III SA/Wa 1905/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-27

Skład orzekający: Ewa Radziszewska – Krupa, Piotr Przybysz, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) lub zarzut niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.), jest związany stanowiskiem wierzyciela, a w szczególności, czy może badać zgodność z prawem materialnym podstaw nałożenia kar pieniężnych, które stanowią podstawę tytułu wykonawczego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), jest związany stanowiskiem wierzyciela, co wyklucza możliwość badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności dochodzonego obowiązku. Podobnie, w przypadku zarzutu niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.), organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zgodności z prawem materialnym podstaw nałożenia kar pieniężnych, które stanowią podstawę tytułu wykonawczego, gdyż postępowanie egzekucyjne nie służy weryfikacji decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi F. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (DIS) utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej (DIC) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca kwestionowała tytuły wykonawcze obejmujące kary pieniężne, podnosząc, że obowiązek nie istnieje z powodu braku podstawy prawnej (niezgodność z prawem UE) oraz że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów formalnych. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za niedopuszczalne, wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela w kwestii istnienia obowiązku oraz na spełnienie wymogów formalnych tytułów wykonawczych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2017 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] kwietnia 2016r., po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej – F. sp. z o.o. w W. - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. (zwany dalej: "DIC") z [...] stycznia 2016r. w przedmiocie zarzutów z 17 września 2015r., wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] czerwca 2015r. nr od [...] do [...]. Z uzasadnienie ww. postanowienia wynika, że ww. tytułu wykonawcze obejmowały zobowiązanie Skarżącej z tytułu kar pieniężnych za kwiecień 2015r., w łącznej wysokości należności głównych 285.396 zł. Na podstawie ww. tytułów wykonawczych DIC zawiadomieniem z 3 września 2015r. zajął innej wierzytelność pieniężną u DIC, doręczając ww. zawiadomienie z odpisami tytułów wykonawczych 14 września 2015r. Całość wyegzekwowano 9 września 2015r. Zdaniem Skarżącej obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi nie istnieje, a tytuły wykonawcze wystawiono bez podstawy prawnej, której nie stanowią decyzje DIC w G., gdyż oparto na przepisie prawa materialnego, który nie obowiązuje w polskim porządku prawnym. Tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów z art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619, zwana dalej: "u.p.e.a."), gdyż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. w ww. tytułach nie wskazano środków egzekucyjnych. DIC w S., działając w charakterze wierzyciela dwoma postanowieniami z [...] października 2015r. uznał za niedopuszczalny zarzut: a) nieistnienia obowiązku określonego w ww. tytułach wykonawczych, wskazując, że kwestię tę rozpatrzono w postępowaniu odwoławczym zakończonym decyzją ostateczną z 2.04.2015r., utrzymującą w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w G., na podstawie których wymierzono ww. kary; b) niespełnienia wymogów z art. 27 u.p.e.a. w ww. tytułach wykonawczych, wskazując, że formularz tytułu wykonawczego zawiera pouczenie, w treści którego wymieniona jest lista dopuszczalnych środków egzekucyjnych, stosowanych przy egzekucji należności pieniężnych. DIC w S. dwoma postanowieniami z [...] stycznia 2016r. utrzymał w mocy ww. postanowienia z [...] października 2015r., podtrzymując ich argumenty. DIC oddalając zarzuty Skarżącej w ww. postanowieniem z [...] stycznia 2016r., wskazał na związanie w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym w ww. postanowieniu z [...] października 2015r. i utrzymującym je w mocy postanowieniu DIC w S. z [...] stycznia 2016r. oraz podniósł, że postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania podatkowego i nie służy weryfikacji decyzji administracyjnych. W postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają więc badaniu kwestie rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu administracyjnym. DIC, odnosząc się zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podzielił też stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniu z [...] października 2015r. i utrzymującym je w mocy postanowieniu z [...] stycznia 2016r., wskazując że w pouczeniu zawartym na drugiej stronie ww. tytułów wykonawczych wskazuje środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych. Postanowienie doręczono Spółce 27 stycznia 2016r., a wierzycielowi 28 stycznia 2016r. Skarżąca w zażaleniu z 1 lutego 2016r. zaskarżyła ww. postanowienie DIS w całości, zarzucając nieprawidłowe zastosowanie: art. 17 § 1, art. 19 § 5, art. 33 § 1 pkt 1 i 2, art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a., w świetle realiów sprawy i oddalenie zarzutów, mimo bezskuteczności przepisów ustawy o grach hazardowych, których stwierdzone "naruszenie" stało się przyczyną nałożenia kar pieniężnych. W związku z tym wniosła o uchylenie ww. postanowienia DIC i uznanie zarzutów za zasadne. Zdaniem Skarżącej art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie został notyfikowany. DIS nie podzielił jednak ww. stanowiska Skarżącej i wskazał, po przywołaniu art. 33 § 1 i art. 34 § 1 u.p.e.a., że w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku był związany stanowiskiem wierzyciela, a w zakresie zarzutu polegającego na niespełnieniu w tytułach wykonawczych środków egzekucyjnych stosowanych przy egzekucji należności pieniężnych (wymóg z art. 27 u.p.e.a.) - choć nie był związany ww. stanowiskiem wierzyciela - podzielił argumenty w ww. postanowieniach DIC w S. z [...] października 2015r. i [...] stycznia 2016r. oraz podniósł, że tytuły wykonawcze zawierają wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. DIS, odnosząc się do argumentu, że krajowe organy władzy publicznej nie mogą stosować przepisu sankcjonującego, dotyczącego kar pieniężnych za urządzenie gier na automatach poza terenem kasyna gry, wskazał, że kwestia ta, jak i zgodność przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji, na której oparto tytuł wykonawczy z prawem wspólnotowym, nie może być rozstrzygana w postępowaniu egzekucyjnym. 2. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła o uchylenie ww. postanowienia DIS z [...] kwietnia 2016r. i DIC z [...] stycznia 2016r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie: art. art. 33 § 1 i 10, art. 34 § 4 i 5 u.p.e.a. - przez stwierdzenie braku zasadności zarzutów wniesionych przez Skarżącą, choć przepisy ustawy o grach hazardowych są bezskuteczne i ich "naruszenie" stało się przyczyną nałożenia kar pieniężnych (art. 89 ustawy o grach hazardowych), a tym samym, że niemożliwe było egzekwowanie kary, gdy egzekucji takiej sprzeciwia się bezwzględna nieskuteczność mającego być wyegzekwowanym obowiązku. 3. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Skarga nie jest zasadna. 2. Kontroli Sądu podano postanowienie DIS wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia wobec Skarżącej spółki egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązanie z tytułu kar pieniężnych za kwiecień 2015r., w łącznej wysokości należności głównej 285.396 zł. 3. Sąd zgadza się ze Skarżącą, że podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego są zarzuty, o którym mowa w art. 33 u.p.e.a., które należy wnieść do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Środek prawny unormowany w przepisie art. 33 u.p.e.a. ma na celu weryfikację prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zgłosiła m.in. zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a zatem zarzut, którego podstawą może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Skarżąca uzasadniając ten zarzut wskazała na nieistnienie obowiązku, z uwagi na to, że tytuły wykonawcze wystawione wobec Skarżącej nie miały podstawy prawnej, gdyż decyzję nakładającą kary pieniężne oparto na przepisie prawa materialnego, który nie obowiązuje w polskim porządku prawnym. Spółka powołała się na brak notyfikacji art. 14 ustawy o grach hazardowych. Sąd w związku z tym wskazuje, że jakkolwiek organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, w tym prawidłowość tytułu wykonawczego, tym niemniej stosownie do art. 29 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności dochodzonego przez wierzyciela obowiązku. Stąd też ustawodawca przewidział w art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, co do zgłoszonych zarzutów. Stwierdzić też należy, że wypowiedź wierzyciela, co do zarzutów ma sformalizowaną formę - postanowienia. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. Zdaniem Sądu, przewidziane w art. 34 § 1 u.p.e.a. związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela - zwykle właściwego organu podatkowego, w kwestii istnienia dochodzonego obowiązku oraz wykluczenie możliwości badania zasadności tego obowiązku przez organ egzekucyjny zapobiega przeniesieniu sporu co do powstania i wysokości należnego podatku na grunt postępowania egzekucyjnego. W piśmiennictwie wskazuje się, że wobec przewidzianego w art. 34 § 1 in fine u.p.e.a. związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., należy uznać, że to właśnie w tych sytuacjach organ egzekucyjny, będąc związany takim stanowiskiem, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i podważenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (vide: komentarz do art. 34 u.p.e.a. [w:] D.R. Kijowski (red.), E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz, C. Kulesza, W. Łuczaj, P. Pietrasz, J. Radwanowicz-Wanczewska, P. Starzyński, R. Suwaj, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2010). Z przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, iż organy: egzekucyjny i nadzoru nad egzekucją administracyjną, który wydały w rozpoznawanej sprawie postanowienia wobec Skarżącej spółki nie mogły ocenić jej zarzutu odwołującego się do art. 33 § pkt 1 u.p.e.a. inaczej, niż uczynił to wcześnie w swoim stanowisku wierzyciel. Sądu uznaje ponadto, że DIS wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo ocenił więc okoliczność związaną z rozpoznaniem zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i na tej podstawie nie było podstaw do kwestionowania ww. stanowiska. Sąd, odnosząc się do prawidłowości stanowiska wyrażonego przez DIS w zaskarżonym postanowieniu a odnoszącym się do zarzutu wymienionego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., również uznaje go za trafne i stwierdza, że wystawione w sprawie tytułu wykonawcze, na co wskazuje analiza akt sprawy, spełniały wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. 3. Sąd, nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydano je z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu, co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) - orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło