III SA/Wa 1909/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji G. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej zwana "Skarżącą"), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. Skarżąca pismem z dnia 29 czerwca 2018 r. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jak również możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazała na ciążące na niej zobowiązania wynikające z kredytów niezbędnych do finansowania jej bieżącej działalności gospodarczej: linia kredytowa w Banku [...] o wartości 300.000 zł oraz w banku [...] Bank [...] S.A. w wysokości 2.300.000 zł, kredyt obrotowy w wysokości 800.000 zł w banku [...] Bank [...] S.A., umowa faktoringu zawarta z bankiem [...] Bank [...] S.A. w wysokości 1.000.000 zł. Zdaniem Skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie wypowiedzeniem umów kredytowych oraz faktoringu co może doprowadzić do paraliżu jej działalności. Skarżąca podniosła, iż dokonane przez organ egzekucyjny na dzień składania wniosku zajęcie rachunków bankowych uniemożliwi wypłatę wynagrodzeń jej pracownikom oraz może doprowadzić do jednostronnego zakończenia współpracy banków. Wskazała, iż brak możliwości bieżących umów, w tym także uniemożliwienie dalszej działalności zarobkowej spowoduje konieczność zwolnienia lub uprzednie wypowiedzenie umów o pracę przez pracowników jak i współpracowników. Obecnie zatrudnia 66 osób na umowach o pracę oraz 250 osób na podstawie umów cywilnoprawnych. Skarżąca wyliczyła, iż ponosi obecnie koszty umów leasingu (samochody, sprzęt) w wysokości około 48.000 zł, koszty wynajmu biur – 9.550 zł, koszty obsługi systemów zabezpieczeń – 1.000 zł, doradztwa BHP – 123 zł, artykułów biurowych – 3.000 zł, mediów – 7.790 zł, wywozu odpadów – 5.000 zł, zabezpieczenia medycznego pracowników – 3.300 zł, zabezpieczenia medycznego imprez masowych – 3.000 zł, połączeń telefonicznych – 1.000 zł, usług kurierskich – 1.000 zł, firm podwykonawczych – 2.000 zł, świadczeń medycznych dla podwykonawców – 3.000 zł, oraz zakupu paliw – 5.000 zł. Łączne koszty bieżące jej funkcjonowania oszacowała w wysokości około 50.000 zł. Skarżąca za niemożliwe uznała dokonanie jednorazowej i natychmiastowej spłaty zobowiązań finansowych z uwagi na brak wystarczających środków finansowych. Jednocześnie uznała, iż niemożliwa będzie do przywrócenia odbudowa potencjału firmy w przypadku ewentualnego pozytywnego zakończenia postępowania. Wskazując, iż na bieżąco prowadzi działalność gospodarczą, zawiera nowe kontrakty, płaci należne podatki, nie dostrzegła ryzyka dla organów podatkowych ewentualnej spłaty zobowiązań podatkowych, w przypadku negatywnego i prawomocnego zakończenia postępowania przed sądami administracyjnymi. W jej przekonaniu konieczność zapłaty podatku spowoduje znaczne zakłócenia w funkcjonowaniu działalności gospodarczej, utratę płynności finansowej oraz możliwości bieżącego regulowania zobowiązań w sferze prywatnej jak i gospodarczej. Tym samym pomniejszenie zdolności i płynności finansowych spowoduje z jednej strony problemy z bieżącym realizowaniem umów pracowniczych oraz zawartych umów cywilnoprawnych, a tym samym możliwość ich rozwiązania. Powyższe może doprowadzić do upadłości Spółki i konieczność jej likwidacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej "P.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zajścia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a.: niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Bez wskazania konkretnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację strony skarżącej nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania spornej decyzji. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wskazała co prawda, że wyegzekwowanie kwoty ciążącego na niej zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonej decyzji, spowoduje znaczne zakłócenia w funkcjonowaniu działalności gospodarczej, utratę płynności finansowej oraz możliwości bieżącego regulowania zobowiązań w sferze prywatnej jak i gospodarczej, problemy z bieżącym realizowaniem umów pracowniczych oraz zawartych umów cywilnoprawnych, a tym samym możliwość ich rozwiązania, a w efekcie stworzy poważne ryzyko likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, jednakże nie uprawdopodobniła wskazanych okoliczności poprzez nadesłanie stosownych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej w tym poziomu i źródeł uzyskiwanych przychodów czy stopnia dotychczasowego zadłużenia. Podnoszone przez Skarżącą twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami, które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie pozytywnej dla Skarżącej oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wykazanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę tych zobowiązań lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tych kwot, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, iż decyzje podatkowe ustalające ich wysokość były wadliwe. Skoro we wniosku zabrakło danych o stanie majątkowym Skarżącej, jak również kwota ciążącego na niej zobowiązania nie została zestawiona z obecnymi środkami finansowymi, którymi dysponuje, ani z innymi danymi, które świadczą o jej kondycji finansowej, nie sposób zatem uznać, że w aktach sądowych i w przedmiotowym wniosku zawarte są jakiekolwiek argumenty czy dane, które umożliwiłyby Sądowi ocenę aktualnej sytuacji Skarżącej z punktu widzenia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazać ponadto należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji we wskazywanej we wniosku o wstrzymanie wykonania formie, czy też, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji strona może otrzymać zwrot uiszczonych kwot. (por.: postanowienie NSA z 23 sierpnia 2011r., sygn. akt II GSK 1562/11). Natomiast sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. W zaistniałej sytuacji uznać należało, że Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości istnienia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.