III SA/Wa 1916/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia del. SO Agnieszka Baran, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R. S. E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie wszczynające postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz R. S. E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. z o.o. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Spółka R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w W. ("Skarżąca", "Strona", "Spółka"), jako właściciel nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], złożyła deklarację D-N o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Następnie składała jeszcze inne deklaracje za wskazane w nich okresy. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej W. stwierdzono nieprawidłowości w deklaracjach Spółki. Pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Prezydent W. wezwał Skarżącą do skorygowania złożonych deklaracji. W odpowiedzi na wezwanie Prezydenta Skarżąca wskazała, że wcześniejsze deklaracje są prawidłowe. Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., Prezydent wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości, z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Prezydent W. określił Spółce opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu 27 marca 2019 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia [...] lutego 2019 r. Ponadto Strona, we wniesionym odwołaniu, na podstawie art. 237 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej też "Op") zaskarżyła postanowienie Prezydenta z dnia [...] lipca 2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazała, że nie istniały wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("SKO", "Organ II instancji", "Kolegium") rozstrzygnięciem zatytułowanym "decyzja", datowanym na [...] czerwca 2019 r., stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie z [...] lipca 2018 r. W uzasadnieniu SKO wskazało, że w przypadku postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego Ordynacja podatkowa nie przewiduje żadnego środka zaskarżenia. Stąd złożenie zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania jest niedopuszczalne. Spółka wniosła skargę na ww. rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2019 r. Zarzuciła SKO naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 237 Op, polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazała, że postąpiła zgodnie z dyspozycją art. 237 Op, a zatem SKO nie mogło stwierdzić niedopuszczalności zażalenia na postanowienie wszczynające postępowanie. Po pierwsze bowiem takiego odrębnego zażalenia Skarżąca nie wnosiła, a po drugie SKO nie mogło zakwalifikować zaskarżenia postanowienia w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie jako odrębnego zażalenia. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia SKO, gdyż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wniosła również o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą zainicjowaną skargą Skarżącej na decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Spółka wskazała, że strona uprawniona jest do zaskarżenia postanowienia o wszczęciu postępowania dopiero wraz z wniesieniem odwołania od decyzji wydanej w sprawie. Tak też się stało w niniejszej sprawie. SKO uznało jednak, że Skarżąca wniosła odrębne zażalenie na postanowienie o wszczęciu postępowania i stwierdziło, że jest ono niedopuszczalne. Takie postępowanie SKO, zdaniem Skarżącej, stanowi rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i powtórzyło stanowisko, iż konieczne było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej - "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie w pełnym jej zakresie, tj. nie w zakresie wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd przyjął, iż przedmiotem skargi jest postanowienie, a nie decyzja. SKO rzeczywiście nazwało zaskarżone rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2019 r. "decyzją", ale o formie procesowej danego rozstrzygnięcia decyduje jego przedmiot, a nie nazwa. O pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia rozstrzyga się w formie postanowienia, o czym wprost przesądza art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zresztą przepis ten SKO przywołało w uzasadnieniu swojego postanowienia (str. 3). Co więcej – w pouczeniu o prawie do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia do Sądu wskazało, że "Postanowienie" może być zaskarżone do WSA w Warszawie. Pozwala to przyjąć, że nazwanie zaskarżonego aktu decyzją miało być może charakter oczywistej omyłki pisarskiej. Co do meritum sporu Skarżąca prezentuje prawidłowe stanowisko. Niewątpliwie postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego (a takim quasi podatkowym postępowaniem jest procedura wydawania decyzji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi) nie podlega zaskarżeniu odrębnym zażaleniem. Można je więc zaskarżyć w odwołaniu od decyzji (art. 237 Op). Przez "zaskarżenie" należy tu rozumieć po prostu zgłoszenie pewnych zarzutów względem organu, który wydał wadliwe – według odwołującego się – niezaskarżalne postanowienie. Rolą organu, który rozpoznaje odwołanie, jest wtedy odnieść się do tego zarzutu w samej decyzji, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji, a nie wydawać postanowienie o niedopuszczalności zażalenia. Z tego względu SKO w ogóle nie powinno wydawać odrębnego rozstrzygnięcia procesowego, opartego na art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji, lecz wyjaśnić Spółce w decyzji odwoławczej, czy i dlaczego wszczęcie postępowania było zasadne, co pewnie wiązałoby się ściśle z wyjaśnieniem zasadności wydania samej decyzji w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Wydanie zaskarżonego postanowienia nie stanowi jednak rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Op. Otóż skutki tego postanowienia nie są doniosłe prawnie, nie są tak oczywiście i poważnie nielegalne, aby konieczne było wyeliminowanie postanowienia SKO z obrotu prawnego z mocą wsteczną. Zaskarżone postanowienie jest po prostu zbyteczne, stanowi niepotrzebny byt prawny, którego istnienie, choć narusza obowiązujący porządek prawny, nie godzi w ten porządek w sposób rażący, nie podważa podstaw państwa prawa i nie można uznać, aby jego pojawienie się w obrocie prawnym wymagało zastosowania tak stanowczej reakcji Sądu, jak stwierdzenie nieważności postanowienia. Połączenie niniejszej sprawy ze sprawą za skargi na decyzję określającą wysokość opłaty nie było konieczne, ani wskazane. Sprawa niniejsza podlegała bowiem rozpoznaniu w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym), podczas gdy ta druga sprawa wymaga rozpoznania na rozprawie. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, które – jak wyżej wskazano – nie powinno być wydane. W kwestii kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa. Na koszty te złożył się tylko wpis od skargi w kwocie 100 zł.