III SA/Wa 1927/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska, sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 201 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "Prezes Zarządu PFRON" lub "organ pierwszej instancji") ustalił, że odpowiedzialność za zaległości O. Sp. z o.o. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od lipca do listopada 2011 r. ponosi A. R. (dalej "Skarżąca") solidarnie ze spółką. Decyzja została doręczona Skarżącej na adres: ul. [...] K. i odebrana przez H. B. – dorosłego domownika w dniu 2 stycznia 2017 r. Skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 17 stycznia 2017 r. (data nadania) złożyła odwołanie od decyzji Prezesa Zarządu PFRON. W uzasadnieniu wskazała, że od kilku lat mieszka w Niemczech zatem doręczenia dokonywane przez Prezesa Zarządu PFRON były nieskuteczne i tym samym nie wywoływały skutków prawnych. Skarżąca wskazała, że poinformowała organ pierwszej instancji o nowym adresie telefonicznie, a następnie pismem nadanym z Niemiec nadesłała pismo procesowe i dokumenty dotyczące sprawy. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Minister w uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2016 r. doręczona została Skarżącej 2 stycznia 2017 r. Wobec tego termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej "O.p.") ekspirował dnia 16 stycznia 2017 r., zaś Skarżąca odwołanie wniosła w dniu 17 stycznia 2017 r. czyli z uchybieniem terminowi. Skarżąca nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i złożyła skargę do Sądu. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121 § 1, art. 123 § 1 oraz art. 148 O.p. przez: - uznanie za skutecznie doręczoną dnia 2 stycznia 2017 r. decyzję o ustaleniu odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania O. Sp. z o.o., w sytuacji gdy decyzja nie została doręczona w miejscu zamieszkania Skarżącej; - wydanie decyzji o ustaleniu odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania O. Sp. z o.o., gdy zawiadomienie o wszczęciu postępowania o ustalenie odpowiedzialności Skarżącej nie zostało doręczone Skarżącej w jej miejscu zamieszkania. Skarżąca wskazała, że od kilku lat mieszka w Niemczech wobec czego doręczenia dokonywane były przez organ pierwszej instancji na niewłaściwy adres, wobec czego są nieskuteczne. Skarżąca podkreśliła, że telefonicznie poinformowała pracownika organu pierwszej instancji o aktualnym adresie. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że z akt administracyjnych nie wynika, aby Skarżąca poinformowała organ pierwszej instancji o zmianie adresu do doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontroli Sądu poddano postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2017 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2016 r. Podstawę do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania stwarza przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Obliguje on organ odwoławczy do wydania takiego postanowienia, gdy odwołanie zostało wniesione po terminie przewidzianym przez ustawę na jego wniesienie. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem dopuszczalności wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest więc ustalenie, że decyzja została doręczona, czyli weszła do obrotu. Stwierdzenie, że decyzja do obrotu nie weszła, musiałoby pociągać za sobą stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, nie można bowiem prowadzić postępowania odwoławczego (również w jego wstępnym stadium) wobec decyzji, która do obrotu nie weszła, a więc w sensie prawnym nie istniała. W rozpoznanej sprawie należało więc rozważyć, czy decyzja organu pierwszej instancji została Skarżącej skutecznie doręczona, a więc czy otworzył się termin na wniesienie odwołania. W skardze zarzucono, że decyzja nie została prawidłowo doręczona, bowiem decyzję wysłano na niewłaściwy adres, tj. K., ul. [...], bowiem Skarżąca mieszka w Niemczech. W związku z tym, doręczenie było nieprawidłowe a termin do złożenia odwołania nie rozpoczął biegu. Zatem podstawowa kwestia poddana analizie przez Sąd dotyczyła odpowiedzi na pytanie, czy decyzję organu pierwszej instancji doręczono Skarżącej pod właściwym adresem. Zgodnie z art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Zaś z treści art. 146 § 1 O.p. wynika obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń. Z akt sprawy wynika, że decyzja została wysłana na adres, który był wskazywany przez Skarżącą w pismach kierowanych do Prezesa Zarządu PFRON. Wbrew twierdzeniom Skarżącej z akt administracyjnych nie wynika, aby wypełniła ona obowiązek wynikający z art. 146 § 1 O.p., tj. poinformowała organu o zmianie adresu. Trafnie Minister podnosi, że w kontaktach z organem pierwszej instancji Skarżąca nie powoływała się na adres w Niemczech jako adres do doręczeń. Analiza akt sprawy dowodzi natomiast tego, że adres: K., ul. [...] był wskazywany przez nią jako adres do korespondencji. Skarżąca podniosła w skardze, że wskazała swój adres do korespondencji w Niemczech w trakcie rozmowy z urzędnikiem. Jednak po pierwsze z notatki służbowej sporządzonej z rozmowy ze Skarżącą adres taki nie wynika, a co najistotniejsze w sprawie, to po przedmiotowej rozmowie telefonicznej Skarżąca skierowała pismo do Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2016 r. w którym jako jej adres widnieje: K., ul. [...]. Nie ma tu znaczenia, co podnosi pełnomocnik w skardze, że pismo to zostało nadane w Niemczech, bowiem z samej pieczęci poczty nie wynika adres Skarżącej, a też na kopercie nie wskazała ona swojego adresu w Niemczech. Podkreślenia wymaga, że to na stronie ciąży obowiązek poinformowania organu o zmianie adresu, na który przesyłki będą efektywnie dostarczane, co wynika wprost z art. 146 O.p. W razie zaniedbania obowiązku zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem (por: wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2010r., II FSK 1318/10 i 25 lutego 2014r., sygn. akt II FSK 763/12,). Organ nie ma obowiązku poszukiwania aktualnego adresu Skarżącej. Skarżąca nie może zarzucać organowi pierwszej instancji nieprawidłowego doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. w sytuacji kiedy w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2016 r., czyli kilka dni przed wydaniem przedmiotowej decyzji, wskazała jako swój adres: K., ul. [...]. Sąd uznał zatem, że zarzuty Skarżącej dotyczące nieprawidłowego adresu na jaki została wysłana przedmiotowa decyzja nie zasługują na uwzględnienie, gdyż decyzja została skierowana pod właściwy adres Skarżącej. Zatem w dniu 3 stycznia 2017 r. rozpoczął bieg 14 dniowy termin na wniesienie odwołania, który zakończył się w dniu 16 stycznia 2017 r., stosownie do zasad obliczania terminów określonych w dniach. Zgodnie bowiem z art. 12 § 1 O.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Skarżąca natomiast, jak wskazano na wstępie, wniosła odwołanie za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 17 stycznia 2017 r., a więc jak trafnie rozstrzygnął Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zaskarżonym postanowieniu, po upływie terminu ustawowego. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017, poz. 1369 ze zm.).