III SA/Wa 1942/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-13
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej posiadającej znaczący majątek i oszczędności, mimo wcześniejszych trudności finansowych, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona, mimo wcześniejszych trudności, dysponuje znaczącym majątkiem i oszczędnościami, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej.Stan faktyczny
Skarżący G.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący podniósł, że odziedziczył dom, nie pracuje z powodów zdrowotnych, jego renta została odebrana, a dom sprzedał w trudnej sytuacji życiowej, korzystając z pomocy MOPS. Z oświadczenia majątkowego wynikało, że skarżący posiada mieszkanie, działkę z domkiem, znaczne oszczędności oraz samochód, a jego miesięczne wydatki wynoszą około 4.300 zł.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
UZASADNIENIE:
Skarżący G. K. na urzędowym formularzu PPF, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w kwietniu 2009 r. odziedziczył dom po ojcu. Od 2004 r. Skarżący nie pracuje z powodów zdrowotnych. Do lutego [...] r. przebywał na rencie, która decyzją ZUS została mu odebrana. Skarżący wskazał, że dom sprzedał będąc w dramatycznie trudnej sytuacji życiowej. Skarżący przebywał pod opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i nie posiadał środków do życia. Skarżący wskazał, że jedynym środkiem do życia są pieniądze ze sprzedaży domu
Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 86 m² warte 600.000 zł, działkę 700 m² wraz z domkiem o powierzchni 38 m² oraz oszczędności w kwocie 350.000 zł. Ponadto Skarżący posiada samochód marki [...] rok prod. 2004 r. Miesięcznie Skarżący wydatkuje kwotę około 4.300 zł
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z2016 r., poz. 718, zwaną dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA
z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wyczerpująco opisał swoją sytuację majątkową. Dlatego bez potrzeby wzywania o dodatkowe dokumenty i oświadczenia obrazujące sytuację majątkową referendarz sądowy rozpoznał wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący znajduje się w dobrej kondycji finansowej umożliwiającej mu uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 86 m² warte 600.000 zł, działkę 700 m² wraz z domkiem o powierzchni 38 m² oraz oszczędności w kwocie 350.000 zł. Ponadto Skarżący posiada samochód marki [...] rok prod. 2004 r. Miesięcznie Skarżący wydatkuje kwotę około 4.300 zł.
Jednocześnie wskazać należy, że fakt znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej w przeszłości nie może mieć znaczenia dla przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem posiada majątek i oszczędności w znacznej wysokości, z których w ocenie referendarza sądowego, może uiścić należny w sprawie wpis sądowy.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło