III SA/Wa 1932/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, , po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty targowej postanawia: przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. Skarżąca D. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy uiszczenia opłaty targowej. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2011 r. Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 12 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że nie może być ona wykonana w całości. W dniu 18 kwietnia 2012 r. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z zawartego w nim oświadczenia wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Skarżąca jest emerytką a jej mąż rencistą. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez obydwoje małżonków w łącznej wysokości około 2600 zł miesięcznie. Poza lokalem mieszkalnym o powierzchni około 30 m² rodzina nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca opisała także trudną sytuację materialną i zdrowotną wskazując m.in., że razem z mężem ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania oraz zakupu lekarstw. Podkreśliła, że często brakuje im pieniędzy i z tego powodu są ciągle zadłużeni. Z akt sprawy wynika także, iż Skarżąca posiada trzy kredyty bankowe przez co jest w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Jak się podkreśla w orzecznictwie prawo pomocy ma służyć osobom, w przypadku których uiszczenie kosztów sądowych wywoła negatywny wpływ na możliwość utrzymania siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy może być przyznane, jeżeli uiszczenie kosztów sądowych zagrozi możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych, rozumianych jako obiektywnie niezbędne. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W ocenie Sądu wygospodarowanie środków na wynagrodzenie względem wybranego pełnomocnika przekracza możliwości finansowe Skarżącej. Skarżąca, utrzymuje się z emerytury a jej mąż jest rencistą. Jak wynika z wyciągu bankowego łączny dochód małżonków wynosi ok. 2080 zł netto. Poza lokalem mieszkalnym nie posiadają żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Po dokonaniu miesięcznych opłat Skarżącej i jej mężowi prawie nic nie zostaje na przeżycie. Skarżąca wykazała więc, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja majątkowa Skarżącej jest trudna i nie jest ona w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Rozstrzygnięcie to podyktowane jest realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji prawa do sądu. Na obecnym bowiem etapie sprawy, w przypadku zaskarżenia wyroku Sądu I instancji wymagane jest sporządzenie skargi kasacyjnej, której to czynności, w myśl art. 175 p.p.s.a., musi dopełnić profesjonalny pełnomocnik. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem poprzedni wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie został uwzględniony. Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. przyznano bowiem Skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zwolnienie to rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Tym samym brak było podstaw do ponownego orzekania we wskazanym zakresie. W tej sytuacji w oparciu o art. art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.