III SA/Wa 1933/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący – H.S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika (doradcy podatkowego). Oświadczenia złożone przez skarżącego we wniosku w żaden sposób nie informowały o jego sytuacji finansowej i stanie majątkowym. Skarżący wskazał, że nie posiada miejsca zamieszkania, "nie jest ob. Polski i nie posiada żadnych dokumentów tożsamości". Oświadczył jednocześnie, że otrzymuje rentę, ale nie może we właściwej rubryce wskazać jej wysokości bo "nie wie co to jest netto". Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do: wskazania i udokumentowania wysokości wszystkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, w tym nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość świadczenia rentowego, wskazania wysokości miesięcznych wydatków składających się na bieżące utrzymanie skarżącego (wydatki na utrzymanie mieszkania, wyżywienie, leki itp.) oraz źródeł ich finansowania tj. przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 sierpnia 2016r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Do dnia dzisiejszego skarżący nie odpowiedział na wezwanie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – P.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie oświadczenia złożone przez skarżącego w żaden sposób nie obrazowały jego sytuacji finansowej i majątkowej. Dlatego też, referendarz sądowy skierował do skarżącego wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i nadesłania dokumentów. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się. Nie posiadając żadnych informacji dotyczących sytuacji finansowej skarżącego, referendarz sądowy nie był wstanie ocenić, czy spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Poprzez brak odpowiedzi na wezwanie, sam skarżący uniemożliwił pozytywne załatwienie wniosku. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). W orzecznictwie NSA wskazuje się również (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05), że o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.