanowienie wierzyciela pomimo to nadal istnieje w obrocie prawnym i wywołuje skutek w postaci związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło