III SA/Wa 1920/13

Dnia 27 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 500 zł (słownie: pięćset złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. C. D. (zwany dalej "Skarżącym") złożył w niniejszej sprawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych Następnie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od jego skargi Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, składając wypełniony formularz PPF z dnia 27 sierpnia 2013 r., w którym wskazał, że jego miesięczne dochody wynoszą 1.120,05 zł netto z tytułu zatrudnienia w F. Sp. z o.o. oraz 400 zł brutto z tytułu zatrudnienia w Kancelarii [...], natomiast jego żona otrzymuje emeryturę [...]. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od jego skargi w kwocie 2.000 zł, który prawie dwukrotnie przewyższa jego miesięczne dochody. Ponadto z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada udział ½ w prawie do lokalu mieszkalnego o powierzchni 116 m² oraz nie posiada żadnego innego majątku, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach. Następnie w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 30 sierpnia 2013 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących jego sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty PIT-37, z którego wynika, że Skarżący w 2012 r. osiągnął dochód w kwocie 19.665 zł. Z przedstawionej decyzji ZUS wynika natomiast, że żona Skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1.292,29 zł netto. Ponadto z przedstawionych rachunków miesięcznych opłat wynika, że z tytułu energii elektrycznej Skarżący ponosi miesięczną opłatę w wysokości 147,21 zł, z tytułu opłat za gaz – 156,85 zł, a z tytułu opłat za czynsz – 650 zł. Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego żony oraz oświadczył, że sam nie posiada rachunku bankowego. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 500 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Skarżący zaskarżył postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 października 2013 r. wnosząc sprzeciw w piśmie z dnia 5 listopada 2013 r., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżący wskazał, iż nie zgadza się z opinią wyrażoną w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, że wykazane przez niego dochody a także dochody jego małżonki, z którą Skarżący pozostaje w rozdzielności majątkowej pozwalają na uiszczenie części wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Powyższe wynika wedle Skarżącego z faktu, iż po doliczeniu do wykazanych przez niego kosztów również wydatków ponoszonych co miesiąc na żywność i lekarstwa, konieczność uiszczenia części wpisu od skargi w tejże wysokości będzie dla niego stanowiła istotny uszczerbek w utrzymaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje tylko i wyłącznie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu wykładnia systemowa prowadzi więc do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Stosownie bowiem do art.199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych - z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego jego małżonki, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 2.000 zł, któremu przeciwstawić trzeba sytuację finansową Skarżącego oraz jego małżonki. Źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę, które Skarżący otrzymuje z dwóch źródeł w kwotach 400 zł brutto oraz 1.220,05 zł netto. Natomiast żona Skarżącego uzyskuje emeryturę w kwocie do wypłaty 1.292,29 zł. Z kolei łączne miesięczne wydatki Skarżącego wynoszą 954,06 zł. Ponadto Skarżący wskazuje w swoim sprzeciwie od orzeczenia referendarza sądowego, iż do ww. kwoty wydatków miesięcznych doliczyć należy również wydatki na żywność i lekarstwa, jednakże Skarżący nie przedstawia przy tym żadnych danych czy dokumentów obrazujących wysokość swoich wydatków z tego tytułu. Z tego względu Sąd, oceniając nadesłane przez Skarżącego dokumenty źródłowe i złożone oświadczenia, stwierdza, że jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł, który na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem sądowym. Zauważyć trzeba, że kwota 500 zł to 1/4 wyznaczonego wpisu od skargi. Podkreślić należy, że jej wpłacenie spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku, rozstrzygającego spór, co do istoty. Zrealizowane zostanie również prawo do sądu, określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd, zważywszy na całość przedstawionej wyżej argumentacji oraz na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 259 oraz art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.