III SA/Wa 1948/16

26/8/2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 26/8/2016 r po rozpoznaniu wniosku Syndyka masy upadłości M.T. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości M.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/4/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. p o s t a n a w i a odmówić Syndykowi masy upadłości M.T. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący - Syndyk masy upadłości M.T. – złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych (formularz PPF z 20/7/2016 r.). Powołał się na wysokość środków zgromadzonych w masie upadłości (0 zł), brak uzyskiwania obecnie przychodów przez upadłego, które wchodziłyby w skład masy upadłości i które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Syndyk wskazał, że ewentualna konieczność poniesienia opłaty sadowej wiązałaby się z koniecznością wcześniejszego uzyskania zaliczki na pokrycie tych kosztów ze Skarbu Państwa, zatem zasada ekonomiki procesowej przemawia za przyznaniem prawa pomocy. Syndyk poinformował o posiadaniu przez Stronę domu o wartości 841 tys. zł, szacunkowej kwocie zobowiązań upadłej (2441500 zł) i wysokości masy upadłości na dzień 31 maja 2016 r. (3061,44 zł). Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 14/7//2016 r., (m.in. o przedłożenie faktur VAT, wyciągów z rachunków bankowych za okres prowadzenia działalności gospodarczej, zestawienie dochodów i wydatków, źródeł utrzymania i in.) Skarżący wskazał, że z uwagi na "ogłoszoną upadłość M.T." syndyk nie dysponuje tymi dokumentami. Referendarz sadowy zauważa, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "u.p.p.s.a.". Zgodnie z art. 245 § 1 u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy Strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość rozliczenia podatku VAT z uwagi na "domniemywane" przez organy podatkowe systematyczne zaniechania odprowadzenia podatku VAT związanego ze zbywaniem lokali mieszkalnych. W ocenie urzędnika sądowego, Skarżący nie wykazał sytuacji majątkowej (i finansowej), która kwalifikowałaby ją do skorzystania z dobrodziejstw prawa pomocy i podjęcia korzystnej dla siebie uznaniowej decyzji referendarza sądowego. Dzięki wykazaniu skutków błędnego postępowania. W szczególności, fakt ogłoszenia upadłości – wbrew twierdzeniom z pisma z 22/7/2016 r. - nie uniemożliwia przedłożenia wnioskowanych w wezwaniu referendarza dokumentów i informacji, związanych z sytuacją Strony. Natomiast brak informacji o sytuacji Skarżącej, we wskazanym powyżej zakresie uniemożliwia ocenę sytuacji Strony, sposobu gospodarowania jej majątkiem i zasadności przyznania – ewentualnego – prawa pomocy. Referendarz sądowy zauważa, że z nadesłanych przez stronę dokumentów wynika, że Strona powinna liczyć się w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, nawet działalności o charakterze "nieryzykownym", z obowiązkiem ponoszenia kosztów dochodzenia (spornych) racji związanych z działalnością gospodarczą i poczynić na ten cel rezerwy. Uwaga ta nabywa kwalifikowanego wymiaru z chwilą, kiedy sposób rozliczenia podatku VAT przez Stronę stał się sporny. Nie może być też przyczyną przyznania prawa pomocy jedyny argument wskazany przez Syndyka, tj. "ekonomika procesowa", ponieważ zmienna ta nie została przewidziana przez ustawodawcę wśród przesłanek przyznania prawa pomocy – niezależnie od tego, że należności z tytułu kosztów sądowych są uznawane za "środki publiczne". Dlatego, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.