III SA/Wa 1929/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. spraw ze skarg Z. w W. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 i 2005 r. oddala skargi Decyzjami z dnia [...] marca 2009 r. oraz [...] marca 2009 r. Burmistrz W. określił Z. w W. (dalej też "Zarząd" lub "Skarżący") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za - odpowiednio - 2004 i 2005 rok. Od powyższych decyzji Skarżący wniósł odwołania, które zostały podpisane przez A. K. – Przewodniczącego Z. w W. Postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej też "SKO") pozostawiło powyższe odwołania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych odwołań przez wykazanie, że A. K. jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji. W tym celu zobowiązano Skarżącego do przedłożenia statutu lub innego dokumentu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie przedłożono uchwałę Nr 4/2009 podjętą przez Prezydium Z. w W. upoważniającą A. K. do reprezentowania Skarżącego w przedmiotowym postępowaniu podatkowym. W ocenie Organu związek zawodowy podlega wpisowi do KRS i opiera się na statucie, a zatem wraz z odwołaniem podatnik winien przedstawić wypis z KRS, a posiłkowo również statut, z którego wynikać będzie, w jaki sposób określony związek zawodowy lub jego jednostka organizacyjna jest reprezentowany. W konsekwencji Organ przyjął, że brak dołączenia kompletu dokumentów potwierdzających prawidłowe umocowanie osoby podpisanej pod odwołaniem do samodzielnego działania za osobę prawną, w tym odpisu z KRS, stanowi nieuzupełniony brak formalny skutkujący pozostawieniem wniesionych odwołań bez rozpatrzenia. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienia SKO Skarżący zarzucił Organowi naruszenie art. 95 i 96 Kodeksu cywilnego, a także art. 137 § 1 i art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż Organ w wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych wyraźnie określił, jakich dokumentów żąda, mianowicie był to statut związku lub "inny dokument". Według Skarżącego w następstwie nadesłania "innego dokumentu" w postaci uchwały 4/2009 uczyniono zadość powyższemu żądaniu. Organ wskazał bowiem jakich dokumentów domaga się alternatywnie, przy czym nie określił, co oznacza pojęcie "innego dokumentu". Zatem podatnik miał prawo złożyć dokument, który uznał za prawidłowy. Ponadto wyjaśniono, że statut związku precyzuje jedynie zasady reprezentacji w sprawach majątkowych, nie określa natomiast tego, w jaki sposób Zarząd Terenowy winien być reprezentowany w postępowaniu podatkowym. Umocowanie, jakie otrzymał A. K., pochodzi od organu Skarżącego, tj. Prezydium Zarządu Terenowego, co jest zgodne z art. 137 § 1 Ordynacji podatkowej. Nieuwzględnienie tej okoliczności przez Organ stanowi, w ocenie Skarżącego, naruszenie ww. przepisu Ordynacji oraz art. 95 i 96 Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargi Organ wniósł o ich oddalenie. Podniósł, iż istotą wezwania do uzupełnienia braków formalnych było wykazanie, że osoba podpisująca odwołanie jest uprawniona do samodzielnej reprezentacji strony skarżącej. Nie chodziło jednak o przedłożenie jakiegokolwiek (dowolnego) dokumentu, wskazującego na umocowanie autora odwołania do działania w sprawie. Intencją Organu było natomiast wezwanie do przedstawienia ciągu dokumentów, na podstawie których można było ustalić prawidłowość umocowania osoby podpisującej odwołanie do działania w imieniu podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 punkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi analizowane według powyższych kryteriów nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, w razie nieusunięcia w wyznaczonym terminie braków formalnych podania, w tym odwołania, podanie takie pozostawia się bez rozpatrzenia. O skutkach zaniechania usunięcia braków wzywany podatnik powinien być pouczony. W ocenie Sądu w niniejszych sprawach SKO prawidłowo wezwało Skarżącego do usunięcia braków formalnych odwołań. Wyraźnie zażądało, aby został przedłożony statut Zarządu lub "inny dokument", z którego wynikać będzie uprawnienie A.K. do reprezentacji Zarządu. Wezwanie to było na tyle precyzyjne, na ile pozwalał na to stan wiedzy SKO, wynikający ze wstępnego etapu postępowania odwoławczego, co do podmiotu, który wniósł odwołania. Poza wymienieniem (przykładowym) rodzaju dokumentu, który powinien być przedstawiony, SKO zastrzegło, że w każdym razie musi to być dokument (lub dokumenty), z których wynikać będzie uprawnienie wymienionej osoby do reprezentacji. Nie czyniło zadość temu wezwaniu przedstawienie jakiegokolwiek, jednego z dwóch dokumentów, skoro jeden tylko dokument (uchwała z dnia 9 czerwca 2009 r.) nie świadczyła jeszcze o takim uprawnieniu. W razie bowiem istnienia wielu dokumentów, które dopiero łącznie odczytywane, we wzajemnej od siebie zależności, świadczą o uprawnieniu do reprezentacji (tzw. ciąg pełnomocnictw), rzeczą wzywanego było przedłożenie wszystkich tych dokumentów. Jakkolwiek Zarząd nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, to jednak Organ zasadnie wskazuje, że w razie przedłożenia na etapie postępowania odwoławczego Statutu, który nota bebe został przedłożony na etapie postępowania sądowego (na żądania Sądu), odwołania zostałyby rozpatrzone. Nie można oczekiwać od organu podatkowego, że precyzyjnie wskaże w wezwaniu wszelkie dokumenty, jakie powinny być złożone w celu wykazania prawa danej osoby do reprezentacji, gdyż - jak wyżej wyjaśniono – wielość rodzajów podmiotów składających podania, różnorodność podstaw prawnych ich działania, specyfika reprezentacji każdego z nich, pozwalają ograniczyć się tylko do ogólnego wezwania do wykazania prawa danej osoby fizycznej do reprezentacji osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej bez osobowości prawnej. Organ nie może przy tym ponosić negatywnych konsekwencji nieczytelności zasad reprezentacji podmiotu, skomplikowanej, niejasnej struktury organów danej osoby prawnej, albo też trudności samej osoby prawnej w przedstawieniu zasad swojej reprezentacji i wskazania stosownych organów, poprzez które dana osoba prawna działa. Z powyższych powodów zarzuty zawarte w skardze nie są zasadne. Niekwestionowaną okolicznością jest, że w polskim prawie osoba prawna działa poprzez organy lub pełnomocnika, rzecz jednak w tym, że takie umocowanie musi być wykazane, co obciąża podatnika. Organ nie naruszył art. 95 i 96 Kodeksu cywilnego, nie naruszył też art. 167 albo 169 Ordynacji podatkowej. Zbadanie, w ramach postępowania podatkowego, jakiejkolwiek okoliczności o charakterze merytorycznym, w tym skuteczności "...umowy gospodarczej", "...w wyniku której powstały zobowiązania podatkowe...", możliwe byłoby tylko po skutecznym wniesieniu odwołań. To z kolei zależało od wykazania prawa A. K. do reprezentacji Zarządu. Nie zostało to natomiast wykazane na czas. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargi. Zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem.