III SA/Wa 1912/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-20
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Katarzyna Owsiak, Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na zastosowanie innego środka egzekucyjnego niż wskazany przez wierzyciela podlega rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne?Ratio decidendi
Zarzut niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na zastosowanie innego środka egzekucyjnego niż wskazany przez wierzyciela nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Skarga na czynności egzekucyjne dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością dokonania tych czynności, a nie dopuszczalności samego środka egzekucyjnego. Kwestia dopuszczalności środka egzekucyjnego powinna być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu, np. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej lub umorzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności, zarzucając jej bezskuteczność z powodu nieokreślenia zajętego prawa majątkowego oraz niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego przy zastosowaniu innego środka egzekucyjnego niż wskazany przez wierzyciela. Organy administracji, w tym Minister Finansów, oddaliły skargę, uznając czynność egzekucyjną za prawidłową i wskazując, że zarzut niedopuszczalności środka egzekucyjnego nie podlega rozpatrzeniu w ramach skargi na czynności egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, Dyrektor Izby Celnej w G., działając zgodnie z art. 19 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku P. Spółki z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka"), na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego należność z tytułu kary pieniężnej. Odpis tytułu wykonawczego doręczono Skarżącej w dniu 23 września 2014r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.
Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowaniu należności objętej ww. tytułem wykonawczym dokonał zawiadomieniem z dnia 26 marca 2015 r. na podstawie art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") zajęcia prawa majątkowego Zobowiązanej stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności - Dyrektora Izby Celnej w K.. Odpis ww. zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej doręczono Spółce w dniu 2 kwietnia 2015 r. natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 31 marca 2015 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy.
W dniu 9 kwietnia 2015 r. Skarżąca złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w G. skargę na czynność egzekucyjną dokonaną ww. zawiadomieniem. W skardze Spółka podniosła, że wskazana czynność egzekucyjna jest bezskuteczna, gdyż nie określono w żaden sposób, jakie prawo majątkowe zostało zajęte. Wierzyciel nie wskazał za pomocą jakiego środka egzekucyjnego należy dochodzić egzekwowanej należności. W ocenie Spółki zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było niedopuszczalne i nielegalne. Ponadto zaskarżona czynność została dokonana przez niewłaściwy organ egzekucyjny.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Dyrektor Izby Skarbowej dokonując oceny zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przy dokonywaniu przez organ egzekucyjny ww. czynności egzekucyjnej.
Spółka w zażaleniu z dnia 13 maja 2015 r. wniosła o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie w całości zaskarżonej czynności egzekucyjnej dokonanej zawiadomieniem. W uzasadnieniu zażalenia Spółka zarzuciła, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej nie zostało prawidłowo wypełnione ani podpisane, co stanowiło naruszenie art. 67 § 2 u.p.e.a. Ponadto Spółka zarzuciła niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego przy zastosowaniu innego środka egzekucyjnego, niż wskazany przez wierzyciela we wniosku egzekucyjnym oraz bezskuteczność czynności egzekucyjnej z uwagi na brak określenia prawa majątkowego, które zostało zajęte.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Powołując się na art. 54 u.p.e.a. wskazał, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności.
W ocenie Ministra organ I instancji dokonał czynności egzekucyjnej zgodnie z przepisami u.p.e.a. Wskazał, że w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. la pkt 12 lit. a ww. ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych. Podstawę zastosowania tego środka egzekucyjnego stanowił tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2014 r. wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w K. na Skarżącą, obejmujący dochodzone należności.
Zajęcia wierzytelności dokonano zgodnie z art. 89 § 1 i 3 u.p.e.a., poprzez przesłanie dłużnikowi zajętej wierzytelności - Dyrektorowi Izby Celnej w K. - zawiadomienia z dnia 26 marca 2015 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną Spółki. Zajęcie wierzytelności zostało dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi. Jednocześnie z doręczeniem zawiadomienia o zajęciu organ egzekucyjny wezwał dłużnika, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył organowi egzekucyjnemu oświadczenie, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętych wierzytelności kwoty na pokrycie egzekwowanych należności, lub z jakiego powodu odmawia. Odpis ww. zawiadomienia o zajęciu doręczono także Spółce.
Do zajęcia wierzytelności wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej" który jest zgodny z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655).
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż dokonane zajęcie wierzytelności okazało się trafne. Dłużnik bowiem zajętej wierzytelności na poczet dochodzonej zaległości przekazał kwotę 125 zł.
Minister za nietrafne uznał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 67 § 2 u.p.e.a. Wskazał, że ww. zawiadomienie o zajęciu innych wierzytelności pieniężnych spełnia wymogi ustawowe zawarte w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zostało podpisane z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w G., przez Naczelnika Wydziału Egzekucji i Likwidacji Towarów, kom. R. S..
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zarzut dotyczący niedopuszczalności prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.
W zakresie zarzutu Spółki, iż dokonana czynność egzekucyjna jest bezskuteczna z uwagi na niewskazanie jakie prawo majątkowe zostało zajęte Minister wskazał, że z treści zawiadomienia z dnia 26 marca 2015 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej wynika, iż zajęciu podlegają środki pieniężne Zobowiązanej w kwocie 125 zł znajdujące się w depozycie Dyrektora Izby Celnej w K..
Skarżąca pismem z dnia 10 maja 2016 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 pkt 11 u.p.e.a.
Spółka powtórzyła argumenty przytoczone w zażaleniu z dnia 13 maja 2015 r. odnośnie niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego przy zastosowaniu innego środka egzekucyjnego, niż wskazany przez wierzyciela we wniosku egzekucyjnym. W ocenie Strony zastosowanie środka egzekucyjnego było całkowicie niedopuszczalne i nielegalne.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolę tę inicjuje skutecznie wniesiona skarga. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
"P." Spółka z o.o. z siedzibą w G. wniosła, w ustawowym terminie, skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności, wraz z wnioskiem o jej uchylenie oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi w takim wypadku przepis art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z przywołanym przepisem prawa, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Powołany przepis prawa ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności.
Skarżąca w skardze do sądu administracyjnego zarzuciła rażącą obrazę przepisów art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując, że zaskarżone zajęcie stanowi niedopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego przy zastosowaniu innego środka egzekucyjnego, aniżeli wskazany przez wierzyciela we wniosku egzekucyjnym. Skarżąca wskazała przy tym, że wierzyciel nie wskazał żadnego środka egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niedopuszczalności prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na zastosowanie innego środka egzekucji niż wskazany przez wierzyciela dochodzonego obowiązku wskazać należy, iż zarzut ten nie podlegał rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, którą wniosła Skarżąca Spółka, i o której mowa jest w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną ocenie podlegają czynności wykonawcze związane z zastosowanym środkiem egzekucyjnym. Podniesiony natomiast zarzut stanowi inny przedmiot sprawy i podlega rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (na etapie wszczęcia egzekucji) lub na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ zajął prawidłowe stanowisko co do tego, że zarzut zastosowania niewłaściwego środka egzekucyjnego (bo: niewskazanego przez wierzyciela) nie podlegał rozpatrzeniu w ramach rozpatrywania skargi na czynność egzekucyjną, lecz w innym trybie. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem nie było zatem i nie mogło być to, czy organ mógł zastosować środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności. Skoro ta kwestia nie była przedmiotem postępowania przed organami, to w zaskarżonym postępowaniu kwestii tej nie rozstrzygano, a zatem zarzut naruszenia prawa zgłoszony w skardze do sądu nie może dotyczyć tej kwestii. Ona nie była przedmiotem rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy zgłoszony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należało uznać za bezzasadny.
Nie będąc związany granicami skargi Sąd dokonał analizy prawidłowości zaskarżonego postanowienia i nie dopatrzył się w nim także innych nie zarzucane uchybień. Sąd stwierdza przy tym, że wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy wykorzystując wzór tytułu wykonawczego określony przez Ministra Finansów.
Skargę zatem, jako nieuzasadnioną, należało w tej sytuacji oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło