III SA/Wa 1937/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-13
Skład orzekający: Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony przez osobę fizyczną, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej dochody nie pokrywają bieżących kosztów utrzymania i leczenia, a firma, w której jest zatrudniona, ma trudności finansowe?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł), uznając, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Wskazano, że kwota 100 zł jest możliwa do wygospodarowania lub pożyczenia, a jej wpłacenie umożliwi merytoryczne rozpoznanie sprawy i realizację prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Wskazał na niskie zarobki z umowy zlecenia, problemy zdrowotne, trudną sytuację finansową firmy, w której jest zatrudniony, brak majątku poza samochodem zajętym w postępowaniu zabezpieczającym oraz wysokie koszty utrzymania. Sąd ocenił przedłożone dokumenty i oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. i 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty, marzec 2005 r. oraz w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r., styczeń i luty 2005 r. oraz lipiec 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł
Skarżący – T. K., działając poprzez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1937/11.
Pełnomocnik Skarżącego zawarł w ww. skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w całości, z uwagi na to, że Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie. W ocenie pełnomocnika Skarżącego wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem jest o tyle zasadne i konieczne, że biorąc pod uwagę wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz możliwości zarobkowe Skarżącego, jego sytuację majątkową jak również zdrowotną, nie jest on w stanie ponieść choćby części opłaty sądowej za skargę bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Skarżący, w załączonym do przedmiotowej skargi kasacyjnej formularzu PPF, podniósł, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że od kilku lat jego zarobki kształtują się na bardzo niskim poziomie. Skarżący zatrudniony jest na podstawie umowy zlecenia z wynagrodzeniem miesięcznym brutto 2.672 zł, na potwierdzenie czego dołączył dokumenty. Skarżący wskazał następnie, że stan jego zdrowia [...] nadal wymaga leczenia. Stwierdził, że stres związany z upadłością spółki F., a także postępowaniem sądowym doprowadziły do konieczności leczenia [...], w związku z czym Skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i utrzymywał się z zasiłku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wyjaśnił także, iż od lutego 2012 r. podjął pracę zarobkową – na podstawie umowy zlecenia odnawianej co miesiąc. Podkreślił, że otrzymywane wynagrodzenie nie wystarcza mu na pokrycie zaległych zobowiązań i bieżących kosztów utrzymania i leczenia. Powołał się ponadto na złożone uprzednio do akt niniejszego postępowania, jak również załączone do przedmiotowego wniosku umowy zlecenia oraz zeznania roczne PIT-37 za 2011 r. Skarżący podniósł również, że firma w której jest zatrudniony przechodzi trudności finansowe, skutkujące brakiem regularnej wypłaty wynagrodzenia, którego nie otrzymał za dwa ostatnie miesiące. Wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowo, zaś jego jedynym jego przedmiotem wartościowym jest samochód [...] z 2001 r. – zajęty w toku postępowania zabezpieczającego. Nie posiada natomiast innego majątku, w tym nieruchomości. Skarżący do formularza PPF dołączył kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2011, kserokopię informacji o odliczeniach od dochodu (przychodu) od podatku w roku podatkowym 2011, a także kserokopie umów zlecenia zawartych przez Skarżącego z I. sp. j. J. M., M. M. Jak wynika z załączonej kserokopii zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2011 Skarżący osiągnął dochód w wysokości 25.540,59 zł. Jak wynika natomiast ze złożonego uprzednio do akt niniejszego postępowania oświadczenia Skarżącego z dnia 28 lipca 2011 r. i dołączonych do tego oświadczenia dokumentów, koszty miesięcznego utrzymania Skarżącego wynosiły około 2.500 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej: "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ponadto zgodnie z art. 245 § 4 P.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej uch części albo określonej kwoty pieniężnej. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wstępie wyjaśnić należy, że wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a.
Wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł.
Jak wynika z akt sprawy, w szczególności ze złożonego formularza PPF i zeznania podatkowego, jedynym źródłem utrzymania Skarżącego jest wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w wysokości brutto 2.672,33 zł – za ostatni miesiąc. Skarżący wskazał jednakże, iż otrzymywane wynagrodzenie nie wystarcza mu na pokrycie zaległych zobowiązań i bieżących kosztów utrzymania i leczenia. Skarżący podkreślił również, iż firma w której jest zatrudniony przechodzi trudności finansowe, skutkujące brakiem regularnej wypłaty wynagrodzenia, którego nie otrzymał za dwa ostatnie miesiące. Ponadto, jak wynika ze złożonego uprzednio do akt niniejszego postępowania oświadczenia Skarżącego z dnia 28 lipca 2011 r. i dołączonych do tego oświadczenia dokumentów, koszty miesięcznego utrzymania Skarżącego wynosiły około 2.500 zł. Skarżący nie posiada nieruchomości, majątku ruchomego poza samochodem (zajętym w toku postępowania zabezpieczającego) oraz rachunków bankowych.
Sąd, oceniając złożone w sprawie dokumenty i mając na względzie oświadczenie Skarżącego, iż odwołuje się on do uprzednio złożonych do niniejszego postępowania dokumentów, stwierdza, że wskazane okoliczności i przedłożone dokumenty uzasadniają przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. W ocenie Sądu Skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy przy tym, że 100 zł to mniej niż ½ wyznaczonego wpisu od skargi kasacyjnej. Kwotę taką, nawet przy niewielkich dochodach Skarżącego i kształtujących się na porównywalnym poziomie kosztach utrzymania, można wygospodarować lub w ostateczności pożyczyć. Podkreślić należy, że wpłacenie tej kwoty spowoduje nadanie dalszego biegu środkowi odwoławczemu i merytoryczne rozpoznanie sprawy, rozstrzygające spór co do istoty. Zrealizowane zostanie więc, stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawo Skarżącego do sądu.
Sąd, zważywszy na całość przedstawionej powyżej argumentacji oraz na podstawie art. 243, art. 245 § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło