III SA/Wa 192/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-23
Skład orzekający: Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sytuacji, gdy jej rodzina utrzymuje się z jednego, niskiego dochodu, a ona sama jest współwłaścicielką domu?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja materialna skarżącej, utrzymującej czteroosobową rodzinę z jednego dochodu w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ograniczenia finansowe nie mogą pozbawiać strony prawa do sądu, gwarantowanego przez Konstytucję.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na trudną sytuację materialną czteroosobowej rodziny, utrzymującej się z dochodu 1500 zł brutto miesięcznie, ponosząc przy tym stałe wydatki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niepełnego wykazania sytuacji majątkowej. Skarżąca złożyła sprzeciw, uzupełniając dokumentację. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r., [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata
A. S., w odpowiedzi na wezwanie z 25 stycznia 2012 r. do uiszczenia wpisu, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Następnie, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do przekazania dodatkowych informacji o jej sytuacji majątkowej, skarżąca, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF z 20 lutego 2012 r, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała na: - brak środków i ciężką sytuację materialną; - w czteroosobowej rodzinie pracuje jedna osoba i osiąga dochód 1500 zł brutto co miesiąc; - co miesiąc strona uiszcza 200 zł tytułem opłat za energię, 50 zł za telefon, 40 zł za TV, 70 zł za bilet miesięczny córko dojeżdżającej do szkoły; - w skład gospodarstwa domowego wchodzi bezrobotny maż i dwójka dzieci (1997 i 2001 r.); - posiada dom o powierzchni 80 m.kw.; uzyskuje 180 zł netto co miesiąc "rodzinnego na dzieci". Do formularza PPF skarżąca załączyła PIT 11 za 2011 r., PIT 37 za 2009 ., raport ZUS RMUA.
Postanowieniem z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 192/12 Referendarz Sądowy odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Jako podstawę odmowy wskazał niepełne wykonanie wezwania do wykazania sytuacji majątkowej, m.in. brak zaświadczenia od pracodawcy o wysokości zarobków.
W ustawowym terminie Skarżąca złożyła sprzeciw. Nadmieniła, że nie posiada rachunku bankowego.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 20 marca 2012 r. przesłała zaświadczenie od pracodawcy, iż pracuje jako szwaczka i zarabia 1500 zł brutto miesięcznie. Oświadczyła ponadto, że jej rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej, a jej mąż jest bezrobotny, ale nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało zatem usunięcie z obrotu prawnego postanowienia referendarza sądowego z 2 marca 2012 r. Pod względem skutków prawnych jest ono traktowane jako nieistniejące.
Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje tylko i wyłącznie gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest bowiem, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia.
Skarżąca wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd uznał za wiarygodne jej wyjaśnienia zawarte w formularzu PPF, a także w pismach zatytułowanych "odwołanie" i "oświadczenie".
Z informacji przedstawionych przez Skarżącą wynika, iż prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotnym mężem (bez prawa do zasiłku) oraz dwójką małoletnich dzieci. Skarżąca pracuje jako szwaczka. Źródłem utrzymania rodziny są jedynie zarobki Skarżącej w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie, które muszą wystarczyć na bieżące wydatki czteroosobowej rodziny oraz zasiłek rodzinny w wysokości 182 zł miesięcznie. Skarżąca z mężem są współwłaścicielami 80 metrowego domu. Poza tym nie mają żadnego majątku.
W świetle tych danych Sąd doszedł do przekonania, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zwłaszcza kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Zasadne jest zatem przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie to podyktowane jest realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji prawa do sądu. Ograniczenia natury finansowej Skarżącej nie mogą uniemożliwiać kontroli, przez niezawisły sąd, działalności organów administracji publicznej.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło