III SA/Wa 1906/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego {Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: Ratownictwo i Transport Medyczny, w zakresie: zespoły ratownictwa medycznego, Prezes NFZ nie uwzględnił odwołania Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań - ogłoszonego w dniu 22 grudnia 2004 r., - na zawieranie umów o udzielanie ww świadczeń zdrowotnych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 22 grudnia 2004 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego przez Narodowy Fundusz Zdrowia w trybie rokowań o zawarcie umów na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w 2005 r. W wyniku tego postępowania z SP ZOZ w P. nie został podpisany stosowny kontrakt na świadczenie przedmiotowych usług medycznych. Mając to na uwadze świadczeniodawca złożył do Prezesa NFZ w terminie 7 dni odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie Ratownictwo i Transport Medyczny. Świadczeniodawca w odwołaniu podniósł, że komisja bezpodstawnie podważyła prawdziwość dokumentów, które zostały złożone do oferty. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie uwzględnił odwołania, uzasadniając swoje stanowisko, tym że przedstawiona w ofercie umowa dzierżawy ambulansów sanitarnych została zawarta bez poprzedzającego przetargu z naruszeniem ustawy prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19 poz. 177 z późn. zm.). Dyrekcja SPZZOZ miała świadomość wadliwości takiego postępowania. W myśl przepisu art. 58 kodeksu cywilnego czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek. Naruszenie przez SPZZOZ przepisów ustawy prawo zamówień publicznych i wydzierżawienie ambulansów sanitarnych od firmy F. Sp. zo.o. bez przeprowadzenia przetargu, skutkowało w ocenie Prezesa NFZ nieważnością przedłożonej umowy. Świadomość naruszenia określonej przepisami prawa procedury i przedłożenie zawartej umowy NFZ jako obowiązującej w obrocie prawnym jest poświadczeniem nieprawdy. Poświadczenie nieprawdy dotyczy dysponowania ambulansami sanitarnymi w oparciu o zawartą umowę. Mając to na uwadze Prezes NFZ na podstawie art. 149 ust 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210 poz. 2135) stwierdził, iż w sytuacji gdy dostarczone przez świadczeniodawcę informacje są nieprawdziwe oferta podlega odrzuceniu w związku z czym Komisja Konkursowa odrzuciła ofertę złożoną przez SPZZOZ w P.. Z decyzją tą nie zgodził się SPZ ZOZ w P. i złożył na nią skargę . W skardze skarżący podniósł, iż w trakcie postępowania konkursowego przedstawił Mazowieckiemu Oddziałowi Wojewódzkiego NFZ komplet dokumentów i przy otwarciu ofert Komisja Konkursowa funkcjonująca w Mazowieckim Oddziale NFZ w rodzaju Ratownictwo i Transport Medyczny, nie wniosła zastrzeżeń do przedstawionej dokumentacji. Następnie w dniu 21 grudnia 2004 roku w ramach trwających negocjacji Komisja Konkursowa kontrolowała SPZ ZOZ w P., a konkretnie sprawdzała stan przygotowań pomieszczeń w szpitalu, które przeznaczone były na potrzeby Pogotowia Ratunkowego. Stan przygotowań pomieszczeń nie budził zastrzeżeń. Przewodniczący Komisji Konkursowej poinformował w trakcie kontroli, że do NFZ wpłynęły protesty uczestników konkursu, których oferty zostały odrzucone w trakcie konkursu ze względu na niespełnienie podstawowych zasad konkursowych. Uczestnicy Konkursu, których oferty zostały odrzucone, skierowali pismo do NFZ informujące o tym, że umowa dzierżawy karetek, którą zawarł SPZ ZOZ posiada wady prawne - wydzierżawiający nie został wyłoniony w drodze przetargu. W trakcie rozmowy komisja zapytała Dyrektora czy firma wydzierżawiająca sprzęt została wyłoniona w formie przetargu nieograniczonego, czy był o nim powiadomiony Prezes Zamówień Publicznych. Dyrektor SPz ZOZ odpowiedziała, że takiego przetargu nie było. Skarżąca stwierdza, że Komisja Konkursowa kontrolująca SPZ ZOZ dokonała nadinterpretacji wypowiedzi Dyrektora, na podstawie zaprzeczenia dokonania czynności przetargu nieograniczonego domniemała, że przedstawiona w ofercie umowa dzierżawy ambulansów została zawarta bez poprzedzającego przetargu, z naruszeniem ustawy prawo zamówień publicznych. Na tej podstawie stwierdzono jej nieważność. W konsekwencji odrzucono ofertę SPZ ZOZ z powodu dostarczenia przez oferenta informacji nieprawdziwych. W ogłoszeniu o odrzuceniu oferty nie podano jakie dokumenty były nieprawdziwe. Wyjaśniając kwestię dzierżawy ambulansów oraz przeprowadzenia przetargu w sprawie dzierżawy, skarżąca stwierdziła, iż przed rozstrzygnięciem konkursu na ratownictwo medyczne SPZ ZOZ zawarł umowę cywilno-prawną z firmą F. Sp. z o.o., od której zamierzała w okresie przejściowym - do czasu przeprowadzenia przetargu na dostawę ambulansów medycznych - dzierżawić te ambulanse. SPZ ZOZ zastosowała art. 67 ustawy o zamówieniach publicznych. Ponadto Skarżąca podniosła, iż ustawa o zamówieniach publicznych nie przewiduje możliwości prowadzenia "warunkowego" udzielenia zamówienia publicznego, tzn. takiego zamówienia, które byłoby wiążące jedynie w przypadku spełnienia określonego w zamówieniu warunku. Dlatego też w fazie składania ofert do konkursu ofert organizowanego przez NFZ, wszczynanie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego byłoby, zdaniem SPZ ZOZ bezprzedmiotowe. Zdaniem Skarżącej Mazowiecki Oddział NFZ nie miał podstawy do odrzucenia oferty SPZ ZOZ w P. oraz stwierdzenia, że SPZ ZOZ w P. podał w ofercie nieprawdziwe dane. Kompetencje do dokonywania oceny prawidłowości stosowania ustawy o zamówieniach publicznych posiada przede wszystkim organ założycielski SPZ ZOZ i inne organy kontroli. Dlatego ocena dokonana przez Mazowiecki Oddział NFZ nie mogła stanowić podstawy do stwierdzenia, że w ofercie zostały podane nieprawdziwe dane i nie mogło to być podstawą do odrzucenia oferty. Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa NFZ. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 132 ust. 1 ustawy podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Umowa taka może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie. Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Aby zrealizować te wymogi Fundusz jest obowiązany udostępniać na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 139 ust.1 ustawy zawarcie przez Fundusz umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. W niniejszej sprawie Prezes NFZ stwierdził, że skarżąca podała nieprawdziwe dane i na podstawie art. 149 odrzucił ofertę Skarżącej, ponieważ uznał informacje podane przez świadczeniodawcę za nieprawdziwe. W ocenie Sądu, skoro w trakcie postępowania Skarżąca wskazała na fakt zawarcia umowy dzierżawy ambulansów z F. Sp. z o.o. bez zachowania procedury przetargowej z naruszeniem ustawy o zamówieniach publicznych, to w tym momencie komisja posiadała wiedzę o wadliwości umowy najmu ambulansów, a zatem nie można było mówić o podaniu przez Stronę nieprawdziwych danych i na tej podstawie odrzucić ofertę skarżącej. Przy czym Sąd zauważa, iż w takiej sytuacji należało rozpoznać ofertę z uwzględnieniem być może braku odpowiedniego sprzętu i wybrać spośród pozostałych oferentów najlepszego. Ponadto, w ocenie Sądu, organ NFZ arbitralnie uznał, że zawarta umowa jest nieważna. Sąd zauważa, iż w tym zakresie nie przeprowadzono stosownego postępowania, mającego na celu ustalenie czy w rzeczywistości umowa ta jest nieważna. Można bowiem było zwrócić się do organu sprawującego kontrolę nad SPZ ZOZ, aby sprawdził ważność tej umowy najmu ambulansów. Mając to na uwadze Sąd stwierdził, iż Prezes NFZ naruszył prawo materialne a mianowicie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210 poz. 2135), W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji