III SA/Wa 1924/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2006 r. , nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 1924/06 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr: [...], w sprawie zarzutów zgłoszonych przez firmę S. Sp. z o.o. w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 grudnia 2005 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Prezydent Miasta W. określił Spółce podatek od nieruchomości za rok 2000. W dniu 28 grudnia 2005 r. organ ten, działając jako organ egzekucyjny, wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 28 grudnia 2005 r., zajmując wierzytelność z rachunku bankowego Spółki. W dniu 2 stycznia 2006 r. Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, z powodu niedopuszczalności prowadzenia egzekucji wynikającej z nieistnienia obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym, powołując się w uzasadnieniu na art. 33 pkt 1 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954), zwanej dalej upea. Stwierdzając niedopuszczalność zarzutów, Prezydent Miasta W. powołał się na art. 34 § 1 i 4 upea i wyjaśnił, że jest związany swoim wcześniejszym stanowiskiem o niedopuszczalności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji, które jako wierzyciel wyraził w postanowieniu z [...] stycznia 2006 r. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, SKO w W. dodatkowo wskazało, że zgłoszony przez Spółkę zarzut z art. 33 pkt 1 upea dotyczył nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji, który stanowił podstawę wystawienia tytułów egzekucyjnych, zaś zgodnie z art. 29 ust. 1 upea organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym Kolegium stwierdziło, że drugi zarzut z art. 33 pkt 10 upea jest bezzasadny. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 upea tytuł wykonawczy zawiera m. in. treść obowiązku podlegającego egzekucji, jego podstawę prawną oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Fakt, że zobowiązany kwestionuje istnienie podstawy prawnej do wystawienia tytułu wykonawczego oraz prowadzenia egzekucji i związaną z tym wymagalność obowiązku, nie świadczy o niespełnieniu wymogów jakie art. 27 § 1 pkt 3 upea stawia dla tytułu wykonawczego. Ponadto Kolegium poinformowało, że w dniu 9 stycznia 2006 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji wymiarowej. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pełnomocnika S. Sp. z o.o., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § l, art. 29 § l, art. 33 pkt 1. art. 34 § la. art. 34 § 4 oraz art. 59 § l upea w związku z art. 145 § 2 i art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 41 ust. 3 ustawy o doradztwie podatkowym. W związku z tym pełnomocnik wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, - umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki, na podstawie art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, - uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych na podstawie wymienionych tytułów egzekucyjnych. W uzasadnieniu podał, że w 2005 r. przeprowadzono w Spółce dwie kontrole podatkowe za lata 2000-2005. Pełnomocnik oświadczył, że w dniu 13 grudnia 2005 r. Spółka udzieliła mu jako doradcy podatkowemu, pełnomocnictwa do reprezentowania jej przed organami podatkowymi w postępowaniu podatkowym w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2000. W dniu 14 grudnia 2005 r. odpis pełnomocnictwa przesłany został do Urzędu Miasta W. Pismo doręczono za pośrednictwem Poczty w dniu 15 grudnia 2005 r. W dniu 21 grudnia 2005 r. Prezydent Miasta W. wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za 2000 r. w kwocie 79 713,50 zł. (decyzja nr [...]). Decyzja ta przesłana została bezpośrednio do siedziby Spółki, z pominięciem pełnomocnika. Oznacza to, że decyzja nie została w ogóle wprowadzona do obrotu prawnego i nie wywołała skutków prawnych. Z tego powodu Spółka nie złożyła od niej odwołania, chociaż SKO twierdzi inaczej. A zatem nie było podstaw do zastosowania art. 34 § la upea. Nie było również podstaw do rozpoczęcia egzekucji, ponieważ nie istniał obowiązek będący jej przedmiotem. Egzekucja była bowiem bezprawna – zarzut z art. 33 pkt l upea. Pełnomocnik podkreślił, że organowi podatkowemu został dostarczony uwierzytelniony przez niego odpis pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę. Wywarło to taki sam skutek prawny jak doręczenie oryginału pełnomocnictwa, gdyż zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. Nr 9 poz. 86 z 2002 r. ze zm.) oraz art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej – doradca podatkowy może urzędowo poświadczyć odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Żaden przepis prawa podatkowego, nie zawiera wymogu umieszczania na odpisie dokumentu wzmianki o podpisach zamieszczonych na oryginałach. Powyższy pogląd skarżący kilkakrotnie powtórzył i zilustrował orzecznictwem sądowym oraz stanowiskiem komentatorów Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Zgodnie z art. 34 § 1upea zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przepis ten dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są dwoma różnymi podmiotami. W przeciwnym wypadku, gdy zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym jest ta sama jednostka organizacyjna, wypowiedź wierzyciela poprzedzająca rozpoznanie zarzutów jest bezprzedmiotowa. Pytanie samego siebie o stanowisko w sprawie, jedynie komplikuje postępowanie w sposób absurdalny i niecelowy, prowadząc do przewlekłości. Podkreślić należy bowiem, że organ rozpoznający sprawę powinien stosować wyłącznie te przepisy, które są odpowiednie do jej stanu faktycznego, nie zaś wszystkie przepisy, które ustawodawca przewidział dla rozstrzygnięcia danego typu problemów. Gdyby przyjąć pogląd organu, w sytuacji, gdy z jakiegoś powodu jako wierzyciel nie wyrazi on swojego stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny (czyli przez samego siebie) o wniesionych zarzutach, należałoby zastosować art. 34 § 3 upea, zobowiązujący organ egzekucyjny do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego – celem dokonania samodyscypliny. Stosowanie powołanego przepisu w takich sytuacjach byłoby równie niecelowe jak stosowanie art. 34 § 1 upea. Bezprzedmiotowość postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, o którym stanowi art. art. 34 § 4 upea, gdy podmiot ten jest tożsamy z organem egzekucyjnym, prezentowana jest zarówno w orzecznictwie sądowym jak i doktrynie. Wzmianki na ten temat (gdyż stanowisko jest oczywiste i nie wymaga dłuższego wywodu) zawarto m. in. w wyroku NSA z 20 lutego 1998 r., SA/Łd 911/96 – ONSA 1998/4/148) oraz następujących publikacjach książkowych: R. Hauser, Z. Leoński, W. Skoczylas – Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 118; W. Chróścielewski, J.P. Tarno – Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006 r., s. 353; L. Żukowski, R Sawuła – Postępowanie administracyjne, Warszawa 2004 r., s. 214. W kontekście powyższego wywodu, zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, w którym stwierdzono niedopuszczalność zarzutów skarżącego z powodu związania wcześniejszym stanowiskiem organu wyrażonym w sprawie jako wierzyciel – należy uznać za naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji i na tym etapie postępowania ustosunkowywanie się zarówno do zarzutów skargi, jak i pozostałych argumentów zaskarżonego postanowienia, należy uznać za przedwczesne. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.