III SA/Wa 1902/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Z. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeniesienie wierzytelności na rzecz Skarbu Państwa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca P. Z. , wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że samotnie wychowuje dzieci. Były mąż płaci alimenty z opóźnieniem i w niepełnych wysokościach (zalega z opłatami na 1.600 zł). Oświadczyła, że dzieci często chorują. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła opłaty za: czynsz – 267,91 zł, "świadczenie" -313,64 zł, prąd – 104,09 zł, gaz – 21,58 zł, telefon – 50 zł, żywność – 1.200 -1.300 zł, leki – 200 zł, kredyt samochodowy – 749,35 zł, obiady w szkole dla dzieci – 363 zł, ubrania – 200 – 300 zł, opłaty za szkołę, świetlicę, basen – 100 zł, studia – 238 zł, urząd skarbowy rata – 100 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, ze Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami ( ur. [...] i [...] r.), oraz ze nie posiada żadnego majątku. Z oświadczenia wynika również, że Skarżąca uzyskuje miesięczne dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie 2.774,96 zł, z tytułu premii uznaniowej 860 zł oraz z tytułu alimentów na dzieci w kwotach po 800 zł i 600 zł Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe, z którego wynika, że Skarżąca w 2012 r. uzyskała dochód w kwocie 52.246,04 zł., wyciągi z rachunków bankowych, kartę wynagrodzeń za 2012 i 2013 r., rachunki miesięcznych opłat oraz harmonogram spłaty rat kredytu, Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 100 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Po przeanalizowaniu informacji oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącą referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Skarżąca posiada stałe miesięczne źródło dochodów (umowa o pracę) uzyskując miesięczne wynagrodzenie w kwocie 3.635,84 zł brutto. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z dwoma synami, w utrzymaniu których pomaga ojciec dzieci płacąc alimenty w kwotach 800 i 600 zł. Z przedstawionego rachunku bankowego wynika, że na konto Skarżącej tytułem alimentów wpłynęły kwoty – 1.000 zł. (27 czerwca 2013 r.), 400 zł. (15 lipca 2013 r.), 1.200 zł. (24 lipca 2013 r.), oraz 1.200 zł. ( 23 sierpnia 2013 r.). Wskazać przy tym należy koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami rodziny. Ponadto z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że Skarżąca posiada co najmniej trzy rachunki bankowe, a nie dwa, z których załączyła zestawienie operacji. Skarżąca załączyła wyciąg do rachunku o numerze [...] w [...] oraz o numerze [...] w banku [...] . Tymczasem z analizy rachunku bankowego wynika, ze np. w dniu 31 lipca 2013 r. Skarżąca dokonała zasilenia konta własnego z rachunku własnego o numerze [...] . Nie można przy tym uwzględnić argumentacji Skarżącej, że są to transakcje wewnętrzne, bowiem Skarżąca powinna przedłożyć również wyciąg z rachunku bankowego o numerze [...] . Tak aby referendarz sądowy mógł dokonać pełnej analizy sytuacji majątkowej Skarżącej. W ocenie referendarza sądowego Skarżąca nie wskazała okoliczności z których wynikałoby, że przy uzyskiwanych dochodach nie jest w stanie uiścić kwoty 100 zł tytułem wpisu należnego od skargi. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów . Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.