III SA/Wa 1911/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7/7/2017 r po rozpoznaniu wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia z [...]3/2017 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi oraz od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku; 2. odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) B. G. , dalej jako strona, wnioskiem zawartym na formularzu PPF (data 28/6/2017 r) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. Powołała się na złą sytuację materialną, ponieważ utrzymuje się renty członka rodziny i nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej. Nie ma oszczędności, czy przedmiotów wartościowych. Ponosi koszty ZUS, mieszkania, opłat za media. Przekazała, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, deklaracje podatkowe i inne niezbędne – wg niej – materiały. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy to wpis od skargi w kwocie 100 zł. od sprawy dotyczącej postępowania egzekucyjnego. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył uzasadnienie postanowienia. Referendarz sądowy daje wiarę twierdzeniom Skarżącej o zlej kondycji życiowej, potrzebie pomocy i skromnym trybie życia, który prowadzi, jak też realizuje postulat zapewnienia stronie, przy ocenie wniosku o prawo pomocy, stanu dysponowania dochodem adekwatnym do usprawiedliwionych potrzeb, tj. o wysokości przynajmniej minimum socjalnego. Minimum socjalne to wskaźnik społeczny mierzący koszty utrzymania gospodarstw domowych. Zakres i poziom zaspokajanych potrzeb według tego modelu winny zapewniać takie warunki życiowe, by na każdym z etapów rozwoju człowieka umożliwić reprodukcję jego sił życiowych, posiadanie i wychowanie potomstwa oraz utrzymanie więzi społecznych. Minimum egzystencji (inaczej także minimum biologiczne) jest wskaźnikiem, który określa poziom zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych (w postaci przeliczenia na kwotę) konieczny do przetrwania biologicznego – przeżycia (zob. https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2). Z informacji nadesłanych przez stronę wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym nie przekracza minimum socjalnego w wysokości niespełna 900 zł na osobę. Również kwota wydatków Skarżącej, niezbędnych do zachowania godziwej egzystencji, zważywszy na toczące się postępowanie oraz zadłużenie, przekracza tą wartość. W tym zakresie referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom Skarżącej, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, odnośnie sytuacji materialnej: także dlatego, że uiszczenie wpisu od skargi warunkuje rozpoznanie sprawy przez Sąd, czyli warunkuje dostęp Skarżącej do Sądu. Stąd decyzja, na tym etapie postępowania, o zwolnieniu Strony od wpisu od skargi we wskazanym zakresie. O potencjalnych, mogących wystąpić kosztach urzędnik sądowy nie może orzekać – przed ich wystąpieniem. Przewidując jednak wolę strony zapoznania się z pisemnym uzasadnieniem rozstrzygnięcia Sądu, zadecydował również realizując postulat interpretowania wątpliwości na korzyść Strony (dubia in meliora partem interpretari debent) o zwolnieniu jej od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Referendarz sądowy zauważa, że na obecnym etapie postępowania, tj. na etapie skargi, do toczenia sporu nie jest niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika. Także jeżeli chodzi o przedmiot sprawy i okoliczności faktyczne sporu należy uznać, że są one niesporne i w sprawie nie będzie prowadzone postępowanie dowodowe, lecz oceniane fakty zawarte są w aktach administracyjnych. Do tych czynności nie jest niezbędny osobisty udział Skarżącej, pełnomocnika z urzędu czy przedstawiciela organu administracji. Dlatego, urzędnik sądowy, mając wiedzę o zakresie badania sprawy – z urzędu - przez Sąd I instancji (art. 133 i art. 134 P.p.s.a.), jak też o obowiązku czuwania przez Sąd ten, by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.), niezależnie od niewykazania sytuacji życiowej strony, zadecydował o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżąca nie wykazała nadto szczególnych przyczyn, dla których niezbędny jest udział profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. I właśnie przede wszystkim z tych powodów, a nie tylko dlatego, że skarżąca wykazała uzyskiwany przychód z działalności gospodarczej w kwocie 68676,34 zł, urzędnik sądowy zadecydował o częściowym nieuwzględnieniu wniosku o prawo pomocy. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.