III SA/Wa 1946/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2008 r. wniosku .V sp. z o.o. w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2002 roku. p o s t a n a w i a: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez: - zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego od skargi, - ustanowienie radcy prawnego, 2. odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 6 grudnia 2007 r. do Sądu wpłynął wniosek V. sp. z o.o. w P.(dalej "skarżąca" lub "spółka") o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca złożyła wniosek na urzędowym formularzu PPPr. W jego uzasadnieniu wskazano, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od lipca 2003 roku. Dwukrotna próba reaktywacji działalności zakończyła się niepowodzeniem. Strona oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku i nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, a w konsekwencji nie ma żadnych możliwości opłacenia kosztów sądowych. Prezes zarządu spółki nie jest prawnikiem, dlatego konieczne jest ustanowienie radcy prawnego. Kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł. Skarżąca nie posiada środków trwałych, rachunków bankowych, a ostatni bilans został sporządzony za 2002 rok. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca powtórzyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie składa deklaracji CIT-2. Ponadto w grudniu 2004 roku spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym w P. oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej od lipca 2003 r., co zwolniło ją od obowiązku składania zeznań podatkowych. Spółka nie sporządzała również bilansu oraz rachunku zysków i strat w latach 2006 - 2007. Nie posiadała i nie posiada udziałów w innych jednostkach oraz żadnych wierzytelności i zobowiązań, a lokal przy ulicy [...] w P. jest własnością innej firmy [...] w P. w likwidacji). Urząd Skarbowy w P. podejmował próby egzekucji, z których następnie się wycofywał. Skarżąca podkreśliła, że podstawową i jedyną przyczyną uniemożliwiającą poniesienie kosztów sądowych jest nagłe zatrzymanie działalności gospodarczej w lipcu 2003 roku. Po czterech latach spółka nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi. Zwróciła uwagę, próby wznowienia działalności gospodarczej były podejmowane, ale kończyły się one niepowodzeniem, a podstawową ich przyczyną były niezakończone kontrole podatkowe. Żaden potencjalny inwestor lub przyszły wspólnik, nie zdecydował się na wspólne reaktywowanie działalności firmy, ze względu na jej nieokreśloną przyszłość. Strona dodała, że żadna z kancelarii do których zwrócono się o pomoc prawną, nie podjęła się reprezentowania spółki bez wynagrodzenia. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku zapłaty wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie radcy prawnego. Dane zawarte w formularzu PPPr, jak również informacje przedstawione w odpowiedzi na wezwanie z dnia 10 grudnia 2007 roku wskazują, że spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że od 2003 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnego majątku, dochodów, środków finansowych i rachunków bankowych. W związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności, nie składa również zeznań i deklaracji podatkowych, nie sporządza bilansu oraz rachunku zysków i strat. Skarżąca podjęła też próbę wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika, ale nie była w stanie sprostać wymaganiom finansowym kancelarii prawnych. W związku powyższym wskazać należy, iż realizacja prawa do sądu wymaga przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od zapłaty wpisu od skargi oraz ustanowienia radcy prawnego, ponieważ jej sytuacja finansowa uniemożliwia całkowity udział w pokryciu kosztów sądowych. Wskazać należy, iż skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z drugiej strony dokonując oceny danych zawartych we wniosku uznać należy, iż spółka nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa dawała podstawy do przyznania jej prawa pomocy w całości. W szczególności wskazać należy na fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi, z którego skarżąca zostaje zwolniona. Jeżeli chodzi z kolei o koszty sądowe, które ewentualnie mogą pojawić się na dalszych etapach postępowania, nie da się wykluczyć, iż sytuacja finansowa skarżącej ulegnie poprawie na skutek wznowienia działalności gospodarczej (skarżąca podejmuje próby reaktywacji tej działalności). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.