III SA/Wa 1935/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-29
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeśli nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, strona przedłożyła jedynie formularz PPF, który nie zawierał wystarczających informacji o jej stanie majątkowym i dochodach, a jedynie lakoniczne wskazania dotyczące wydatków. Brak kompleksowego przedstawienia sytuacji materialnej uniemożliwił sądowi ocenę spełnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący J.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżący przedłożył formularz PPF, w którym wskazał na brak majątku, pobieranie zasiłku chorobowego (który nie jest wypłacany) oraz zaskarżoną rentę, a jako wydatki wymienił alimenty na córkę i pożyczkę. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi J.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
W piśmie z 12 września 2018 r. Skarżący J. P. zwrócił się o zwolnienie z kosztów opłat. W związku z tym wezwano go do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego. W wykonaniu tego wezwania Skarżący przedłożył żądany formularz, w którym wskazał, iż domaga się także ustanowienia adwokata. Podał, iż nie posiada żadnego majątku. W rubryce dotyczącej źródeł dochodu Skarżący wskazał "zasiłek chorobowy ZUS – nie płacą" oraz "renta przyznana – ZUS zaskarżył". Do wydatków zaliczył alimenty na córkę i pożyczkę.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż co prawda w nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego formularzu PPF Skarżący w rubryce 4 zaznaczył, że domaga się ustanowienia adwokata, niemniej jego wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy rozpoznał także w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, iż wiążące jest dla niego żądanie Skarżącego zgłoszone w tym zakresie w piśmie inicjującym niniejsze postępowanie, a złożonym w dniu 12 września 2018 r. Dopuszczalne jest bowiem rozszerzenie przez stronę zakresu wniosku w piśmie stanowiącym jego integralną część.
Rozpoznając wniosek Skarżącego referendarz sądowy uznał, iż nie spełnił on warunków do przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższego wynika zatem, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zasadniczo od tego jak Sąd oceni to, co zostanie przez stronę wykazane. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 P.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji materialnej. Sąd może również wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu art. 255 P.p.s.a. i wezwał Skarżącego o nadesłanie dodatkowych dokumentów, a także wskazał jakie to mają być dokumenty. Czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, by umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Tymczasem w niniejszej sprawie wykonanie wezwania z 27 września 2018 r. Skarżący ograniczył do nadesłania formularza PPF. Nie starał się on natomiast potwierdzić stosownymi dokumentami, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście trudna. Nie sposób tego także stwierdzić na podstawie informacji zawartych we wspomnianym formularzu. Nie wynika z nich mianowicie jakie jest źródło utrzymania Skarżącego. W rubryce dotyczącej źródeł dochodu zaznaczył on jedynie, że zasiłek chorobowy nie jest wypłacany, a decyzję przyznającą rentę zaskarżono. Nie wiadomo też jakie konkretnie wydatki i w jakiej wysokości Skarżący ponosi. Ograniczył się on bowiem do lakonicznego wskazania, iż są to alimenty na córkę i pożyczka. Trudno uwierzyć by do tego tylko typu wydatków sprowadzały się koszty życia Skarżącego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że do koniecznych kosztów bieżącego utrzymania zaliczyć także należy choćby opłaty za czynsz, gaz, energię elektryczną, telefon czy wydatki na jedzenie. Nie wiadomo kto koszty te pokrywa. Zwłaszcza, że Skarżący oświadczył, iż "jest sam".
Tym samym uznać należało, iż Skarżący w żaden sposób nie dążył do kompleksowego przedstawienia swojej sytuacji materialnej. Do analogicznych wniosków doszedł Sąd rozpoznając podobną prośbę Skarżącego w sprawie V SA/Wa 749/16.
W rezultacie nie budzi wątpliwości, iż Skarżący nie sprostał wymogowi wykazania, że spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tej sytuacji postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło