III SA/Wa 1915/17

Dnia 5 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie , Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2017 r. , sygn. III SA/Wa 1915/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2014 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżąca S. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia kosztów sądowych. Skarżąca wskazała, iż ponosi w ciągu miesiąca wiele wydatków związanych z utrzymaniem i spłatą zobowiązań. Podała, iż kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł, zaś strata za ostatni rok wyniosła 1 117 095, 95 zł. W wykonaniu wezwania starszego referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że nie osiągnęła w 2017 r. przychodów i nie wykazała kosztów ich uzyskania. Nie posiada aktualnie rachunków bankowych, ani należności. Oświadczyła, że wspólnicy nie są w stanie pokryć kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację finansową. Dodała, iż nie toczą się przeciwko niej postępowania egzekucyjne. Zastrzegła, iż wysokość wynagrodzenia pełnomocnika stanowi tajemnicę handlową. Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe, deklaracje VAT-7, bilanse, rachunki zysków i strat, zestawienie obrotów i sald, uchwałę wspólników. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1915/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że z dokumentów przedstawionych przez Skarżącą wynika, że prowadząc działalność gospodarczą z tak dużym przychodem, Skarżąca miała możliwość zabezpieczenia w stosownym czasie środków w kwocie 49 538 zł na wymagany w niniejszej sprawie wpis. Skarżąca nie zgadzając się z ww. postanowieniem złożyła sprzeciw. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), poprzez nieudzielenie prawa pomocy pomimo, iż z wniosku, jak również z przedłożonych dokumentów wynika, że Skarżąca ponosiła bardzo duże koszty prowadzenia działalności, przez co nie miała możliwości zgromadzenia oszczędności, pozwalających na uiszczenie stosownych opłat sądowych. Skarżąca podkreśliła, że z kwoty 670 000 zł, którą dysponowała w 2016 r., o której wspomina referendarz sądowy, nie mogła odłożyć celem zabezpieczenia przyszłych kosztów sądowych, bowiem miała inne zobowiązania finansowe, które wymagały płatności. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że od początku 2016 r. nie ponosiła kosztów zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy słusznie zauważył, iż Skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Trafnie starszy referendarz sądowy wskazał, że osiągane przychody na poziomie 26 695 240, 67 zł w 2015 r., 3 585 948, 06 zł za 2016 r., oraz dysponowanie kwotą ponad 670 000 zł w trakcie 2016 r. pozwalały na zabezpieczenie przez Skarżącą środków finansowych na pokrycie wymaganego w niniejszej sprawie wpisu sądowego w kwocie 49 538 zł. Trafnie starszy referendarz sądowy wskazał, że orzecznictwie kładzie się nacisk na to, iż każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien wkalkulować w ryzyko z nią związane konieczność ponoszenia kosztów sądowych i zabezpieczyć środki na ten cel. Normalnym bowiem następstwem wykonywania działalności gospodarczej jest prowadzenie sporów sądowych, zatem koszty sądowe powinny być traktowane jako koszt bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami (por. postanowienie WSA w Warszawie z 27 lipca 2017 r., III SA/Wa 326/17). W orzecznictwie tym akcentuje się również, że z całą pewnością wymóg "ostrożności" obowiązuje już od daty wszczęcia postępowań podatkowych (zob. postanowienie WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2016 r., III SA/Wa 52/16), co w niniejszej sprawie miało miejsce w 2015 r. Rację też ma starszy referendarz sądowy wskazując jako argument do odmowy udzielenia Skarżącej prawa pomocy, na to, że Skarżąca ponosi koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wprawdzie Skarżąca w sprzeciwie wyjaśniła, że nie poniosła żadnych kosztów zastępstwa procesowego od początku 2016 r., to zdaniem Sądu nie znaczy to, że profesjonalny pełnomocnik reprezentuje Skarżącą bez wynagrodzenia. Sąd nie ma wątpliwości, że Skarżąca ponosi koszty reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika. Zatem, z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności, Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy trafnie ocenił, iż przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 8 sierpnia 2017 r.