III SA/Wa 1920/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-10
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która wykazuje dochody z zatrudnienia i emerytury, ale ponosi znaczne miesięczne wydatki, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, która wykazuje dochody z zatrudnienia i emerytury, ale jednocześnie ponosi znaczne miesięczne wydatki, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli udowodni, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy wpis sądowy jest jedynym kosztem, a strona jest w stanie wygospodarować część tej kwoty, zwolnienie może dotyczyć tylko części kosztów.Stan faktyczny
Skarżący C.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Skarżący wykazał miesięczne dochody z zatrudnienia i emerytury żony, a także ponoszone miesięczne wydatki. Po analizie dokumentów, w tym zeznania PIT-37, referendarz sądowy postanowił częściowo przyznać prawo pomocy, zwalniając od wpisu sądowego w kwocie powyżej 500 zł, a odmawiając w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 500 zł i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 500 zł (słownie: pięćset złotych) 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżący C. D. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Skarżący podniósł, że jego miesięczne dochody wynoszą 1.120,05 zł netto z tytułu zatrudnienia w F. Sp. z o.o. oraz 400 zł brutto z tytułu zatrudnienia w Kancelarii Doradczej "N. ". Żona Skarżącego otrzymuje emeryturę [...] . Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego, który prawie dwukrotnie przewyższa jego miesięczne dochody
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że posiada ½ mieszkania o powierzchni 116 m². Z oświadczenia wynika również, że Skarżący nie posiada żadnego innego majątku, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty PIT-37, z którego wynika, że Skarżący w 2012 r. osiągnął dochód w kwocie 19.665,00 zł. Z przedstawionej decyzji ZUS wynika natomiast, że żona Skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1.292,29 zł netto. Ponadto z przedstawionych rachunków miesięcznych opłat wynika, że z tytułu energii Skarżący ponosi miesięczną opłatę w wysokości 147,21 zł, z tytułu opłat za gaz – 156,85 zł, a z tytułu opłat za czynsz – 650 zł. Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego żony oraz oświadczył, że sam nie posiada rachunku bankowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 2.000,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie powyżej 500 zł.
Zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie Skarżący uprawdopodobnił natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązany w całości tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Jednakże z uwagi na fakt, że Skarżący oraz jego żona posiadają stałe miesięczne dochody z tytułu zatrudnienia oraz emerytury, oraz okoliczność, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi bieżącymi wydatkami, stwierdzić należy, że Skarżący jest w stanie wygospodarować środki na uiszczenie kwoty 500 zł. Skarżący uzyskuje dochody z dwóch źródeł (400 zł brutto oraz 1.120,05 zł netto). Żona Skarżącego uzyskuje natomiast emeryturę w kwocie do wypłaty 1.292,29 zł. Łączne miesięczne wydatki Skarżącego wynoszą natomiast 954,06 zł, przy czym w kwocie tej Skarżący nie uwzględnił wydatków na żywność ubiór i środki czystości.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi w całości. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło