III SA/Wa 1950/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska - Florek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2010 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, W. P. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na bardzo trudną sytuację finansową nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wynika to z jego długotrwałej choroby. Wyjaśnił, że ZUS w C. decyzją z [...] czerwca 2008 r. pozbawił go zasiłku chorobowego. Sprawa ta jest w Sądzie Pracy. Od kwietnia 2008 r. prowadzona przez Wnioskodawcę jednoosobowa działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności itp. Ruchomości Przedsiębiorstwa "C." zostały zajęte przez komornika. Wnioskodawca nigdzie nie pracuje, nie ma żadnych dochodów, choroba spowodowała niezdolność Skarżącego do jakiejkolwiek pracy. Pismem z 31 grudnia 2009 r. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dokumentów i złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej Skarżącego. Pismem z 5 stycznia 2010 r. Wnioskodawca wniósł o przedłużenie terminu do nadesłania żądanych dokumentów, z uwagi na pobyt w szpitalu. Z uwagi na to, że Skarżący nie przesłał formularza PPF zarządzeniem z 1 marca 2010 r. Referendarz sądowy pozostawił jego wniosek bez rozpoznania. Do sprzeciwu od powyższego zarządzenia Skarżący dołączył formularz PPF, wskazując, iż jego niezłożenie spowodowane było poważnymi problemami zdrowotnymi. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż od kwietnia 2008 r. bardzo ciężko choruje. Jest niezdolny do pracy i nie uzyskuje żadnego dochodu. Od kwietnia 2008 r. Wnioskodawca nie otrzymał świadczeń chorobowych z ZUS. W lutym 2010 r. Skarżący miał zawał serca. Od tego czasu przebywa na zwolnieniu lekarskim. Wskazał, że nie ma żadnych możliwości finansowych opłacenia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Pozostaje na utrzymaniu córki i syna. Do wniosku Skarżący załączył kopię zeznania PIT-38 za 2008 r. wraz z załącznikiem PIT/B oraz zaświadczenie o stanie zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej - "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Inaczej mówiąc skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego - w tym przypadku zarządzenia z 1 marca 2010 r. Tym samym jest ono traktowane - pod względem skutków prawnych - jako nieistniejące. Z uwagi na to, że na etapie sprzeciwu Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, Sąd wniosek ten rozpoznał. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym. Oceniając sytuacją finansową, w której znajduje się Skarżący przyznać należy, iż wypełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący od kwietnia 2008 r. poważnie choruje, nigdzie nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów. Postaje na utrzymaniu dzieci. Ruchomości prowadzonego przez Skarżącego jednoosobowego Przedsiębiorstwa "C." zostały zajęte przez komornika. Wnioskodawca nie posiada majątku nieruchomego, przedmiotów wartościowych, ani oszczędności. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych oraz pozyskanie we własnym zakresie pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Przyznanie prawa pomocy podyktowane jest również realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do kontroli przez niezawisły sąd wydanego w stosunku do Skarżącego aktu z zakresu administracji publicznej. Ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącemu dostępu do sądu. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.