III SA/Wa 1934/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-08
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada żadnych źródeł przychodów, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i jej bieżące koszty utrzymania pokrywają członkowie rodziny lub małżonka, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie stronie dostępu do sądu. Osoba fizyczna, która nie posiada żadnych źródeł przychodów, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, a jej bieżące koszty utrzymania pokrywają członkowie rodziny lub małżonka, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wskazał, że jest inwalidą, nie wykonuje prac zarobkowych, pozostaje na utrzymaniu rodziny, a jego bieżące koszty pokrywają członkowie rodziny i małżonka. Posiada znaczący majątek, który jednak nie generuje dochodu. Do wniosku załączył orzeczenie o niepełnosprawności oraz zaświadczenia z urzędu skarbowego o braku dochodów w latach 2008-2009. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić na jego rzecz doradcę podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić na jego rzecz doradcę podatkowego
1. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu (PPF) J. M. (zwany dalej "Skarżącym") wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest inwalidą, nie wykonuje prac zarobkowych i pozostaje na utrzymaniu rodziny. Wyjaśnił, że raz w tygodniu otrzymuje żywność i środki higieny osobistej o wartości ok. 80 zł. Oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej, nie posiada renty ani rachunku bankowego. Z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa mimo, że formalnie pozostają w związku małżeńskim. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący jest osobą samotną, posiada trzydziestoletni dom o powierzchni 120m², mieszkanie o powierzchni 70m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2-7,5 hektara. Nieruchomość ta nie stanowi obecnie źródła dochodu. Skarżący przedstawił zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.o wysokości dochodu, z których wynika, że w latach 2008-2009 nie uzyskał dochodu. Skarżący załączył także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, umowę o przekształcenie prawa do lokalu, postanowienie NSA w sprawie II FZ 75/10.
2. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie korzysta z pomocy ze środków funduszy strukturalnych. Należący do niego majątek nie jest przedmiotem hipoteki. Inne, niż żywność i środki higieny osobistej, opłaty pokrywa małżonka. Skarżący wskazał, że pomyłki urzędników nie upoważniają go do korzystania z pomocy społecznej w zakresie większym aniżeli jest to konieczne.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
4. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
5. Wypada powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (tak w sprawie II FZ 75/10), że okoliczności przedstawione przez Skarżącego dają podstawę do odstąpienia od obowiązku ponoszenia kosztów związanych z udziałem w sprawie. Przede wszystkim zauważyć należy, że Skarżący ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności (zaświadczenie z 9 stycznia 2009 r.). Nie posiada żadnych źródeł przychodów. Nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej, nie otrzymuje renty i nie wykonuje prac zarobkowych. Nieruchomość rolna należąca do Skarżącego również nie przynosi obecnie dochodu. Wyjaśnienia Skarżącego potwierdzają zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego, z których wynika, że w zeznaniu PIT-37 za lata 2008-2009 Skarżący wykazał łączny dochód w kwocie 0 zł. Bieżące koszty utrzymania (artykuły spożywcze i środki higieny osobistej) pokrywają członkowie rodziny, pozostałe opłaty uiszcza zaś małżonka.
Opisana sytuacja uzasadnia wniosek, że Skarżący nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Opłacenie wpisu sądowego i kosztów związanych z zapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej wykraczałoby bowiem poza możliwości płatnicze Skarżącego, pozbawionego źródła dochodu.
Z tych względów referendarz sądowy stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło